تبریز- ایرنا- جلسه هماهنگی ظرفیت‌های مردمی در الگوی حکمرانی محله‌محور و حمایت‌های اجتماعی با حضور محمدجعفر قائم‌پناه، معاون اجرایی رئیس جمهور در عمارت استانداری آذربایجان شرقی، برگزار و شرکت کنندگان در آن بر ضرورت استفاده از ظرفیت گروه‌های مردمی، خیران و دستگاه‌های اجرایی برای شناسایی نیازهای محلات و گسترش خدمات اجتماعی تاکید شد.
به گزارش خبرنگار ایرنا، الگوی حکمرانی محله‌محور با هدف شناسایی مسائل و نیازهای اجتماعی در سطح محلات و استفاده از ظرفیت‌های مردمی و دستگاه‌های اجرایی برای رفع آن‌ها دنبال می‌شود.
این رویکرد در کنار حمایت از اقشار کم‌برخوردار، بر افزایش مشارکت اجتماعی، تقویت تاب‌آوری و ارائه خدمات در محیط زندگی مردم تاکید دارد.
بر این اساس، در جلسه‌ای که باحضور قائم پناه برگزار شد، الگوهای حکمرانی مبتنی بر محله و گروه‌هاص مردمی مورد تاکید قرار گرفت.
بررسی ۳۰۶ هزار خانوار دهک‌های یک تا سه استان
مهرداد محمدپور، مدیرکل کمیته امداد آذربایجان شرقی نیز در این جلسه با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای شناسایی و حمایت از اقشار کم‌برخوردار، اظهار کرد: نزدیک به ۳۰۶ هزار نفر از دهک‌های یک تا سه استان را بدون انتظار برای مراجعه آن‌ها جهت دریافت کمک، شناسایی کردیم و مورد غربالگری قرار دادیم.
وی افزود: ۵۰ هزار نفر از این افراد به کمیته امداد جذب شدند و آمار افراد تحت پوشش از ۱۰۰ هزار نفر به ۱۵۰ هزار نفر رسید.
وی با بیان اینکه بودجه دولتی به‌تنهایی پاسخگوی همه نیازهای حمایتی نیست، گفت: به سمت دعوت و سازماندهی گروه‌های جهادی و خیران استان رفتیم که این ظرفیت در آذربایجان شرقی نیز وجود دارد.
مدیرکل کمیته امداد آذربایجان شرقی ادامه داد: نزدیک به سه تا چهار هزار قلم لوازم ضروری احصا شده و در حال خدمت‌رسانی در این زمینه هستیم.
سلامت اجتماعی؛ از مراکز خدماتی تا محلات
فرگل صحاف، مدیرکل بهزیستی آذربایجان شرقی نیز با اشاره به مسئولیت این سازمان در حوزه سلامت اجتماعی، اظهار کرد: بر اساس قانون، بهزیستی متولی سلامت اجتماعی است و در راستای اهداف تخصصی خود در استان، سه هزار نفر دارای مدرک دانشگاهی در ۷۰۰ مرکز اشتغال به کار هستند و ۲۴۱ مرکز نیز به ۱۷ هزار نفر خدمات شبانه‌روزی ارائه می‌دهند.
وی با اشاره به اعتبارات مراکز شبانه‌روزی بهزیستی، افزود: یارانه پرداختی دولت به این مراکز استان ما ۵۸۳ میلیارد تومان بود که دو سوم هزینه‌های مراکز را پوشش می‌داد و ۲۰۰ میلیارد تومان باقی‌مانده از طریق خیران تامین شد.
وی با تاکید بر اهمیت توجه به سلامت اجتماعی در محلات، بیان کرد: پرداختن به مسائل محلات و سلامت اجتماعی مقدم بر درمان و به‌صرفه‌تر از آن است. خدمات نباید فرد را از محیط اجتماعی خود جدا کند، بلکه باید خدمات را به محلات ببریم و ایستگاه‌های خدمات اجتماعی ایجاد کنیم.
مدیرکل بهزیستی آذربایجان شرقی ادامه داد: این سازمان در قالب طرح سلام در ۱۶۷ کانون استان و در ۲۶۳ محله فعالیت می‌کند.
صحاف با بیان اینکه انتقال خدمات به محلات می‌تواند هزینه‌های دولتی را کاهش و میزان خدمت‌رسانی به مردم را افزایش دهد، گفت: استفاده تخصصی از ظرفیت‌های بالقوه مشارکت مردمی در اداره امور بهزیستی را دنبال می‌کنیم.
وی با اشاره به جایگاه تشکل‌ها، سازمان‌های مردم‌نهاد و خیریه‌ها، اظهار کرد: یکی از اهداف این حوزه، تخصصی‌کردن فعالیت‌هاست که سالیان سال است دنبال می‌شود.
پایلوت‌های حکمرانی محله‌محور در آذربایجان شرقی
در ادامه جلسه، اجرای طرح حکمرانی محله‌محور در استان و استفاده از ظرفیت‌های دستگاه‌های اجرایی و گروه‌های مردمی در قالب پایلوت‌های مختلف مورد توجه قرار گرفت. از جمله این پایلوت‌ها می‌توان به سهند و محله مارالان تبریز اشاره کرد.
