در میان گزینه‌های مطرح برای جانشینی پیمان جبلی در سازمان صداوسیما، علی فروغی را باید جنجالی‌ترین گزینه دانست. اگر مصطفی محمدی گزینه‌ای اجرایی و کم‌حاشیه و حسین‌نژاد چهره‌ای ایدئولوژیک باشد، فروغی مدیر آقازاده ای است که از دل ساختار الیگارشیک و حاکمیتی نظام بیرون آمده و نسبت خانوادگی او با رهبری، او را به گزینه محتمل برای جانشینی جبلی تبدیل کرده است.
رویداد۲۴ | مازیار وکیلی: فروغی هم با غلامعلی حدادعادل، از چهره‌های بانفوذ حاکمیت، نسبت خانوادگی دارد، هم سابقه ایدئولوژیک روشنی در کارنامه‌اش دیده می‌شود و از همه مهم‌تر، آن‌قدر جسارت دارد که مقابل مهم‌ترین چهره تلویزیون در دو دهه گذشته بایستد و عادل فردوسی‌پور و برند «نود» را برای همیشه از شبکه سه حذف کند.
تقابل فروغی و عادل فردوسی‌پور یکی از نمادین‌ترین تقابل‌های سال‌های اخیر تلویزیون بود. فردوسی‌پور به‌اندازه‌ای قدرتمند، محبوب و دوست‌داشتنی و برنامه «نود» آن‌قدر پرطرفدار بود که کمتر کسی تصور می‌کرد روزی پخش آن از تلویزیون متوقف شود. اما فروغی محکم ایستاد و «نود» را حذف کرد تا نشان دهد در دوران جدید صداوسیما کت تن چه کسی است.
این تقابل نمادین را باید پایان یک دوران دانست؛ پایان دوران مدیران محافظه‌کار و سنتی نزدیک به علی لاریجانی و عزت‌الله ضرغامی و آغاز دوران مدیران جوان، جسور و ایدئولوژیکی که صداوسیما را عرصه مناسبی برای پیشبرد اهداف ایدئولوژیک خود می‌دانستند.
بنابراین، انتخاب علی فروغی به‌عنوان رئیس سازمان صداوسیما، اگر صورت بگیرد، پیام روشنی به جامعه منتقل خواهد کرد. او مدیری از جنس پیمان جبلی و وحید جلیلی خواهد بود؛ چهره‌ای که می‌آید تا گفتمان فعلی حاکم بر تلویزیون را حفظ کند و گسترش دهد.
فروغی برخلاف جلیلی شاید گرایش سیاسی آشکاری نداشته باشد، اما به لحاظ ایدئولوژیک همان نگاهی را دارد که جلیلی نمایندگی می‌کند. سلبریتی‌ستیزی، خالص سازی و تقابل با مذاکره احتمالاً از مهم‌ترین رویکردهای مدیریتی فروغی خواهد بود.
مدیری که اگر بر کرسی ریاست سازمان صداوسیما بنشیند، انتخابی محافظه کارانه برای تثبیت گفتمان خالص ساز خواهد بود.
علی فروغی کیست؟
علی فروغی متولد سال ۱۳۶۷ است. او دانش‌آموخته مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد حقوق عمومی از دانشگاه امام صادق است؛ دانشگاهی که یکی از کارکردهای مهم آن تربیت مدیر برای ساختار جمهوری اسلامی بوده و می‌توان آن را یکی از پایگاه‌های مهم جریان اصولگرایی برای حضور در مناصب مختلف نظام دانست.
فروغی سابقه فعالیت در شبکه‌های رادیویی جوان، گفت‌وگو و ایران و همچنین تهیه‌کنندگی و کارگردانی چند مستند تلویزیونی را در کارنامه دارد.
او پیش از مدیریت شبکه سه سیما، ریاست مرکز بسیج سازمان صداوسیما و مدیریت مرکز تخصصی معاونت فرهنگی و اجتماعی سازمان بسیج مستضعفین را بر عهده داشت و در شوراهای فرهنگی و رسانه‌ای مختلف، از جمله شورای معارف صداوسیما و شوراهای مرتبط با فیلم، پویانمایی و کتاب بسیج، حضور داشت.
تمام این پست‌ها و سمت‌ها را باید پیش‌زمینه‌ای برای حضور پرماجرا و پرحاشیه او در شبکه سه دانست؛ سمتی که باعث شهرت فروغی در میان مردم ایران شد و او را به گزینه‌ای بالقوه برای ریاست سازمان صداوسیما تبدیل کرد.
مدیریت شبکه سه و آغاز درگیری‌ها با عادل فردوسی‌پور
زمانی که پورحسین، معاون وقت سیما، حکم مدیریت شبکه سه را برای فروغی صادر کرد، کمتر کسی او را می‌شناخت. او جایگزین پورمحمدی، یکی از مدیران باسابقه سازمان صداوسیما و نزدیک به علی لاریجانی، می‌شد.
