باشگاه خبرنگاران جوان - انتشار اخبار جعلی و روایت‌های گمراه‌کننده درباره ایران، به یکی از محورهای مهم جنگ رسانه‌ای در فضای مجازی تبدیل شده است؛ جنگی که در آن، خبرهای تأییدنشده، شایعات و ادعاهای نادرست گاهی با سرعتی بیشتر از اخبار رسمی منتشر می‌شود و افکار عمومی را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
اما پرسش مهم‌تر این است:
چه رسانه‌ها و جریان‌هایی در تولید و انتشار این اخبار نقش داشته‌اند و کدام شایعات بیشترین توجه کاربران را به خود جلب کرده‌اند؟
بررسی‌های اعلام‌شده در این گزارش نشان می‌دهد رسانه‌ها و سیاستمداران خارجی بیشترین نقش را در تولید اخبار جعلی و روایت‌های گمراه‌کننده درباره ایران داشته‌اند. در میان منابعی که نام آنها در فهرست رسانه‌های شناسایی‌شده آمده، نام چند رسانه شناخته‌شده بین‌المللی نیز به چشم می‌خورد. نیویورک‌تایمز، روزنامه بریتانیایی تایمز، شبکه عبری کان و رسانه میدل‌ایست‌آی از جمله منابعی هستند که در این گزارش به آنها اشاره شده است. همچنین برخی صفحات اینستاگرامی منتسب به جریان سلطنت‌طلب و گروه‌های مخالف جمهوری اسلامی نیز در فهرست منابع انتشار اخبار جعلی و شایعات قرار گرفته‌اند.
البته قرار گرفتن نام یک رسانه در فهرست منابع شناسایی‌شده، به‌معنای جعلی بودن تمام مطالب منتشرشده از سوی آن رسانه نیست؛ بلکه ارزیابی هر خبر باید براساس محتوای مشخص، مستندات و امکان راستی‌آزمایی آن انجام شود. با این حال، انتشار ادعاهای تأییدنشده درباره تحولات ایران از سوی رسانه‌های خارجی و بازنشر گسترده آنها در شبکه‌های اجتماعی، می‌تواند زمینه شکل‌گیری موج‌های خبری گمراه‌کننده را فراهم کند. در این میان، نقش شبکه‌های اجتماعی نیز قابل توجه است. انتشار یک ادعا در صفحه‌ای پرمخاطب، بازنشر آن توسط حساب‌های متعدد و سپس انعکاس آن در کانال‌ها و رسانه‌های دیگر، ممکن است به خبری فراگیر تبدیل شود؛ حتی اگر شواهد کافی برای تأیید آن وجود نداشته باشد.
در بخش دیگری از گزارش، به نقش رسانه‌ها و نهادهای رسمی در مقابله با اخبار جعلی اشاره شده است. براساس آمار اعلام‌شده، خبرگزاری‌های صداوسیما، مهر، تسنیم و میزان بیشترین نقش را در انتشار تکذیبیه‌ها و پاسخ به شایعات داشته‌اند. در کنار این رسانه‌ها، سپاه پاسداران، وزارت امور خارجه، وزارت بهداشت، قوه قضاییه و مجلس نیز از جمله نهادهایی بوده‌اند که در واکنش به اخبار و ادعاهای مطرح‌شده وارد عمل شده‌اند. تنوع نهادهای حاضر در این فهرست نشان می‌دهد شایعات منتشرشده درباره ایران صرفا به یک حوزه محدود نبوده و موضوعاتی مانند امنیت، سیاست خارجی، سلامت و مسائل داخلی را دربر گرفته است.
منبع: روزنامه جام‌جم