از زمان ورود هوش مصنوعی به محیط کار، همواره وعده افزایش چشمگیر بهره‌وری و کاهش هزینه‌ها مطرح شده؛ وعده‌هایی که حتی برای توجیه تعدیل نیرو نیز مورد استفاده قرار گرفته‌اند. اما چند سازمان واقعاً توانسته‌اند از طریق افزایش بهره‌وری، بیش از اهداف تعیین‌شده در زمینه کاهش هزینه‌ها صرفه‌جویی کنند؟ این آمار در سمپوزیوم منابع انسانی
از زمان ورود هوش مصنوعی به محیط کار، همواره وعده افزایش چشمگیر بهره‌وری و کاهش هزینه‌ها مطرح شده؛ وعده‌هایی که حتی برای توجیه تعدیل نیرو نیز مورد استفاده قرار گرفته‌اند. اما چند سازمان واقعاً توانسته‌اند از طریق افزایش بهره‌وری، بیش از اهداف تعیین‌شده در زمینه کاهش هزینه‌ها صرفه‌جویی کنند؟
این آمار در سمپوزیوم منابع انسانی گارتنر در اورلاندو ارائه شد. در یافته‌ای که اعتماد بی‌چون‌وچرای بسیاری از مدیران به هوش مصنوعی را به‌خوبی نشان می‌دهد، ۷۷ درصد اعضای هیئت‌مدیره انتظار دارند این فناوری از طریق افزایش بهره‌وری و کاهش هزینه‌ها ارزش‌آفرینی کند. این در حالی است که ۹۷ درصد سازمان‌ها نتوانسته‌اند صرفاً با افزایش بهره‌وری، هزینه‌های خود را کاهش دهند.
سی‌وی ویوریـتو، مدیر ارشد تحلیل در بخش منابع انسانی گارتنر، گفت که سازمان‌ها در شرایط فعلی نباید انتظار صرفه‌جویی در هزینه‌ها از طریق هوش مصنوعی را داشته باشند:
فرصت بزرگ‌تر این است که از هوش مصنوعی برای انجام کارهایی استفاده کنیم که پیش از این امکان‌پذیر نبودند؛ برای مثال، اختصاص دادن زمان کارکنان به توسعه توانمندی‌های جدید، دستیابی به نتایج بهتر و ایجاد منابع تازه رشد.
یافته دیگری که چندان هم غافلگیرکننده نیست، نشان می‌دهد تقریباً چهار شرکت از هر ۱۰ شرکت، اکنون بیش از بودجه تعیین‌شده برای هوش مصنوعی هزینه کرده‌اند. با این وجود، به نظر نمی‌رسد هزینه‌کرد بیش از حد برای فناوری‌ای که هنوز صرفه‌جویی وعده‌داده‌شده را به همراه نداشته، مدیران را از سرمایه‌گذاری بیشتر منصرف کند. با وجود تمام این مشکلات، ۸۵ درصد شرکت‌ها اعلام کرده‌اند که قصد دارند سال آینده هزینه‌های خود در این حوزه را افزایش دهند.
این نتایج برای کسانی که نظرسنجی‌های مشابه را دنبال می‌کنند، چندان عجیب نیست. در ماه ژانویه، تازه‌ترین نظرسنجی جهانی مدیران عامل شرکت پی‌دبلیوسی که با مشارکت ۴۴۵۴ مدیرعامل در ۹۵ کشور انجام شد، نشان داد ۵۶ درصد مدیران عامل پس از ورود هوش مصنوعی به کسب‌وکارشان، هیچ منفعتی در زمینه کاهش هزینه‌ها یا افزایش درآمد تجربه نکرده‌اند.
حتی گزارشی از مؤسسه فناوری ماساچوست در سال ۲۰۲۵ نشان داد که ۹۵ درصد پیاده‌سازی‌های هوش مصنوعی به افزایش سود منجر نمی‌شوند. همچنین، یک نظرسنجی در سال ۲۰۲۴ حاکی از آن بود که هوش مصنوعی مولد حتی می‌تواند بهره‌وری کارکنان در محیط کار را کاهش دهد.
گارتنر چه راهکاری برای شرکت‌ها پیشنهاد می‌کند؟
گارتنر توصیه می‌کند شرکت‌ها پیش از هر چیز درباره اهداف خود و نتایجی که از هوش مصنوعی انتظار دارند، به توافق برسند. در نظرسنجی این مؤسسه از ۲۹۷ مدیر ارشد منابع انسانی، ۷۸ درصد اعلام کردند که میان مدیران درباره حوزه‌هایی که هوش مصنوعی در آن‌ها ارزش ایجاد می‌کند، توافقی وجود ندارد. ظاهراً این گفت‌وگوها می‌توانند تا پس از صرف هزینه‌ها به تعویق بیفتند.
گارتنر از کسب‌وکارها می‌خواهد سرمایه‌گذاری خود را بر حوزه‌هایی متمرکز کنند که هوش مصنوعی واقعاً در آن‌ها تأثیرگذار است، به مدیران در بازطراحی فرایندهای کاری کمک کنند و از تخصص موجود در زمینه هوش مصنوعی بهره ببرند. این مؤسسه همچنین توصیه می‌کند شرکت‌ها برای زمانی که هوش مصنوعی در اختیار کارکنان قرار می‌دهد، کاربرد مفیدی پیدا کنند. با این حال، تنها ۲۱ درصد از زمان آزادشده کارکنان به فعالیت‌های نوآورانه‌تر اختصاص یافته است؛ موضوعی که احتمالاً مدیر ارشد فناوری شرکت متا نیز حرف‌های زیادی درباره آن خواهد داشت.