شهرکرد - ایرنا - پوکی استخوان بیماری خاموشی است که بیشتر تا زمان بروز شکستگی نشانه‌ای ندارد؛ با افزایش سن جمعیت، سبک زندگی، کم‌تحرک، آپارتمان‌نشینی و وابستگی به خودرو، خطر آن بیشتر می‌شود به همین دلیل برخی از کارشناسان بر تغذیه مناسب، فعالیت بدنی و تشخیص زودهنگام تاکید می‌کنند.
به گزارش ایرنا، گسترش سبک زندگی به دلیل کم تحرکی، ساعت‌های طولانی نشستن، فرصت محدود برای فعالیت بدنی روزانه و افزایش سن، اهمیت پیشگیری و تشخیص به‌موقع پوکی استخوان را دوچندان کرده است.
این بیماری ممکن است سال‌ها بدون نشانه مشخص پیشرفت کند و نخستین علامت آن، شکستگی ناشی از یک زمین‌خوردن ساده بروز کند از این‌رو آگاهی‌رسانی درباره تغذیه مناسب، فعالیت بدنی متناسب با سن، ارزیابی عوامل خطر و مراجعه به‌موقع به پزشک اهمیت ویژه‌ای دارد.
سبک زندگی نشسته؛ خطر خاموش برای استخوان‌ها
فوق تخصص روماتولوژی بزرگسالان با اشاره به اینکه پوکی استخوان در زنان بیش از مردان دیده می‌شود گفت: زنان در سنین یائسگی و مردان دیرتر دچار پوکی استخوان می‌شوند، پوکی استخوان ۲ نوع اولیه و ثانویه دارد؛ نوع ثانویه به دلیل بیماری‌های مختلف و مصرف داروها ایجاد می‌شود و نوع اولیه با افزایش سن بروز می‌کند.
محمد موسوی روز شنبه در گفت وگو با خبرنگار ایرنا تغذیه و ورزش را از عوامل مهم پیشگیری از پوکی استخوان دانست و افزود: در بین برخی از افراد مصرف مواد لبنی کاهش یافته است و این موضوع در ایجاد پوکی استخوان تأثیرگذار است، بنابراین توصیه می‌شود لبنیات فراوان در رژیم غذایی مورد استفاده قرار گیرد و افراد بالای ۵۰ سال رژیم غذایی پر لبنیات داشته باشند تا کلسیم بدن تأمین شود، همچنین کنجد، بادام و غذاهای دریایی نیز از منابع کلسیم هستند.
تغذیه و ورزش؛ ۲ ستون اصلی پیشگیری
این متخصص روماتولوژی تاکید کرد: افراد بالای ۵۰ سال باید روزانه نیم ساعت یا بیشتر پیاده‌روی داشته باشند و دویدن و راه‌رفتن در سبک زندگی آنان اضافه شود زیرا سبک زندگی نشسته و کم‌تحرکی باعث افزایش پوکی استخوان می‌شود.
به گفته وی، ورزش‌های هوازی با شدت و سرعت بالا مانند دویدن، کوهنوردی و پیاده‌روی سریع، پس از مشورت با پزشک، می‌تواند تراکم استخوان را افزایش دهد و تحرک بدنی تراکم استخوانی، قدرت عضلانی و تعادل را بهبود بخشیده و خطر زمین‌خوردن را کاهش دهد.
چه کسانی باید سنجش تراکم استخوان انجام دهند؟
موسوی گفت: زنان در سنین یائسگی علاوه بر تغذیه و ورزش باید برای ارزیابی عوامل خطر به پزشک مراجعه کنند و در صورت لزوم سنجش تراکم استخوان انجام دهند.
به گفته وی، مردان بالای ۵۰ سال و افرادی که زیر ۵۰ سال «کورتون» مصرف می‌کنند یا بیماری‌هایی مانند کم‌کاری تیروئید دارند، نیز باید ارزیابی شوند.
