در سال‌های اخیر، همانند بسیاری از انتخابات گذشته، انتخابات اخیر اسرائیل نیز حول محور شخصیت بنیامین نتانیاهو شکل گرفته است. اگرچه نخست‌وزیر راست‌گرای اسرائیل در سطح فردی تضعیف شده، گرایش‌های راست‌گرایانه رأی‌دهندگان اسرائیلی همچنان بسیار قدرتمند است.
میدل ایست آی نوشت: در سال‌های اخیر، همانند بسیاری از انتخابات گذشته، انتخابات اخیر اسرائیل نیز حول محور شخصیت بنیامین نتانیاهو شکل گرفته است.
به گزارش «انتخاب»؛ در ادامه این مطلب آمده است: ممکن است تصور کنید که دقیقاً سه سال پس از حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳، حمله‌ای که حماس رهبری آن را بر عهده داشت، و نسل‌کشی اسرائیل در غزه، این مسائل به موضوع محوری و تعیین‌کننده انتخابات تبدیل شده باشند.
این مسائل از یک جهت واقعاً نقش محوری دارند، اما تنها از این منظر که چه ارتباطی با نتانیاهو، عملکرد او و میزان آگاهی نخست‌وزیر از وقوع حمله ۷ اکتبر دارند.
پیش از برگزاری انتخابات در روز سه‌شنبه، این احساس وجود دارد که رأی‌دهندگان از پیش تصمیم خود را گرفته‌اند. کسانی که به نتانیاهو یا شرکای ائتلافی او رأی می‌دهند، این کار را با وجود حوادث ۷ اکتبر و تمام اقداماتی که اسرائیل از آن زمان تاکنون انجام داده است، انجام می‌دهند؛ یا حتی دقیق‌تر بگوییم، ممکن است به‌دلیل همین حوادث و اقدامات به آن‌ها رأی دهند.
این وضعیت به انتخاباتی منجر شده است که برخلاف انتظار، فضای نسبتاً کم‌تنشی دارد.
چندان دور نیست زمانی که صدها هزار اسرائیلی در اعتراض به نتانیاهو و اصلاحات قضایی او به خیابان‌ها آمدند.
او همچنین در جریان نسل‌کشی در غزه، بارها با ادامه بی‌وقفه جنگ، صرف‌نظر از خطری که این رویکرد برای اسیران اسرائیلی در نوار غزه ایجاد می‌کرد، خشم معترضان را برانگیخت و آن‌ها را به خیابان‌ها کشاند.
با توجه به تمام این اتفاقات، انتظار می‌رفت تنش‌ها بسیار بیشتر باشد و نتانیاهو و جناح راست در آستانه از دست دادن قدرت قرار داشته باشند.
بااین‌حال، نه خبری از تظاهرات خیابانی است و نه بسیج گسترده مردمی.
راست‌گرایان در هر دو سوی میدان
از نظر شخصی، نتانیاهو ضعیف شده است. انتظار می‌رود حزب لیکود او ۱۰ تا ۱۵ کرسی از دست بدهد؛ رقمی که تقریباً یک‌سوم کرسی‌های فعلی این حزب را تشکیل می‌دهد.
اما اگرچه نخست‌وزیر راست‌گرای اسرائیل در سطح فردی تضعیف شده، گرایش‌های راست‌گرایانه رأی‌دهندگان اسرائیلی همچنان بسیار قدرتمند است.
دست‌کم سه حزب راست افراطی وجود دارند که اخراج فلسطینی‌ها بخشی از برنامه سیاسی آن‌هاست. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند که این احزاب در مجموع احتمالاً در انتخابات هفته آینده حدود ۲۰ کرسی به دست خواهند آورد؛ یعنی یک‌ششم کل کرسی‌های کنست.
در سوی دیگر، مخالفان نتانیاهو از مجموعه‌ای متحد از احزاب با دستورکار سیاسی روشن برخوردار نیستند. تنها دو موضوع وجود دارد که همه آن‌ها بر سرشان توافق دارند: نتانیاهو باید از قدرت کنار برود و یهودیان فوق‌ارتدوکس باید در ارتش خدمت کنند.
چندین حزب از میان مخالفان را نیز می‌توان خود احزاب راست‌گرا توصیف کرد.
نفتالی بنت، رهبر حزب «باهم» (Together)، و آویگدور لیبرمن، رهبر حزب «اسرائیل خانه ماست»، هر دو در دولت‌های نتانیاهو وزیر دفاع بوده‌اند.
گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد کل ارتش که به یکی از رقبای اصلی نتانیاهو تبدیل شده است، به‌عنوان چهره امیدبخش جریان میانه‌چپ اسرائیل معرفی می‌شود.
بااین‌حال، او وعده داده است که شهرک‌های موجود را توسعه دهد و در فهرست انتخاباتی خود چندین شهرک‌نشین، شهرک‌نشین سابق و چهره راست‌گرا دارد؛ از جمله افرادی که از اصلاحات قضایی بسیار جنجالی نتانیاهو حمایت کرده بودند.
آیزنکوت پیش‌تر امکان مشارکت احزاب نماینده شهروندان فلسطینی اسرائیل در دولت را منتفی ندانسته بود، اما انتقاد متحدان کلیدی او از این موضع باعث شده است که اکنون از این احتمال فاصله بگیرد و آن را کم‌رنگ جلوه دهد.
