بسیاری از ایرانیان خود را برای احتمال بازگشت جنگی تمام‌عیار آماده می‌کنند؛ زیرا رهبران اسرائیل و آمریکا در روز‌های منتهی به انتخابات در هر دو کشور، لحن تهدید...

اقتصاد‌آنلاین: بسیاری از ایرانیان خود را برای احتمال بازگشت جنگی تمام‌عیار آماده می‌کنند؛ زیرا رهبران اسرائیل و آمریکا در روز‌های منتهی به انتخابات در هر دو کشور، لحن تهدیدآمیزتری در پیش گرفته‌اند.

گروه سیاسی؛ بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل که با رأی‌گیری روز سه‌شنبه روبه‌رو است، ادعا می‌کند رهبری جمهوری اسلامی ایران باید از میان برداشته شود. دونالد ترامپ نیز هشت ماه پس از آغاز جنگ، ادعا کرده است در ایران «کار را تمام کند». هم‌زمان، سومین ناو هواپیمابر آمریکا به همراه هزاران نیروی نظامی دیگر در حال حرکت به‌سوی منطقه هستند. برخی نگران‌اند که حملات جدید بلافاصله پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در سوم نوامبر (۱۲ آبان) آغاز شود.

خبرنگاران آسوشیتدپرس با شماری از ساکنان تهران گفت‌و‌گو کرده‌اند که از افزایش اضطراب خود خبر داده‌اند. برخی در حال آماده‌شدن برای ترک پایتخت هستند. رئیس‌جمهور ایران نیز آمریکا را به اخلال در مذاکراتی متهم کرده است که در چند ماه اخیر نشانه چندانی از پیشرفت در آنها دیده نمی‌شود.

ایران با افزایش فشار اقتصادی، اهداف جدیدی را تهدید می‌کند

رهبران ایران معتقدند ترامپ احتمالاً صرف‌نظر از نتیجه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، دستور حملات جدید را صادر خواهد کرد. ساسان کریمی، مقام پیشین دولت ایران و استاد سیاست خارجی دانشگاه تهران، گفت: «آن‌ها در حال برنامه‌ریزی برای سناریو‌های مختلف هستند تا بتوانند اقدامات جبرانی لازم را انجام دهند.» کریمی افزود: «آن‌ها پذیرفته‌اند که او دوباره به ما حمله خواهد کرد؛ چه پیش از انتخابات و چه پس از آن.»

ایران بار دیگر پایگاه‌های نظامی آمریکا و متحدان این کشور در خاورمیانه را تهدید کرده و هشدار داده است که ممکن است اهداف تازه‌ای را نیز مورد حمله قرار دهد؛ از جمله کابل‌های انتقال داده در بستر دریا که از تنگه هرمز عبور می‌کنند.

در ماه جاری میلادی، شمار حملات گزارش‌شده علیه کشتی‌های تجاری عبوری از تنگه هرمز به بالاترین سطح خود از هفته‌های آغازین جنگ در ماه مارس رسیده است.

در همین حال، محاصره دریایی بنادر ایران از سوی آمریکا، صادرات نفتی را که دولت ایران به آن وابسته است، محدود کرده و فشار اقتصادی را افزایش داده است؛ آن هم در شرایطی که هر دو طرف می‌کوشند در یک جنگ فرسایشی، دوام بیشتری بیاورند. با تغییر مسیر تجارت ایران به سمت مسیر‌های زمینی، کامیون‌ها در مرز‌ها صف کشیده‌اند.

کمبود دارو در پی محاصره؛ قدرت خرید ایرانیان سقوط کرده است

محاصره دریایی به کمبود دارو در ایران منجر شده است؛ با این حال، نشانه‌ای از کمبود مواد غذایی یا سایر کالا‌های ضروری گزارش نشده است. ایرانیان شاهد فروپاشی معیشت و کاهش قدرت خرید خود بوده‌اند. ارزش پول ملی به پایین‌ترین سطوح تاریخی رسیده و در یک سال گذشته بخش بزرگی از ارزش خود را از دست داده است. تورم نیز به‌شدت افزایش یافته است.

مقام‌های ایرانی آمریکا را متهم کرده‌اند که قصد دارد با تشدید فشار اقتصادی، زمینه ناآرامی‌های داخلی را فراهم کند.

محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و مذاکره‌کننده ارشد ایران در دور‌های پیشین گفت‌و‌گو با آمریکا، در گردهمایی مقام‌های دولتی در ماه جاری گفت: «جنگ اقتصادی، محور اصلی جنگ علیه ماست.» مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، نیز گفته است کشور در برابر «نقطه عطفی خطرناک» قرار دارد؛ در شرایطی که دولت می‌کوشد مشکلات فزاینده اقتصادی را مدیریت کند و در ساختار قدرت چندپاره جمهوری اسلامی به توافق و اجماع برسد.

