ترافیک سنگین استهلاک صفحه کلاچ را بالا می‌برد، اما نحوه پدال‌گیری راننده بیش از شلوغی مسیر بر دوام و زمان تعویض این قطعه اثر دارد.
ترافیک سنگین تهران و کلان‌شهرهایی مانند مشهد، اصفهان و کرج، علاوه بر افزایش مصرف سوخت و طولانی شدن زمان سفر، می‌تواند استهلاک برخی قطعات خودرو را نیز بیشتر کند. صفحه کلاچ یکی از قطعاتی است که در رانندگی مداوم با توقف و حرکت‌های پی‌درپی، به‌ویژه در خودروهای دنده دستی، تحت‌فشار بیشتری قرار می‌گیرد. بااین‌حال، پاسخ به این پرسش که ترافیک دقیقاً چند هزار کیلومتر از عمر کلاچ کم می‌کند، عدد مشخصی ندارد؛ زیرا نوع خودرو، شرایط مسیر و مهم‌تر از همه، نحوه استفاده راننده از پدال کلاچ در این موضوع نقش دارند.
چرا ترافیک به صفحه کلاچ فشار وارد می‌کند؟
کلاچ وظیفه دارد ارتباط میان موتور و گیربکس را هنگام تعویض دنده قطع و دوباره برقرار کند. هنگامی که راننده پس از توقف حرکت می‌کند، صفحه کلاچ برای انتقال تدریجی نیرو مدتی با لغزش درگیر می‌شود. این فرایند طبیعی است، اما اگر بیش از اندازه طول بکشد یا بارها به شکل نادرست تکرار شود، گرما و اصطکاک بیشتری تولید می‌کند و به فرسودگی سریع‌تر سطح اصطکاکی صفحه کلاچ می‌انجامد.
در ترافیک‌های سنگین، راننده ممکن است هر چند متر یک‌بار حرکت کند و دوباره بایستد. اگر برای پیشروی آهسته، کلاچ را مدام در نقطه نیمه درگیر نگه دارد، استهلاک افزایش می‌یابد. عادت دیگری که به قطعات این مجموعه فشار وارد می‌کند، نگه‌داشتن پا روی پدال کلاچ پس از تعویض دنده است؛ حتی فشار اندک و مداوم نیز می‌تواند عملکرد مجموعه را تحت تأثیر قرار دهد.
آیا هر روز در ترافیک ماندن عمر کلاچ را نصف می‌کند؟
خیر. نمی‌توان گفت رانندگی روزانه در ترافیک، عمر کلاچ را به نصف یا مقدار ثابتی کاهش می‌دهد. طول عمر این قطعه به عوامل مختلفی وابسته است و حتی دو خودروی یکسان که در مسیرهای مشابه رفت‌وآمد می‌کنند، ممکن است به دلیل تفاوت در شیوه رانندگی، در زمان‌های متفاوتی به تعویض کلاچ نیاز پیدا کنند.
برای مثال، راننده‌ای که در ترافیک فاصله ایمن را حفظ می‌کند، در زمان توقف دنده را خلاص می‌کند و هنگام حرکت کلاچ را به‌موقع و بدون گاز دادن بی‌دلیل رها می‌کند، معمولاً فشار کمتری به این مجموعه وارد می‌سازد. در مقابل، حرکت خزنده با نیم کلاچ، بالا نگه‌داشتن خودرو در سربالایی با استفاده از کلاچ و شتاب‌گیری شدید هنگام شروع حرکت، می‌توانند استهلاک را افزایش دهند.
چگونه در ترافیک از کلاچ محافظت کنیم؟
برای کاهش استهلاک، هنگام توقف کامل، دنده را خلاص کنید و پا را از روی پدال کلاچ بردارید. اگر خودرو برای مدتی متوقف است، ترمز دستی را نیز در صورت لزوم به کار ببرید. در مسیرهای شیب‌دار، خودرو را با نیم کلاچ ثابت نگه ندارید؛ ترمز دستی یا ترمز پایی ابزار مناسب‌تری برای جلوگیری از حرکت خودرو است.
در زمان حرکت نیز بهتر است به‌جای پیشروی مداوم با نیم کلاچ، فاصله مناسبی با خودروی جلویی حفظ کنید و متناسب با سرعت، دنده مناسب را انتخاب کنید. البته نباید برای کاهش استهلاک، خودرو را در دنده‌ای نگه داشت که موتور به لرزش بیفتد یا در آستانه خاموش شدن قرار گیرد.
اگر کلاچ هنگام شتاب‌گیری لغزش دارد، بوی سوختگی احساس می‌شود یا تعویض دنده با دشواری همراه است، بررسی فنی خودرو ضروری است. این نشانه‌ها می‌توانند از فرسودگی یا وجود ایراد در مجموعه کلاچ حکایت داشته باشند. باید گفت ترافیک تهران به‌خودی‌خود پایان زودهنگام عمر کلاچ نشان نمی‌دهد. آنچه بیش از همه اهمیت دارد، میزان لغزش کلاچ و عادت‌های راننده است؛ عواملی که با چند تغییر ساده در شیوه رانندگی می‌توان اثر آن‌ها را تا حد زیادی کاهش داد.