در واقع، هیچ‌کس به‌درستی نمی‌داند از آیزنکوت چه انتظاری باید داشت. او قطعاً تلاش کرده است در برابر افکار عمومی داخل اسرائیل تصویری نسبتاً راست‌گرایانه از خود ارائه دهد، درحالی‌که در برابر جامعه بین‌المللی چهره‌ای لیبرال‌تر به نمایش می‌گذارد.
در همین حال، بنت و لیبرمن تلاش کرده‌اند رأی‌دهندگان چپ‌گرا و میانه‌رو را جذب کنند، اما نمی‌توان این واقعیت را پنهان کرد که آن‌ها آشکارا نژادپرست، حامی شهرک‌سازی و جنگ‌طلب هستند.
خطر شورش شهرک‌نشینان
نکته مهم این است که تقریباً هیچ بحثی درباره مسیر آینده اسرائیل و آنچه قرار است در غزه، لبنان، کرانه باختری اشغالی و ایران رخ دهد، مطرح نمی‌شود.
احزاب مخالف درباره دستیابی به یک توافق سیاسی در غزه یا پیشبرد مرحله دوم توافق آتش‌بس سال گذشته بحثی نمی‌کنند.
آن‌ها درباره چگونگی مدیریت اوضاع در کرانه باختری، حملات افسارگسیخته شهرک‌نشینان در این منطقه یا روابط با تشکیلات خودگردان فلسطین نیز صحبتی نمی‌کنند.
در واقع، پیروزی آیزنکوت حتی ممکن است شهرک‌نشینان خشونت‌طلب را جسورتر کند.
رئیس پیشین ستاد کل ارتش وعده داده است که شهرک‌ها را دوباره تحت کنترل ارتش قرار دهد و اصلاحات بتسلئیل اسموتریچ، وزیر دارایی، را که عملاً به نوعی الحاق غیررسمی کرانه باختری منجر شده است، لغو کند.
به اعتقاد من، آیزنکوت حتی در شرایط کنونی نیز تا حد زیادی نگران است که کنترل اوضاع را از دست بدهد و شهرک‌نشینان تمام تلاش خود را به کار گیرند تا به او ثابت کنند که در کرانه باختری عملاً اهرم فشار و قدرت مؤثری در اختیار ندارد.
حتی مفسران محافظه‌کار اسرائیلی نیز می‌گویند ارتش کنترل کرانه باختری را از دست داده است. اگر آیزنکوت پیروز شود، ممکن است با نوعی شورش شهرک‌نشینان روبه‌رو شود.
نگرانی شدیدی وجود دارد که حملات شهرک‌نشینان به فلسطینی‌ها در کرانه باختری، که طی ماه‌های اخیر شاهد آن بوده‌ایم، در مقایسه با اقداماتی که آن‌ها برای تضعیف دولت تحت رهبری آیزنکوت انجام خواهند داد، بسیار محدود به نظر برسد.
شهرک‌نشینان صدها و شاید هزاران شبه‌نظامی مسلح در اختیار دارند. آن‌ها در ارتش روابط و نفوذ گسترده‌ای دارند و در چنین شرایطی روشن نیست که وفاداری نیروهای نظامی به کدام سو خواهد بود.
یکی از راه‌حل‌های احتمالی آیزنکوت برای رهایی از فشار شهرک‌نشینان راست‌گرا در کرانه باختری، تشکیل دولت وحدت ملی با نتانیاهو است.
البته باید روشن کرد که تحقق چنین سناریویی دشوار خواهد بود. آخرین چیزی که رأی‌دهندگان و متحدان آیزنکوت می‌خواهند ببینند، حضور نتانیاهو در دولت و مشارکت او در یک سازوکار تقسیم قدرت همراه با نخست‌وزیری چرخشی است؛ الگویی که نتانیاهو در سال ۲۰۲۰ با بنی گانتز، رئیس پیشین ستاد کل ارتش، تجربه کرد و نتیجه آن فاجعه‌بار بود.
از سوی دیگر، احتمال اینکه نتانیاهو توافقی را بپذیرد که در آن جایگاه برتر و نقش اصلی را در دولت نداشته باشد، بسیار اندک است.
بااین‌حال، چنین نتیجه‌ای می‌تواند از شدت نفوذ و قدرت جناح راست افراطی بکاهد، احتمال شورش شهرک‌نشینان را کاهش دهد و حتی باعث شود وزیران تندرو، ایتامار بن‌گویر و اسموتریچ، از حضور در دولت کنار گذاشته شوند.
بسیاری از مسائل به این بستگی دارد که نتانیاهو و متحدانش تا چه اندازه به عدد سرنوشت‌ساز ۶۱ کرسی نزدیک شوند؛ رقمی که برای کسب اکثریت در کنست ضروری است.
در حال حاضر، نظرسنجی‌ها برای ائتلاف نخست‌وزیر ۵۱ کرسی پیش‌بینی می‌کنند. اگر نتانیاهو بتواند به عدد ۶۱ نزدیک‌تر شود، احتمال زیادی وجود دارد که بتواند شماری از نمایندگان راست‌گرای احزاب رقیب را به سوی خود بکشاند و بار دیگر در قدرت باقی بماند.