آنچه در تحلیلهای کارشناسی به عنوان «ترسناکترین» گزینه در اختیار تهران در چنین جنگی برجسته میشود، نه یک سلاح واحد، بلکه توانایی غیرقابل جبران برای قطع کابلهای فیبر نوری در بستر خلیج فارس و تنگهٔ هرمز است.
به گزارش خبرفوری، در حالی که بحثها دربارهٔ رویارویی نظامی احتمالی ایران و آمریکا معمولاً بر موشکهای بالستیک و پهپادها متمرکز است، آنچه در تحلیلهای کارشناسی به عنوان «ترسناکترین» گزینه در اختیار تهران در چنین جنگی برجسته میشود، نه یک سلاح واحد، بلکه توانایی غیرقابل جبران برای قطع کابلهای فیبر نوری در بستر خلیج فارس و تنگهٔ هرمز است؛ اقدامی که میتواند بهطور همزمان بازارهای مالی، ترافیک داده و زیرساخت اینترنت منطقه را فلج کند.
بر اساس گزارشهای متعدد، از جمله گزارش خبرگزاری رویترز به نقل از دو مقام امنیتی ایران، تهران «برنامههای دقیقی» برای هدف قرار دادن کابلهای زیردریایی در صورت حملهٔ مجدد آمریکا و اسرائیل تدوین کرده است. یدالله جوانی، معاون سیاسی سپاه پاسداران، نیز تأیید کرده که ایران میتواند هفت کابل اصلی اینترنت را در بستر تنگهٔ هرمز هدف قرار دهد. آنچه این تهدید را از یک اعلام موضع صرف فراتر میبرد، ماهیت فنی و آسیبپذیری بالای این کابلها در آبهای کمعمق خلیج فارس است.
سلاحی که میتواند اینترنت منطقه را قطع کند
کارشناسان نظامی تأکید میکنند که برای قطع کابلهای زیردریایی، نیازی به سلاحهای پیچیده یا فناوریهای پیشرفته نیست. «سلاح» مورد بحث، در واقع مجموعهای از قابلیتهای ساده اما بسیار مؤثر است که ایران در اختیار دارد:
الف. غواصان رزمی (Combat Divers): این غواصهای مجهز به ابزارهای برش، میتوانند تا عمق کابلها پایین رفته و آنها را قطع یا منفجر کنند. این روش بالاترین درجهٔ انکارپذیری را دارد، زیرا خرابی حاصله میتواند به عنوان آسیبهای ناشی از لنگر کشتیها جلوه داده شود.
ب. زیردریاییهای کوچک (Midget Submarines): ایران از زیردریاییهای کلاس «غدیر» و مشابه آن استفاده میکند که قادرند در آبهای کمعمق خلیج فارس و هرمز مستقر شده و مینهای کوچک را روی کابلها، کار بگذارند یا خود کابل را هدف قرار دهند.
ج. زیرسطحیهای بدون سرنشین (UUVs): پهپادهای زیرآبی و وسایل نقلیهٔ هدایتپذیر از راه دور، امکان شناسایی و آسیب زدن به کابلها را بدون به خطر انداختن نیروی انسانی فراهم میکنند.
د. روشهای ساده و ابتکاری: استفاده از لنگر کشتیهای ماهیگیری برای کشیدن روی بستر در مسیر مشخص کابلها، یا کار گذاشتن مینهای دریایی در نزدیکی آنها، از دیگر گزینههایی است که تحلیلگران به آن اشاره میکنند.
چرا این سلاح «ترسناک» است؟
ترسناک بودن این گزینه (هدف قرار دادن کابلها از طریق سلاحهای فوقالذکر) در دو عامل نهفته است. نخست، عمق کم آب در تنگهٔ هرمز (بهطور میانگین حدود ۷۰ متر و در برخی نقاط ۱۰ تا ۲۰ متر) دسترسی به کابلها را بسیار آسان کرده است. دوم، دشواری فوقالعادهٔ تعمیر در شرایط جنگی است. یک مقام ایرانی به رویترز گفته است که تهران نهتنها میتواند کابلها را قطع کند، بلکه قادر خواهد بود از تعمیر آنها نیز جلوگیری کند تا اختلال برای مدت طولانیتری ادامه یابد.
از نظر راهبردی، حدود ۹۷ درصد از ارتباطات منطقه و بخش قابلتوجهی از ترافیک دادهٔ جهانی از این مسیر عبور میکند. قطع همزمان این خطوط میتواند شبکههای بانکی، تراکنشهای مالی بینالمللی و سرویسهای ابری را مختل کند. به گفتهٔ کارشناسان، حتی اگر این اقدام بر اینترنت جهانی تأثیر محدودی داشته باشد، میتواند ضربهای فلجکننده به اقتصادهای دیجیتال منطقه وارد کند و واشنگتن و متحدانش را با یک معضل امنیتی پیچیده مواجه میسازد.
در نتیجه میتوان گفت؛ در شرایطی که مقامهای ایرانی تأکید میکنند در صورت حمله، «هیچ خط قرمزی» وجود نخواهد داشت، کابلهای زیردریایی خلیج فارس به یکی از محتملترین و در عین حال راهبردیترین اهداف برای مقابله با آمریکا و اسرائیل و متحدانشان تبدیل شدهاند. سلاحی که این کار را انجام میدهد، نه یک موشک دوربرد، بلکه توانایی بهکارگیری غواص، زیردریایی کوچک یا حتی یک لنگر کشتی در نقطهای است که شریانهای حیاتی دادهٔ جهان از آن عبور میکنند.
