جواد یقموری، کارگردان مستند «تنگ‌نای»، با اشاره به شکل‌گیری این اثر در روزهای بحرانی کرونا گفت که این فیلم، علاوه بر روایت تجربه یک بانوی مبتلا به کرونا، به دشواری‌های فعالیت کادر درمان و جلوه‌های ایثار و همدلی آن‌ها در روزهای سخت ایران می‌پردازد.
پرستاری، فراتر از یک حرفه، روایتی از تعهد، صبوری و مراقبت از انسان در دشوارترین لحظه‌های زندگی است؛ از روزهای پرالتهاب کرونا تا لحظه‌هایی که مرز میان امید و ناامیدی باریک می‌شود. روز پرستار فرصتی است برای یادآوری تلاش کسانی که در خط مقدم مراقبت از بیماران، برای حفظ جان انسان‌ها می‌کوشند. به همین مناسبت، با جواد یقموری، کارگردان مستند «تنگ‌نای»، درباره تجربه ثبت روزهای کرونا، دشواری‌های کادر درمان و جلوه‌های ایثار و همدلی در آن روزها گفت‌وگو کرده‌ایم.
جواد یقموری، کارگردان مستند «تنگ‌نای»، درباره شکل‌گیری این اثر توضیح داد: در روزهای کرونا برای ساخت مستندهای مختلف در بیمارستان حضور داشتیم و با سوژه‌های گوناگونی مواجه می‌شدیم. در این میان، با زنی آشنا شدیم که از مشهد به قم آمده بود تا در فعالیت‌های جهادی بیمارستان مشارکت کند. او بعد از مدتی به کرونا مبتلا شد و همین اتفاق زمینه‌ای برای پرداخت عمیق‌تر به زندگی‌اش فراهم کرد. در ادامه، کشمکش‌های درونی و مشکلات او با مادر و خانواده‌اش هم وارد روایت شد و مستند «تنگ‌نای» شکل گرفت.
کارگردان «پاکبازان» با اشاره به روند تولید این فیلم گفت: ساخت «تنگ‌نای» چند ماه طول کشید. پیش از ابتلای این زن به کرونا هم از او فیلمبرداری کرده بودیم و بعد از انتقالش به بیمارستان، روند بیماری و چالش‌هایی را که با آن‌ها روبه‌رو بود، ثبت کردیم.
وی با یادآوری شرایط دشوار روزهای ابتدایی شیوع کرونا افزود: کادر درمان در آن روزها تلاش و ایثار زیادی داشتند. در روزهای نخست، ترس از بیماری و نبود اطلاعات و آگاهی کافی باعث می‌شد بعضی از حضور در کنار بیماران واهمه داشته باشند، اما به‌تدریج شرایط تغییر کرد و با افزایش شناخت از بیماری و فراهم شدن امکانات درمانی، توانستند به بیماران بیشتری خدمت‌رسانی کنند و جان افراد زیادی را نجات دهند.
این مستندساز درباره انگیزه خود و مهدی امینی برای حضور در بیمارستان و ثبت این شرایط بیان کرد: احساس می‌کردیم باید در آن وضعیت کاری انجام دهیم. شرایط کشور دشوار بود و همین احساس مسئولیت ما را به سمت ثبت آن روزها سوق داد. البته پیش از حضور در بیمارستان، هر دو در دی‌ماه بیماری شدیدی را پشت سر گذاشته بودیم و آن زمان نمی‌دانستیم که احتمالاً به کرونا مبتلا شده‌ایم.
این تهیه کننده با تأکید بر شیوه مشاهده‌گرانه فیلمبرداری در «تنگ‌نای» گفت: تلاش کردیم از دور و بدون دخالت در روند اتفاقات فیلمبرداری کنیم. صحنه‌ای را جابه‌جا نمی‌کردیم، از شخصیت‌ها نمی‌خواستیم کاری را تکرار کنند و در جریان طبیعی وقایع مداخله نداشتیم. به همین دلیل، حضور گروه فیلمبرداری تا حد امکان مزاحمتی برای کادر درمان و بیماران ایجاد نمی‌کرد. همچنین فیلمبرداری با اجازه بیماران و اعضای کادر درمان انجام می‌شد.
وی درباره میزان پرداخت سینمای مستند به تجربه‌های کادر درمان در دوران کرونا تصریح کرد: در آن زمان مستندسازان مختلفی وارد این موضوع شدند و آثاری ساختند، اما ظرفیت بیشتری برای ثبت ایثار و تلاش این قشر وجود داشت. اگر امکان حضور مستندسازان بیشتری در بیمارستان‌ها فراهم می‌شد و نهادهای مرتبط هم همکاری بیشتری می‌کردند، می‌توانستیم آثار بیشتری درباره این تجربه‌ها داشته باشیم. البته هر مستندساز به اندازه توان و احساس مسئولیت خود بخشی از آن روزها را روایت کرد.
کارگردان «تنگ‌نای» درباره ضرورت بازخوانی تجربه‌های دوران کرونا پس از گذشت چند سال گفت: شرایط آن روزها از جهاتی به جنگ شباهت داشت؛ بیماران و کادر درمان با مرگ مواجه بودند و احساس ایثار و دگرخواهی پررنگ شده بود. در آن روزها، محبت و کمک به دیگران را به‌وضوح می‌شد دید.
کارگردان «اهل میانه» ادامه داد: در کنار این همدلی‌ها، با بیمارانی هم مواجه می‌شدیم که از بی‌توجهی نزدیکانشان رنج می‌بردند و دلتنگ فرزندان و خانواده خود بودند. این وضعیت، آزمونی برای انسان‌ها بود تا مشخص شود در شرایط بحرانی تا چه اندازه برای کمک به دیگران پیش‌قدم می‌شوند. افرادی از شهرهای مختلف برای فعالیت‌های جهادی به بیمارستان‌ها آمده بودند و به بیماران کمک می‌کردند، در حالی که برخی بیماران از دیدار نزدیکان خود محروم بودند.
یقموری در پایان با اشاره به تداوم اهمیت ایثار در بحران‌های مختلف گفت: در شرایط جنگی هم همین موقعیت‌ها تکرار می‌شوند؛ برخی افراد برای کمک به دیگران و کشورشان از خودگذشتگی می‌کنند و گروهی هم در این شرایط از دیگران فاصله می‌گیرند. کادر درمان هم به دلیل ماهیت حرفه و علاقه‌ای که به نجات جان انسان‌ها دارند، همواره در خط مقدم خدمت‌رسانی حضور دارند. نجات جان یک انسان و کمک به بهبود او، کاری ارزشمند و شریف است.
مستند «تنگ نای» ساخته جواد یقموری و مهدی امینی و تولید مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی است. جمعه ۲۴ مهر روز میلاد بانو زینب کبری (س) و روز پرستار است.