زنجان - ایرنا - مدیرکل بهزیستی استان زنجان با اشاره به روند شتابان سالمندی جمعیت در کشور و استان گفت: بر اساس پیش‌بینی‌ های جمعیتی، سهم افراد بالای ۶۰ سال در کشور از ۹.۴ درصد در سال ۱۳۹۶ به ۲۸.۳ درصد در سال ۱۴۳۰ می‌رسد و این شاخص در استان زنجان نیز از ۱۰ درصد به ۲۹.۱ درصد افزایش خواهد یافت.

مریم کرمی روز سه شنبه در گفت و گو با خبرنگار ایرنا، با اشاره به پیامدهای ساختاری سالمندی جمعیت افزود: تحولات جمعیتی ایران نشان می‌دهد کشور در میانه یک گذار جمعیتی عمیق و شتابان قرار دارد و مساله اصلی دیگر صرفاً تعداد جمعیت نیست، بلکه دگرگونی بنیادین در ترکیب سنی، کاهش باروری و افزایش امید به زندگی است.

وی اظهار داشت: این تغییرات در حوزه اقتصادی موجب کاهش رشد بالقوه اقتصاد به دلیل کاهش نیروی کار و افزایش هزینه‌های رفاهی خواهد شد، در حوزه اجتماعی نیز با تغییر ساختار خانواده، افزایش سالمندان تنها و کاهش ظرفیت مراقبت‌های غیررسمی خانوادگی مواجه خواهیم شد.

مدیرکل بهزیستی استان زنجان یادآور شد: با توجه به اینکه بسیاری از خانواده‌ها به یک یا دو فرزند محدود شده‌اند، ظرفیت مراقبت خانوادگی از سالمندان در آینده کاهش می‌یابد و ضرورت توسعه خدمات مراقبتی و حمایتی بیش از گذشته احساس خواهد شد.

کرمی، تعمیق شکاف توسعه میان استان‌ های جوان و سالمند، افزایش سهم هزینه‌های سلامت و بازنشستگی در بودجه عمومی و ضرورت بازنگری در سیاست‌های بازار کار را از دیگر پیامدهای سالمندی جمعیت برشمرد.

پیشنهادهای سیاستی برای مواجهه با سالمندی جمعیت

کرمی با تشریح پیشنهادهای سیاستی برای مدیریت پیامدهای سالمندی تصریح کرد: نخستین ضرورت، ایجاد ساختار اقتصادی مولد و پایدار برای جمعیت در سن کار است. ، در این زمینه باید بهره‌وری نیروی کار از طریق مهارت‌آموزی و آموزش‌های فنی‌وحرفه‌ای افزایش یابد و حمایت هدفمند از کارآفرینان و اقتصاد دانش‌بنیان مورد توجه قرار گیرد.

وی افزایش مشارکت اقتصادی زنان را نیز از راهبردهای مهم عنوان کرد و گفت: زنان یکی از ظرفیت‌ های مهم نیروی کار کشور هستند و فراهم کردن زمینه حضور و فعالیت اقتصادی آنان می‌تواند به افزایش ظرفیت مالی و اقتصادی کشور پیش از ورود به مراحل گسترده سالمندی کمک کند.

مدیرکل بهزیستی استان زنجان با اشاره به ضرورت اصلاح نظام بازنشستگی گفت: بازنگری تدریجی سن بازنشستگی متناسب با افزایش امید به زندگی، همسان‌سازی و ساماندهی صندوق‌های بازنشستگی، افزایش شفافیت و بهبود مدیریت سرمایه‌گذاری صندوق‌ها و گسترش پوشش بیمه‌ای برای شاغلان غیررسمی از جمله پیشنهادهای مطرح در این حوزه است.

کرمی ادامه داد: در حوزه نظام سلامت نیز باید تمرکز بیشتری بر پیشگیری و مدیریت بیماری‌ های مرتبط با سالمندی صورت گیرد و توسعه مراقبت در منزل، خدمات مراقبت طولانی‌مدت، آموزش نیروی انسانی متخصص در حوزه سالمندی و توسعه زیرساخت‌های توان‌بخشی و مراقبت اجتماعی در دستور کار قرار گیرد.