در تشریح اقدامات انجام‌شده توسط سک مرکز نیکوکاری پایلوت در شهر سهند، به آموزش نزدیک به ۵۰۰ زن سرپرست خانوار از سال ۱۳۹۳ در زمینه‌های آموزشی و قرار گرفتن ۶۰۰ خانواده زیر پوشش حمایت‌های معیشتی اشاره شد. همچنین در بخش ورزش ایتام، چند قهرمان کشوری در رشته کاراته شناسایی شده‌اند.
ترک اعتیاد، ازدواج و اشتغال‌زایی نیز از دیگر محورهای فعالیت در این زمینه عنوان شد. در بخش امدادی و در دوران جنگ نیز ۸۰ زن سرپرست خانوار آموزش کمک‌های اولیه دیدند.
هدف از اجرای الگوی محله‌محور، به‌کارگیری ظرفیت دستگاه‌ها برای حمایت از گروه‌های مردمی و افزایش تاب‌آوری عنوان شد. با این حال، در جریان فعالیت‌های مردمی، مراجعه به برخی دستگاه‌ها با دشواری‌هایی همراه است و برخورد برخی بخش‌های پایین‌دستی به‌گونه‌ای است که گویی گروه‌های مردمی مزاحم هستند؛ در حالی که دستگاه‌هایی مانند شهرداری، آموزش‌وپرورش و کمیته امداد در این زمینه همکاری دارند.
در این جلسه همچنین موضوع استفاده از یونیت‌ها و تجهیزات راکد و توقیفی دندان‌پزشکی برای ارائه خدمات به اقشار کم‌برخوردار مطرح شد. در صورت استقرار این تجهیزات، نهادهای حمایتی می‌توانند از آن‌ها برای ارائه خدمات رایگان به نیازمندان استفاده کنند.
همچنین با اشاره به بافت محلات قدیمی تبریز و زندگی افراد از طبقات مختلف اجتماعی در کنار یکدیگر، بر اهمیت هویت‌بخشی به محلات تاکید شد. بر این اساس، در صورت نبود هویت مشخص برای محلات و دستور بالادستی برای همکاری دستگاه‌ها، پیشبرد اقدامات با دشواری همراه خواهد بود.
محله کوی دانشگاه (مارالان تبریز) یکی از پایلوت‌های اجرای حکمرانی محله‌محور است که کمیته مدیریت سلامت محله‌محور در آن فعالیت می‌کند.
در این محله، معتمدان محلی گرد هم آمده و ارتباطات میان ظرفیت‌های موجود برقرار شده است. همچنین شناسنامه فرهنگی، اجتماعی و سلامت محله تهیه و نیازسنجی سلامت و پیگیری مشکلات محله انجام شده است.
در جریان این اقدامات، اطلاعاتی درباره افراد تحصیل‌کرده، گروه‌های سنی، وضعیت تاهل زنان سرپرست خانوار و نقشه جغرافیایی محله جمع‌آوری شده است.
بر اساس اطلاعات ارائه‌شده، جمعیت شناسایی‌شده این محله ۱۹ هزار و ۷۷۲ نفر است. همچنین ۱۳ دانش‌آموز بازمانده از تحصیل شناسایی شده‌اند که ۹ مورد به دلیل ازدواج زودهنگام، ۲ مورد به دلیل عقب‌ماندگی ذهنی و ۲ مورد نیز مربوط به کودکان کار بوده است.
در این محله هشت مدرسه وجود دارد، اما مدرسه متوسطه دوم در آن مستقر نیست. همچنین ۲.۲ درصد جمعیت فاقد پوشش بیمه‌ای هستند.
بر اساس اطلاعات ارائه‌شده، میزان چاقی در افراد بالای پنج سال ۲۲ درصد و میزان اعتیاد به مواد مخدر، الکل و دخانیات در گروه سنی ۱۵ تا ۵۹ سال ۷.۸ درصد گزارش شده است.
اجرای برنامه ۳+۳ برای حکمرانی سلامت‌محور در تبریز
برنامه «۳+۳» برای حکمرانی سلامت‌محور در تبریز بر سه محور محله‌محوری، مشارکت مردمی و توانمندسازی استوار است.
این برنامه با هم‌افزایی دستگاه‌های اجرایی، مراکز علمی، رسانه‌ها و نهادهای مردمی، ارتقای کیفیت زندگی، پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی، افزایش سواد سلامت و تحقق عدالت در سلامت را دنبال می‌کند.
حمایت‌های اجتماعی موسسه خیریه مستمندان تبریز
در بخش دیگری از مباحث مطرح‌شده در جلسه، فعالیت‌های موسسه خیریه مستمندان تبریز در حوزه حمایت‌های اجتماعی تشریح شد.
مبارزه با تکدی‌گری و منولی طرح «تبریز بدون گدا» از جمله محورهای فعالیت این موسسه باسابقه و بااصالت است. همچنین حمایت‌های معیشتی از طریق پرداخت مستمری ماهانه، تأمین ارزاق و کمک به هزینه مسکن نیازمندان، ارائه حمایت‌های مردمی و درمانی، تأمین داروهای بیماران سرطانی، حمایت از دانش‌آموزان نیازمند از مقطع ابتدایی تا دانشگاه، تأمین جهیزیه نوعروسان و کمک به کاریابی از دیگر خدمات این مجموعه عنوان شد.