خاطره اعتراضات سراسری ناشی از فشار‌های اقتصادی که چند هفته پیش از جنگ به سرکوبی مرگبار انجامید، همچنان در ذهن مردم تازه است.

خرید از سوپرمارکت می‌تواند نیمی از حقوق ماهانه را ببلعد

حتی تأمین مواد غذایی اساسی برای ایرانیان طبقه متوسط نیز دشوار شده است. قیمت کالا‌های پرمصرف از زمان آغاز جنگ به‌شدت افزایش یافته است. قیمت برنج بیش از ۶۰ درصد و قیمت گوشت گاو بیش از ۱۵۰ درصد بالا رفته است.

طبق گفت‌و‌گو آسوشیتدپرس با مردم ایران، خرید از سوپرمارکت ممکن است نیمی از حقوق ماهانه یک فرد با درآمد متوسط را مصرف کند؛ حقوقی که به گفته او حدود ۴۰۰ میلیون ریال، معادل تقریباً ۱۵۰ دلار، است.میانه‌رو‌های سیاسی خواستار توافق با آمریکا برای نجات اقتصاد ایران هستند.

محسن هاشمی رفسنجانی، سیاستمدار ایرانی در سرمقاله‌ای که این ماه در روزنامه اصلاح‌طلب سازندگی منتشر شد، هشدار داد: «با افزایش نرخ ارز، اداره کشور برای قوه مجریه دشوار شده است.»

با این حال، کریمی، مقام پیشین دولت ایران که در دولت پزشکیان خدمت کرده است، گفت فشار اقتصادی مواضع ایران در مذاکرات را تغییر نخواهد داد.او گفت: «این موضوع قبلاً آزموده شده است. هیچ فشار اقتصادی‌ای مردم اینجا را متقاعد نخواهد کرد که به توافق برسند.» کریمی افزود: «تهران بر اساس راهبرد مقاومت محاسبه می‌کند؛ زیرا معتقد است این مقاومت در نهایت محاسبات طرف مقابل را تغییر خواهد داد.»

مذاکرات همچنان بدون پیشرفت محسوس

پس از آنکه ترامپ ماه گذشته پیشنهاد ایران برای پایان‌دادن به جنگ و بازگشایی کامل تنگه هرمز ظرف یک هفته را رد کرد، گزارش علنی چندانی درباره مذاکرات از طریق میانجی‌ها منتشر نشده است. طبق پیشنهاد ایران، اجرای این توافق به تحقق شروطی از جمله لغو محاصره دریایی آمریکا وابسته بود.

برخی ساکنان تهران برای ترک پایتخت آماده می‌شوند

آثار بمباران ساختمان‌ها در جریان حملات آمریکا و اسرائیل در اوج جنگ طی ماه‌های مارس و آوریل، همچنان در بخش‌هایی از تهران دیده می‌شود. هزاران خانه آسیب دیده یا به‌طور کامل ویران شده‌اند. نگرانی‌هایی وجود دارد که ازسرگیری جنگ، تلفات غیرنظامیان ایرانی را افزایش دهد. در جریان جنگ، هزاران نفر کشته شده‌اند. ترامپ بار‌ها تهدید کرده است که نیروگاه‌ها و دیگر زیرساخت‌ها را هدف قرار خواهد داد.

نمایش نمادین ترامپ در قفس در تهران

خشم از رئیس‌جمهور آمریکا در یک سازه تبلیغاتی که چند روز پیش در یکی از میدان‌های اصلی تهران نصب شده، بازتاب یافته است. رهگذران به بازیگری که نقش ترامپ را بازی می‌کند و در پشت میله‌های یک سلول زندان قرار گرفته است، خیره می‌شوند. در تصاویر پخش‌شده در پشت این سازه، حمله مرگبار به یک مراسم عروسی در جنوب ایران نمایش داده می‌شود؛ حمله‌ای که مسئولیت آن به آمریکا نسبت داده شده است.

انتظار می‌رود انتخابات اسرائیل و آمریکا بازتاب‌دهنده خشم رأی‌دهندگان از جنگ و سایر مسائل باشد. ممکن است حمایت سیاسی از ترامپ تضعیف شود. نتانیاهو نیز در رقابتی نزدیک قرار دارد؛ آن هم در شرایطی که خشم عمومی از حمله حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و مجموعه‌ای از جنگ‌های بی‌نتیجه در غزه، لبنان و ایران ادامه دارد.

با این حال، ساکنان تهران گفتند انتظار ندارند هیچ‌یک از این دو انتخابات به بهبود روابط ایران با آمریکا و اسرائیل منجر شود.