وی با تأکید بر ضرورت حمایت از خانواده‌ها و تعدیل روند کاهش باروری گفت: کاهش هزینه‌های مستقیم و غیرمستقیم فرزندآوری، تسهیل اشتغال پایدار جوانان، تقویت امنیت شغلی و مسکن جوانان و حمایت از تعادل میان کار و خانواده باید در سیاست‌های جمعیتی مورد توجه قرار گیرد.

کرمی، همچنین سیاست‌گذاری منطقه‌ای متناسب با ساختار سنی استان‌ها را ضروری عنوان کرد و گفت: در استان‌های سالمند باید توسعه زیرساخت‌های سلامت و خدمات مراقبتی در اولویت قرار گیرد و در استان‌های جوان نیز سرمایه‌گذاری در حوزه آموزش، اشتغال و جذب نیروی کار مورد توجه باشد.

مدیر کل بهزیستی استان زنجان طراحی نظام تخصیص منابع مبتنی بر شاخص‌های جمعیتی را از دیگر ضرورت‌ها برشمرد و گفت: توزیع منابع و امکانات باید متناسب با وضعیت جمعیتی و نیازهای هر منطقه انجام شود تا استان‌ها بتوانند متناسب با ساختار سنی خود برنامه‌ریزی کنند.

اقتصاد نقره‌ای؛ فرصتی برای اشتغال و توسعه خدمات سالمندی

مدیرکل بهزیستی استان زنجان با اشاره به اهمیت ترویج سالمندی فعال و توسعه اقتصاد نقره‌ای اظهار داشت: فراهم کردن فرصت‌های فعالیت پاره‌ وقت برای سالمندان، توسعه صنایع مرتبط با خدمات سالمندی، مناسب‌سازی فضاهای شهری و حمل‌ونقل و ایجاد بسترهای اقتصادی متناسب با نیازهای این گروه سنی از جمله اقداماتی است که باید مورد توجه قرار گیرد.

کرمی با بیان اینکه اقتصاد سالمندی می‌تواند به یکی از محورهای توسعه پایدار تبدیل شود، افزود: این موضوع را می‌توان از دو منظر مورد بررسی قرار داد؛ نخست، استفاده از ظرفیت سالمندان فعال و بازنشستگان و دوم، ایجاد مشاغل و خدمات مورد نیاز جمعیت سالمند.

وی ادامه داد: میانگین سن بازنشستگی در ایران حدود ۵۲ سال و امید به زندگی حدود ۷۶ سال در نظر گرفته شده، بنابراین حدود یک‌سوم عمر افراد در دوره بازنشستگی سپری می‌شود و این دوره می‌تواند زمان تحقق آرزوها، شکوفایی دوباره توانمندی‌ها و مشارکت مجدد افراد در فعالیت‌های اجتماعی و اقتصادی باشد.

مدیرکل بهزیستی استان زنجان تأکید کرد: سالمندان فعال و بازنشستگان می‌توانند از طریق انتقال تجربه، آموزش، مهارت‌آموزی و مشارکت در فعالیت‌های اقتصادی و اجتماعی نقش مؤثری در توسعه جامعه ایفا کنند.

کرمی با اشاره به ظرفیت اشتغال‌زایی اقتصاد نقره‌ای گفت: با افزایش جمعیت سالمند و گسترش خانواده‌های کم‌جمعیت و تک‌فرزند یا بدون فرزند، نیاز به خدمات مراقبتی، توان‌بخشی، سلامت و حمایت اجتماعی افزایش خواهد یافت.

وی افزود: توسعه این خدمات می‌تواند یکی از زمینه‌های مهم، فراگیر و اشتغال‌زای کشور باشد و فرصت‌های شغلی متعددی برای نسل جوان ایجاد کند.

کرمی، بر ضرورت استفاده از ظرفیت سالمندان فعال، توسعه خدمات تخصصی سالمندی و برنامه‌ریزی آینده‌نگر برای مواجهه با تغییرات ساختار جمعیتی کشور تأکید کرد.