کرمانشاه- ایجاد مرکز اسناد و کتابخانه ملی در کرمانشاه به‌عنوان یکی از ضرورت‌های زیرساختی در حوزه فرهنگ و هنر از موضوعات مورد تأکید کارشناسان است؛ این مرکز می‌تواند با جمع‌آوری و دسته‌بندی اسناد پراکنده از نابودی میراث مکتوب استان جلوگیری کرده و بستری مناسب برای معرفی مفاخر و پژوهشگران فراهم کند.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در کرمانشاه، سید محمود سادات در نشست تخصصی ضرورت حفاظت و ساماندهی اسناد و نسخ خطی که در دانشگاه رازی کرمانشاه با حضور جمعی از پژوهشگران و اساتید این دانشگاه برگزار شد، اظهار کرد: یکی از مطالبات جدی اساتید و پژوهشگران کرمانشاهی راه‌اندازی و تاسیس دفتر مرکز اسناد و کتابخانه ملی در استان کرمانشاه است که باید به آن توجه کرد اما عملی شدن این اقدام نیازمند همراهی و کمک مسئولان خود استان کرمانشاه در فراهم کردن امکانات و اعتبارات لازم است.
معاون پژوهش سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران با بیان اینکه این سازمان مجموعا ۱۳ مرکز منطقه‌ای و استانی در کشور دارد، افزود: سیاست دولت بر کوچک‌سازی سازمان‌ها و مجموعه‌ها است اما اگر اساتید دانشگاه، پژوهشگران و مسئولان استانی متقاضی راه‌اندازی مرکز اسناد مکتوب در استان کرمانشاه هستند باید برای آن اقدام عملی کنند تا بتوانیم آن را از مسئولان ملی مطالبه کنیم.
سادات با بیان اینکه مرکز سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران در غرب کشور در استان همدان قرار دارد، تصریح کرد: برای راه‌اندازی مراکز شرایط خاصی وجود دارد و برای مثال مسئولان استان همدان برای تحقق این مهم ۵۰ تا ۶۰ میلیارد تومان هزینه کرده‌اند زیرا مخازن نگهداری کتاب‌ها به ساختمان مناسب و دمای استاندارد نیاز دارد و در استان کرمانشاه نیز مسئولان باید اعتبارات لازم را جذب کنند تا سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران بتواند اقدامات بعدی را انجام دهد.
وی با اشاره به اهمیت حفظ و نگهداری اسناد مکتوب و خطی، ادامه داد: این اسناد تاریخی حافظه تاریخی استان کرمانشاه و کشور است و در همین راستا باید برای جمع‌آوری و حفظ و نگهداری آنها کاری کرد تا بتوانیم آن را برای استفاده خود و آیندگان مورد بهره‌برداری قرار دهیم اما متأسفانه اقدام دیر هنگام سبب نابودی این اسناد می‌شود اما استاندار کرمانشاه وعده داده‌اند که در پردیس مفاخر کرمانشاه که در آینده احداث می‌شود، مکانی برای این مهم در نظر بگیرند.
معاون پژوهش سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران با بیان اینکه نگهداری اسناد و کتب خطی نیازمند شرایط خاص است، بیان کرد: یکی از راه‌های نگهداری اسناد خطی و مکتوب؛ چاپ، اهدا و یا فروش به کتابخانه ملی ایران است که نیازمند همراهی افرادی است که این اسناد را نگهداری می‌کنند اما تاکید می‌کنیم راه‌اندازی شعبه استانی این سازمان در استان کرمانشاه باید به مطالبه تبدیل شود.
۲۴ هزار پرونده اسناد مکتوب کرمانشاه آماده پژوهش است
سادات همچنین با بیان اینکه در کتابخانه ملی ایران اسنادی در ارتباط با استان کرمانشاه وجود دارد که بخشی از آنها فهرست نویسی شده و بخشی دیگر هنوز فهرست نویسی نشده است، گفت: ۲۴ هزار و ۵۰۰ پرونده در ارتباط با کرمانشاه وجود دارد که پژوهشگران می‌توانند بر روی آنها کار کنند و خود این پرونده‌ها حجم زیادی از کار را نیاز دارد. همچنین چهار هزار و ۸۵۰ عکس و تصویر از استان کرمانشاه موجود است که می‌توان کتاب تصویری از آن منتشر کرد و ۳۰ جلد کتاب تاریخ شفاهی در ارتباط به اقوام و مذاهب، مطبوعات، زلزله و غیره وجود دارد که نیازمند بررسی و پژوهش است.