بیماری بی‌علامت، پیامدهای سنگین
وی با بیان اینکه پوکی استخوان هیچ علامتی ندارد افزود: برخی افراد دردهای مفصلی خود را به پوکی استخوان نسبت می‌دهند، در حالی که این‌گونه نیست؛ پوکی استخوان به دلیل افزایش خطر شکستگی اهمیت دارد و بر اثر کوچک‌ترین زمین‌خوردگی یا آسیب، شکستگی رخ می‌دهد.
موسوی گفت: شکستگی لگن با مرگ‌ومیر قابل توجه همراه است و بسیاری از افرادی که لگن آن‌ها می‌شکند به زندگی عادی بازنمی‌گردند.
به گفته وی، حدود ۲۰ درصد افرادی که دچار شکستگی لگن می‌شوند، حیات‌شان به خطر می‌افتد و شمار قابل توجهی از بازماندگان با محدودیت حرکتی و وابستگی به دیگران مواجه می‌شوند.
۸۰ درصد بیماران از پوکی استخوان خود بی‌خبرند
موسوی با اشاره به اینکه حدود ۸۰ درصد مبتلایان به پوکی استخوان از بیماری خود بی‌خبرند گفت: مصرف زیاد نمک و فست‌فودها مانند گوشت‌های فرآوری‌شده، نوشابه، غذاهای سرخ‌شده، شیرینی‌ها و دسرها بر سلامت استخوان تاثیر منفی می‌گذارد.
وی گفت: کافئین نیز با افزایش دفع کلسیم از طریق ادرار و مصرف زیاد نوشیدنی‌های کافئین‌دار به جای شیر، به استحکام استخوان‌ها لطمه می‌زند.
از هر سه زن یک نفر در معرض شکستگی
مدیر گروه پیشگیری و مبارزه با بیماری‌های معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد نیز گفت: از هر سه زن و از هر پنج مرد ۵۰ ساله و بالاتر، یک نفر دچار شکستگی ناشی از پوکی استخوان می‌شود.
اصغر نوروززاده گفت: پوکی استخوان استخوان‌ها را ضعیف و شکننده می‌کند، به‌طوری که حتی با یک زمین‌خوردن جزئی، ضربه، عطسه یا حرکت ناگهانی می‌شکنند.
به گفته وی، شکستگی‌های ناشی از پوکی استخوان می‌تواند تهدیدکننده زندگی و عامل اصلی درد و ناتوانی طولانی‌مدت باشد.
نوروززاده افزود: براساس برآوردها بیش از ۲۰۰ میلیون نفر در سراسر جهان از پوکی استخوان رنج می‌برند و سالانه بیش از ۹.۸ میلیون شکستگی ناتوان‌کننده با پیامدهای جدی اجتماعی و اقتصادی در جهان رخ می‌دهد.
پنج گام برای استخوان‌های سالم
نوروززاده گفت: برای داشتن استخوان‌های سالم باید به‌طور منظم ورزش کرد؛ تمرینات تحمل وزن، تقویت عضلات و تمرینات تعادلی بهترین هستند.
به گفته وی، رژیم غذایی سرشار از کلسیم، ویتامین D و پروتئین نیز مهم است و قرار گرفتن ایمن در معرض نور خورشید به دریافت ویتامین D کمک می‌کند.
وی افزود: حفظ وزن متعادل، پرهیز از دخانیات و الکل، بررسی عوامل خطر و در صورت نیاز آزمایش و درمان، از دیگر گام‌های مهم است.
اولویت تشخیص زودهنگام
بر پایه این گزارش، با تشخیص به‌موقع پوکی استخوان پیش از بروز شکستگی و درمان زودهنگام، می‌توان از پیامدهای سنگین این بیماری جلوگیری کرد؛ موضوعی که افزایش آگاهی عمومی و توجه جدی به سلامت استخوان‌ها را در برنامه‌های پیشگیری ضروری می‌کند.
به گزارش ایرنا، چهارمحال و بختیاری دارای ۱۲ شهرستان با بیش از یک میلیون نفر جمعیت است و نیمی از این جمعیت را بانوان تشکیل می‌دهند.