والدین می‌توانند با تقویت ارتباط عاطفی و شنیدن فعالانه، رفتارهای پرخاشگرانه فرزندان خود را کاهش داده و روحیه همکاری را در آن‌ها تقویت کنند.

فرارو- بسیاری از والدین احساس می‌کنند نیمی از فرآیند فرزندپروری به تکرار مداوم خواسته‌های ساده و روزمره خلاصه شده است؛ اما یک روانشناس شناخته‌شده راهکاری سریع و مؤثر پیشنهاد می‌دهد که بدون تنش و فریاد، کودکان را به شنیدن و همکاری ترغیب می‌کند.

به گزارش فرارو به نقل از آپ ورثی، فرزندپروری در بسیاری از لحظات به تجربه‌ای فرسایشی تبدیل می‌شود؛ به ویژه زمانی که مجبور هستید بارها و بارها از فرزندتان بخواهید دندان‌هایش را مسواک بزند یا بشقاب غذایش را از اتاق نشیمن به آشپزخانه ببرد. این تکرار مداوم نه تنها خسته‌کننده است، بلکه به والدین این احساس ناخوشایند را می‌دهد که به فردی غرغرو و ایرادگیر تبدیل شده‌اند. در چنین شرایطی، بسیاری آرزو می‌کنند کاش راهی ساده وجود داشت تا فرزندان با همان بار نخست به حرف آن‌ها گوش دهند.

دکتر ربکا کندی، روانشناس بالینی، معتقد است راهکاری سریع و کاربردی برای افزایش روحیه همکاری و کاهش بی‌ادبی در کودکان دارد. او که نویسنده کتاب پرفروش شماره یک نیویورک تایمز است پس از پشت سر گذاشتن تجربه بی‌اشتهایی عصبی در دوران نوجوانی وارد دنیای روانشناسی شد و اکنون یکی از چهره‌های تأثیرگذار در حوزه تربیت کودک به شمار می‌رود.

پرسش ۱۵ ثانیه‌ای که همه‌چیز را تغییر می‌دهد

دکتر بکی در یکی از ویدیوهای آموزشی خود توضیح می‌دهد که فارغ از سن فرزندتان، می‌توانید از این تکنیک ۱۵ ثانیه‌ای برای کاهش پرخاشگری و تقویت همکاری او استفاده کنید. او به والدین پیشنهاد می‌دهد همین امروز به سراغ فرزند خود بروند و در فضایی آرام این پرسش ساده را مطرح کنند: «داشتم فکر می‌کردم، به عنوان پدر یا مادرت چه کاری می‌توانم انجام دهم تا در این نقش بهتر عمل کنم؟»

به گفته این روانشناس بالینی، حتی اگر کودک در پاسخ به این پرسش خواسته‌هایی غیرعملی، عجیب یا خیالی مطرح کند؛ برای مثال بگوید «اجازه بده تا نیمه‌شب بیدار بمانم» یا «دوست دارم برای صبحانه، ناهار و شام ماکارونی و پنیر بخورم» والدین نباید مخالفت کنند یا وارد بحث منطقی شوند، بلکه باید صرفاً با دقت و اشتیاق گوش دهند. از نگاه او، نفسِ گوش دادن بدون قضاوت می‌تواند به تنهایی رفتار کودک را متحول کند. او توصیه می‌کند برای عمیق‌تر شدن این گفت‌وگو، پرسش‌های پیگیرانه‌ای مانند «بیشتر برایم بگو، اگر این اتفاق بیفتد چه حسی دارد؟» مطرح کنید.

دکتر بکی برای ملموس‌تر کردن تأثیر این رفتار، مثالی از محیط کار می‌زند و می‌گوید تصور کنید مدیر شما در یک روز عادی به سراغتان بیاید و بپرسد چگونه می‌تواند مدیر بهتری برای شما باشد و سپس بدون هیچ دفاعی فقط به حرف‌های شما گوش دهد. این روانشناس تأکید می‌کند پرسیدن چنین سوالی از فرزندان، سه پیام بنیادین و حیاتی را به آن‌ها منتقل می‌کند: «من به تو اهمیت می‌دهم، برای تو احترام قائلم و برای حفظ و رشد این رابطه سرمایه‌گذاری می‌کنم.» این شیوه گفت‌وگو پیوندی عمیق میان والد و فرزند می‌سازد که اثر آن به سایر رفتارهای روزمره نیز سرایت می‌کند؛ چرا که با افزایش ارتباط عاطفی، همکاری نیز به طور طبیعی افزایش می‌یابد.

چرا شنیده شدن به همکاری منجر می‌شود؟

پیام اصلی این راهکار آن است که وقتی پیوند عاطفی خود را با فرزندان تقویت می‌کنیم، احتمال نافرمانی یا رفتارهای تند از سوی آن‌ها به شدت کاهش می‌یابد؛ زیرا کودک احساس می‌کند دیده شده و مورد احترام است، بنابراین نیازی به جلب توجه از طریق لجبازی یا پرخاشگری نمی‌بیند. اگرچه این تکنیک ۱۵ ثانیه‌ای موضوع یک پژوهش آزمایشگاهی مستقل نبوده است، اما کاملاً با یافته‌های علمی درباره سبک‌های فرزندپروری هم‌خوانی دارد. تحقیقات نشان می‌دهد کودکانی که مشکلات رفتاری دارند، زمانی که والدینشان سبک فرزندپروری مقتدرانه، یعنی ترکیبی از گرمای عاطفی و ارتباط دوطرفه همراه با انتظارات روشن، را در پیش می‌گیرند، در طول زمان بهبود چشمگیری پیدا می‌کنند.

فرزندان نیز در مقابل این احترام، هنگام دریافت درخواست‌هایی نظیر بیرون بردن زباله یا کنار گذاشتن گوشی هوشمند برای صرف شام، واکنش مثبت‌تری نشان می‌دهند. تجربه والدینی که این روش را امتحان کرده‌اند، گاه با پاسخ‌های طنزآمیز و شیرین همراه بوده است. یکی از والدین نوشته بود که وقتی این سوال را از دختر پنج‌ساله‌اش پرسیده، او با نگاهی جدی و کمی انتقادی پاسخ داده که «شاید بهتر باشد دفعه بعد شام را کمتر بسوزانی!» والد دیگری نیز اشاره کرده بود که فرزند پنج‌ساله‌اش به او توصیه کرده ظاهرش را مرتب‌تر کند و موهایش را کوتاه نماید.

در نهایت، پرسش کوتاه دکتر بکی فرصتی ارزشمند برای والدین فراهم می‌کند تا در لحظات آرام و عادی، پایه‌های رابطه خود را مستحکم کنند، به جای آنکه در میانه بحران و درگیری به دنبال ایجاد ارتباط باشند. این روش یادآور این اصل طلایی است که در فرزندپروری نیز پیشگیری همیشه بهتر و کم‌هزینه‌تر از درمان است؛ زیرا به کارگیری چنین راهکارهایی در زمان آرامش، تعداد لحظات دشوار و پرتنش با فرزندان را به حداقل می‌رساند.