وی با اشاره به اینکه پژوهشگران می‌توانند از اسناد سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران بهره‌مند شوند، خاطرنشان کرد: چنانچه فردی برای پژوهش نیاز به اسناد تاریخی و مکتوب دارد، می‌تواند با عضویت در کتابخانه ملی و مراجعه به بخش دیجیتال از این اسناد استفاده کند و یا اگر به اسکن آن نیاز داشت درخواست خود را ثبت و مستندات را دریافت کند.
معاون پژوهش سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران تصریح کرد: استان‌های کرمانشاه، ایلام و کردستان با توجه به نزدیکی جغرافیایی، مذهبی و قومیتی می‌توانند یک مرکز مشترک داشته باشند اما تحقق آن نیازمند پیگیری مسئولان و فراهم‌کردن امکانات و شرایط است.
راه‌اندازی مرکز اسناد کرمانشاه گره‌گشای پژوهش‌های انجام نگرفته
روح‌الله بهرامی عضو هیئت علمی گروه علوم تاریخی دانشگاه رازی و رئیس انجمن ایرانی تاریخ شعبه کرمانشاه در ادامه این نشست اظهار کرد: از سال ۱۳۹۲ که عهده‌دار این مسئولیت هستم با وجود پیگیری‌های بسیار از استانداران سابق و مسئولان استانی، راه‌اندازی شعبه استانی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران در استان کرمانشاه بی‌نتیجه بوده است که این امر نیازمند توجه و مطالبه است.
وی با بیان اینکه تاریخ شفاهی و اسناد مکتوب بخش مهمی از تاریخ این دیار را تشکیل می‌دهند و می‌توانند مورد استفاده برای برنامه‌ریزی قرار بگیرند، افزود: استانداری کرمانشاه در طرحی به دنبال تاریخ شفاهی استانداری کرمانشاه از بعد از انقلاب است اما به‌دلیل عدم ثبت و نگهداری اسناد با مشکل مواجه شده است و کار به‌سختی در حال انجام است.
باید در فرهنگ از حرف به عمل برسیم
رئیس انجمن ایرانی تاریخ شعبه کرمانشاه با بیان اینکه استان کرمانشاه سرزمین و دیاری دارای قدمت و تاریخ است، تصریح کرد: کرمانشاه با اقوام و مذاهب گوناگون به هندوستان ایران شهرت دارد اما تاریخ شفاهی آن براثر بی‌توجهی در حال از بین رفتن است و مسئولان نباید به موضوع فرهنگ بی‌توجه باشند زیرا تاریخ شفاهی غصه پرغصه‌ای است که باید توسط مسئولان مغتنم شمرده شود. تاریخ فرصتی است که می‌تواند نقاط مثبت و منفی را بازگو کند و برای برنامه‌ریزی آینده کمک حال باشد.
وی در پایان تاکید کرد: باید حوزه فرهنگ را دریابیم، فرهنگ پیشران توسعه در سایر حوزه‌ها است و باید از حرف و وعده عبور کرده و به عمل برسیم و در این صورت است که توسعه و پیشرفت محقق می‌شود.
نباید تاسیس مرکز اسناد کرمانشاه پس از سال‌ها نادیده گرفته شود
اردشیر کشاورز پژوهشگر و تاریخ‌نگار محلی کرمانشاه در ادامه این نشست اظهار کرد: با وجود تاریخ کهن و اسناد مکتوب بسیار متأسفانه راه‌اندازی شعبه سازمان اسناد مکتوب کرمانشاه از مسئولان استانی و ملی نادیده گرفته شده که سالیان دراز بلاتکلیف مانده است.
وی افزود: تقاضای مااین است سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران توجه ویژه‌ای به کرمانشاه داشته باشد و با رایزنی مسئولان این اقدام و مطالبه جامعه پژوهشگران کرمانشاه را به سرانجام برساند.
پژوهشگر و تاریخ‌نگار محلی کرمانشاه تصریح کرد: متأسفانه امروز در این نشست با وجود اهمیت هیچ یک از مسئولان استانی حضور ندارند و حداقل آن حضور معاون سیاسی، فرهنگی و اجتماعی و یا مشاور فرهنگی استاندار بود که هیچکدام حضور نیافتند.