از المپیک پاریس تا قهرمانی‌های پیاپی جهان؛ کشتی ایران در سال‌های اخیر فقط مدال نگرفته، بلکه دوباره به یکی از قدرت‌های تعیین‌کننده کشتی دنیا تبدیل شده است.
عصر ایران - در ورزش ایران، مدیرانی کم نبوده‌اند که با تکیه بر افتخارات گذشته یک رشته ورزشی، سال‌ها در جایگاه مدیریتی باقی مانده‌اند؛ اما کمتر مدیری را می‌توان پیدا کرد که در دوران مسئولیتش، یک رشته ورزشی چنین کارنامه‌ای از موفقیت‌های بین‌المللی به جا گذاشته باشد. علیرضا دبیر، رئیس فدراسیون کشتی، یکی از این نمونه‌هاست.
دبیر که خودش قهرمان المپیک سیدنی و جهان بوده، در سال ۱۳۹۸ سکان فدراسیون کشتی را به دست گرفت. او در جایگاهی قرار گرفت که پیش از آن مدیران و قهرمانان بزرگی در آن حضور داشتند و انتظارات از رئیس جدید هم به همان اندازه بالا بود. با این حال، آنچه در سال‌های بعد اتفاق افتاد، فراتر از حفظ جایگاه سنتی کشتی ایران در جهان بود.
برای فهم ابعاد این موفقیت، کافی است به المپیک پاریس نگاه کنیم. کشتی ایران در این رقابت‌ها هشت مدال به دست آورد؛ دو طلا، چهار نقره و دو برنز. این تعداد دو برابر مدال‌های کشتی ایران در المپیک توکیو بود. سعید اسماعیلی و محمدهادی ساروی به مدال طلا رسیدند و حسن یزدانی، رحمان عموزاد، امیرحسین زارع و علیرضا مهمدی مدال نقره گرفتند. امیرعلی آذرپیرا نیز به همراه امین میرزازاده مدال برنز کسب کردند.
این نتیجه فقط یک موفقیت مقطعی نبود. اهمیت آن در این بود که ایران توانست در هر دو رشته آزاد و فرنگی، نمایشی درخور توجه داشته باشد و در شرایطی که رقابت جهانی کشتی هر سال دشوارتر می‌شود، همچنان در جمع قدرت‌های اصلی باقی بماند.
اما اگر کسی تصور می‌کرد درخشش پاریس نقطه اوج کارنامه کشتی ایران است، مسابقات جهانی ۲۰۲۵ زاگرب پاسخ دیگری داشت. ایران در اتفاقی تاریخی، برای نخستین بار قهرمان تیمی جهان در هر دو رشته آزاد و فرنگی شد. فرنگی‌کاران ایران با ۱۸۰ امتیاز و اختلافی چشمگیر نسبت به رقبا به مقام نخست رسیدند و تیم آزاد هم با ۱۴۵ امتیاز قهرمانی جهان را به دست آورد.
چنین موفقیتی از یک جهت اهمیت ویژه‌ای دارد: کشتی ایران دیگر صرفاً به چند ستاره بزرگ و مدال‌آور متکی نبود. دو تیم ملی در دو رشته متفاوت توانستند در یک رقابت جهانی، بالاتر از رقبای قدرتمند خود قرار بگیرند. این اتفاق نشانه‌ای از ظرفیت گسترده‌تر کشتی ایران و کیفیت کار در سطوح مختلف این رشته بود.
سال ۲۰۲۶ نیز این روند را ادامه داد. در مسابقات جهانی آستانه، کشتی ایران در مجموع دو رشته آزاد و فرنگی ۱۵ مدال شامل شش طلا، چهار نقره و پنج برنز کسب کرد. تیم فرنگی برای دومین سال پیاپی قهرمان جهان شد و تیم آزاد هم در جایگاه سوم قرار گرفت. ایران تنها کشوری بود که توانست در هر دو رشته روی سکوی تیمی جهان بایستد.
در این میان، ظهور نسل تازه‌ای از قهرمانان نیز اهمیت دارد. سعید اسماعیلی، محمدهادی ساروی، امیرحسین زارع و دیگر چهره‌های جوان‌تر در کنار قهرمانان باتجربه‌ای مانند حسن یزدانی، نشان می‌دهند که کشتی ایران در کنار حفظ ستاره‌های بزرگ، توانسته استعدادهای تازه‌ای را نیز به سطح اول رقابت‌های بین‌المللی برساند.
البته هیچ موفقیت ورزشی را نمی‌توان صرفاً به نام یک مدیر نوشت. قهرمانان، مربیان، کادر فنی، هیئت‌های استانی، باشگاه‌ها و خانواده‌هایی که سال‌ها برای پرورش یک کشتی‌گیر تلاش می‌کنند، سهم اصلی را در این افتخارات دارند. اما نقش مدیریت در فراهم کردن شرایط لازم برای این موفقیت‌ها را هم نمی‌توان نادیده گرفت.
علیرضا دبیر در این سال‌ها مدیری پرحاشیه و البته پرکار بوده است. سبک مدیریتی صریح و گاهی تند او موافقان و منتقدان خودش را دارد و نمی‌توان درباره عملکرد هر مدیری صرفاً با استناد به مدال‌ها قضاوت کرد. با این حال، وقتی قرار است کارنامه رئیس فدراسیون کشتی بررسی شود، نمی‌توان از کنار این واقعیت گذشت که دوران مسئولیت او با یکی از موفق‌ترین دوره‌های کشتی ایران در رقابت‌های بزرگ بین‌المللی همراه بوده است.
شاید مهم‌ترین دستاورد این دوره، نه تعداد مدال‌های طلا و نه حتی قهرمانی‌های تیمی جهان، بلکه حفظ جایگاه کشتی به‌عنوان یکی از معدود رشته‌هایی باشد که ایران در آن همچنان قدرتی جهانی است. در روزگاری که بسیاری از رشته‌های ورزشی ایران برای حضور در جمع مدعیان جهان با دشواری روبه‌رو هستند، کشتی همچنان پرچم ایران را در بالاترین سطح رقابت‌ها بالا نگه داشته است.
دبیر خودش روزگاری برای ایران مدال طلا گرفت و نامش را در تاریخ ورزش کشور ثبت کرد. حالا کارنامه مدیریتی او نیز با مجموعه‌ای از افتخارات گره خورده که بخش مهمی از آن در تاریخ کشتی ایران ماندگار خواهد شد.
در نهایت، مدیران ورزشی را باید با آنچه در دوران مسئولیتشان ساخته‌اند سنجید. کارنامه دبیر، فارغ از اختلاف‌نظرها درباره شخصیت و شیوه مدیریتش، کارنامه‌ای است که نمی‌توان به‌سادگی از کنار آن عبور کرد.