دو خبر همزمان معنای یکدیگر را روشن میکنند. طرح یک عملیات تازه علیه ایران در اسرائیل پیگیری شده، اما اجرای آن متوقف مانده؛ در مقابل، ایران با وجود استقبال از مذاکره، بازگشت به میز گفتوگو زیر محاصره و تهدید را نمیپذیرد. مسئله فراتر از توافق هستهای است. به آمریکا هیچ وقت نمیتوان اعتماد کرد.
عملیاتی که ترمز آن کشیده شده است
فایننشالتایمز روز گذشته به نقل از منابع آگاه گزارش داد نتانیاهو دستور آمادهسازی حمله چندروزهای به ایران را برای دهم اکتبر داده بود. عملیاتی که احتمالاً تأسیسات هستهای و زیرساختی را هدف میگرفت، اما با مخالفت ترامپ که نگران پیامدهای تشدید جنگ پیش از انتخابات سوم نوامبر آمریکاست، کنار گذاشته شد. این خبر از طرحی اجرانشده حکایت دارد، نه دستور حمله تازه. سفر اخیر وزیر دفاع آمریکا به اسرائیل نیز احتمال تداوم برنامهریزی نظامی را مطرح نگه میدارد. یائیر گولان، سیاستمدار مخالف نتانیاهو نیز درباره کشاندن اسرائیل به جنگ تازه پیش از انتخابات ۲۷ اکتبر هشدار داد. برای ایران، نتیجه روشن است. تعویق یک عملیات بهمعنای رفع خطر نیست و حفظ آمادگی دفاعی، حتی هنگام پیگیری دیپلماسی، ضرورتی واقعی است.
دیپلماسی با تضمین؛ پاسخ ایران به واشنگتن
سیدعباس عراقچی امروز در یادداشتی در فایننشالتایمز نوشت ایران خواهان حلوفصل آبرومندانه و مسالمتآمیز است، اما برای دفاع از خود نیز کاملاً آماده مانده است. مسعود پزشکیان نیز تأکید کرد آمریکا نمیتواند هم بنادر ایران را محاصره کند و تهدید نظامی را ادامه دهد و هم انتظار گفتوگو داشته باشد. در مقابل، مارکو روبیو از میانجیگری قطر و پاکستان استقبال کرد، ولی دستیابی به توافق را دشوار دانست و تصمیم نهایی را به ترامپ سپرد.
سفر عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان به تهران در همین چارچوب قرار میگیرد.
ایران میگوید بدون اقدام عملی واشنگتن برای اعتمادسازی، تکرار توافقهایی که در میانه مذاکرات با حمله نظامی نقض شدهاند پذیرفتنی نیست. این موضع تلاشی برای تبدیل بازدارندگی به تضمین اجرایی است، نه رد مذاکره.
هرمز؛ جریان نفت برگشته، هزینه بحران نه
دادههای تازه کپلر مدعی است صادرات نفت منطقه با کمک خطوط جایگزین و انتقال محموله میان شناورها، در هفته منتهی به ۱۸ اکتبر حتی از سطح پیش از جنگ فراتر رفته است. طبق گزارش والاستریت ژورنال، حدود ۱۴میلیون بشکه در روز نیز از مسیر هرمز و انتقالهای مرتبط جابهجا شده؛ اما شمار حملات دریایی و هزینه بیمه همچنان بالاست. ایران هنوز میتواند ریسک و هزینه کشتیرانی را در محاسبات واشنگتن و بازار جهانی وارد کند، اما طرف مقابل نیز برای کاهش وابستگی به مسیر تنگه سرمایهگذاری کرده است.
پیمان تازه در دوحه؛ همسایگان بهدنبال چترهای بیشترند
وزارت دفاع ترکیه امروز اعلام کرد آنکارا، قطر، پاکستان و اندونزی تفاهمنامه «بدر» را برای همکاری صنعتی، آموزشی و تحقیقاتی دفاعی امضا کردهاند. این توافق جدا از پیمان مکه میان ترکیه، پاکستان و عربستان است و بهخودیخود ائتلاف ضدایرانی محسوب نمیشود؛ اما نشان میدهد کشورهای منطقه در حال متنوع کردن ترتیبات امنیتی خود هستند. مکرون نیز از قطر راهی ریاض شد تا درباره امنیت و انرژی گفتوگو کند.
در ارزیابی منتشرشده مؤسسه مطالعات جنگ و پروژه تهدیدهای بحرانی آمریکا، کنترل ارتفاعات حساس اطراف تعز در یمن همچنان مورد مناقشه است. این ارزیابی همچنین میگوید اعزام جنگندههای بریتانیایی به عربستان میتواند بخشی از توان هوایی سعودی را برای عملیات دیگر آزاد کند.
انتخابات اسرائیل، بدون تغییر بنیادین در نگاه به ایران
واشنگتنپست و رویترز در بررسی برنامههای انتخاباتی اسرائیل نوشتهاند رقبای اصلی نتانیاهو نیز ایران را تهدید اصلی میدانند و در مخالفت با برنامه هستهای ایران اختلاف بنیادینی با او ندارند. تفاوت آنان بیشتر در شیوه مدیریت عملیات است.
آزمون اصلی، تبدیل بازدارندگی به نتیجه است
مجموع اخبار ۲۴ساعت اخیر یک تصویر روشن را نشان میدهد؛ آمریکا نتوانسته با اسکورت نظامی و محاصره اقتصادی، به هدف مورد نظرش در تنگه هرمز برسد بنابراین بار دیگر حمله نظامی، به یکی از سناریوهای احتمالی برای روزهای پیش رو تبدیل شده است.
