آسیب‌های اسکلتی عضلانی دست و مچ به یکی از شایع‌ترین عوارض کار در زندگی مدرن تبدیل شده است.
باشگاه خبرنگاران جوان - صدای یکنواخت تق‌تق کلید‌های صفحه‌کلید، نور آبی مانیتور‌هایی که چشم‌ها را به خود دوخته‌اند و انگشتانی که ساعت‌ها بی‌وقفه روی شیشه‌های صیقلی گوشی‌ها بالا و پایین می‌روند، تصویر آشنای روزمره میلیون‌ها انسانی است که کار، آموزش و ارتباطاتشان به صفحه‌های دیجیتال گره خورده است.
دست‌هابا استخوان‌های ظریف و کشیده زیر بار ساعت‌ها کار یکنواخت و بدون استراحت، آرام‌آرام نشانه‌های خستگی و درد را آشکار می‌کنند. بر اساس گزارش پایگاه تخصصی سلامت Arthritis WA، بی‌حرکتی طولانی‌مدت، فرصت ترمیم را از بافت‌های بدن گرفته و بعد از مدتی این احساس ناخوشایند ساده، به آسیبی ماندگار تبدیل می‌شود.
خطر اصلی ناشی از حرکات تکراری و پرفشار به‌ویژه با انگشت شست در حالت‌های بدنی نامناسب و ثابت است. زمانی که بافت‌های مچ و ساعد ساعت‌ها بدون وقفه منقبض می‌مانند، فشار مضاعفی به اعصاب و تاندون‌ها وارد می‌شود.
از رایج‌ترین پیامد‌های این الگو می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
تحت فشار قرار گرفتن اعصاب: مانند سندرم تونل کارپال که با بی‌حسی، گزگز و خواب‌رفتگی انگشتان یا ساعد همراه است.
التهاب تاندون‌ها: از جمله تنوسینوویت یا آسیب‌های مشابه آرنج تنیس‌بازان که موجب درد موضعی و ضعف در گرفتن وسایل می‌شود.
برای رهایی از چرخه این آسیب، تغییر رفتار‌های روزمره در اولویت قرار دارد:
قانون میکرو استراحت: هر ۲۰ دقیقه یک‌بار، به مدت ۳۰ تا ۶۰ ثانیه کار را متوقف کنید. از جای خود بلند شوید، مفاصل را حرکت دهید یا چند قدم راه بروید.
تنوع‌بخشی به فعالیت‌ها: تماس‌های تلفنی، گفت‌و‌گو‌های حضوری یا برنامه‌ریزی‌ها را میان دوره‌های تایپ طولانی پخش کنید تا وضعیت بدنتان تغییر کند.
تنظیمات ارگونومیک: صندلی و ارتفاع میز را طوری تنظیم کنید که گردن و شانه‌ها در حالت راحت باشند. هنگام کار با صفحه‌کلید، مچ دست‌ها باید اندکی رو به بالا و به سمت سقف متمایل بمانند، نه اینکه خمیده یا فشرده روی سطح میز قرار بگیرند.
انجام چند تمرین ساده در طول روز به بازگشت خون‌رسانی و کاهش گرفتگی‌ها کمک می‌کند:
کشش به حالت دعا: کف دست‌ها و ساعد‌ها را روبه‌روی صورت به هم بچسبانید. در حالی که کف دست‌ها چسبیده‌اند، آرنج‌ها را آرام باز کنید و دست‌ها را به سمت ناف پایین بیاورید تا کشش را در مچ حس کنید.
کشش مچ به پایین و بالا: یک دست را روبه‌رو دراز کنید. یک‌بار کف دست را رو به زمین و نوک انگشتان را رو به پایین بگیرید و با دست دیگر انگشتان را آرام به سمت بدن بکشید. در حرکت بعدی، همین کار را با کف دست رو به بالا تکرار کنید.
چرخش و باز و بسته کردن مشت: دست‌ها را جلو بگیرید، مچ‌ها را به طرفین و سپس به صورت دورانی بچرخانید. در ادامه، دست‌ها را محکم مشت کرده، چند ثانیه نگه دارید و سپس انگشتان را تا جای ممکن باز و از هم جدا کنید.
درد مچ و دست را نباید عادی دانست. اگر درد‌ها تشدید شدند، خواب و کار‌های ساده روزمره را مختل کردند یا با بی‌حسی و ضعف مداوم عضلات همراه شدند، نیاز به مداخله درمانی وجود دارد. درمانگران تخصصی دست با طراحی تمرینات اختصاصی، استفاده از کمپرس و تجویز آتل‌های مناسب به روند بهبود سرعت داده و در موارد پیشرفته‌تر، ارجاع به جراح دست و روش‌های دارویی یا جراحی مدنظر قرار می‌گیرد.
منبع: ایرنا