در حکم صادرشده برای فروغی آمده بود:
«انتظار دارد با عنایت به مفاد حکم رئیس محترم سازمان به اینجانب و با بهره‌گیری از الگوی کارآمد و اثربخش مهندسی و مدیریت پیام و ارتقای سطح کیفی تولیدات برنامه‌ای به‌ویژه در حوزه‌های نمایشی، اجتماعی، طنز، ورزش و سرگرمی، موجبات افزایش سرمایه اجتماعی کشور و ایجاد امید، نشاط و شادابی در جامعه با استفاده از مدیران و هنرمندان نخبه و متعهد و بهره‌گیری از نظرات اهالی فرهنگ و کارشناسان خبره را فراهم سازید.»
اما برخلاف انتظاراتی که معاونت سیما از فروغی داشت، دوران مدیریت او به دوره تقابلش با عادل فردوسی‌پور تبدیل شد.
اولین نشانه‌های این اختلاف به ماجرای حضور کارلوس پویول در ویژه‌برنامه جام جهانی برمی‌گشت. فردوسی‌پور در حالی پویول را برای حضور در استودیو دعوت کرده بود که این ستاره فوتبال اسپانیا به ایران هم آمده بود، اما ناگهان از حضور او در استودیو ممانعت شد تا فردوسی‌پور آن شب با حالت قهر استودیو را ترک کند و در بخش‌های زیادی از برنامه حضور نداشته باشد.
پس از این اتفاق، شایعاتی در فضای مجازی منتشر شد مبنی بر اینکه دلیل جلوگیری از حضور پویول، ظاهر و موهای بلند او بوده است. اما میرباقری، معاون وقت سیما، وارد ماجرا شد و آشکارا از تصمیم فروغی، مدیر شبکه سه، دفاع کرد و گفت: «دعوت از کارشناسان خارجی در برنامه‌های ورزشی و پرداخت چند صد میلیونی برای چند دقیقه حضور ولو اینکه از سوی اسپانسر هم صورت بگیرد، ممنوع و مخالف سیاست‌های رسانه ملی است.»
این اقدام اعتراض نمایندگان مجلس، از جمله علی مطهری و فاطمه ذوالقدر، را به دنبال داشت، اما در نهایت علی فروغی راند اول این تقابل را برد تا اقتدار خود را به رخ فردوسی‌پور بکشد.
حذف «نود»؛ مهم‌ترین اتفاق دوران مدیریت فروغی
بعد از ماجرای کارلوس پویول مشخص شد که تقابل عادل فردوسی‌پور و علی فروغی ادامه خواهد داشت، اما کمتر کسی تصور می‌کرد این تقابل در نهایت به حذف برنامه «نود» منجر شود.
اختلاف‌های فردوسی‌پور و فروغی به زمستان سال ۱۳۹۷ کشیده شد؛ زمانی که در دهم اسفند، هیوا یوسفی، روزنامه‌نگار ورزشی، درباره این تقابل در توییتر نوشت:
«در جشنواره برترین‌های صداوسیما تا دیروز ۹۰ با فاصله اول بود، یه دفعه "برنده باش" زده جلو. الان ملت همین جوری دارن توییت می‌کنن که بدون این که شرکت کرده باشن، براشون پیامک اومده که شما به برنده‌باش رای دادید.»
توییتی که واکنش محمدجواد آذری جهرمی، وزیر وقت ارتباطات، را هم به دنبال داشت. او در اظهارنظری رسمی اعلام کرد که دستکاری در آرای مردم نه‌فقط برای یک روز، بلکه برای سه روز اتفاق افتاده است.
با اعتراض مردم در توییتر، مسعود احمدی افزادی، دبیر جشنواره جام‌جم، اعلام کرد که سامانه رأی‌گیری مورد حمله سایبری قرار گرفته است. در نهایت، با بازشماری آرا، فردوسی‌پور هم جایزه مردمی و هم جایزه هیئت داوران را در پایان سال به دست آورد.
فردوسی‌پور در اختتامیه جشنواره و هنگام دریافت جایزه، سخنرانی نیش‌داری کرد و گفت: «خوشحالم در سخت‌ترین سال کاری‌ام که در رسانه خودم هم به من بی‌مهری شد، دیده شدم؛ هم از طرف مردم و هم از طرف اهالی رسانه.»
ظاهراً همین سخنرانی تندوتیز، حذف فردوسی‌پور را کلید زد. چند روز بعد، میثم فضلعلی، مدیر گروه ورزش شبکه سه، از تغییرات گسترده در برنامه «نود» خبر داد و گفت: «برنامه ۹۰ در سال ۱۳۹۸ با ترکیب و ساختار جدیدی روی آنتن شبکه سه خواهد رفت.»
اما فروغی به تغییرات گسترده قانع نبود. او قصد داشت فردوسی‌پور را به‌طور کامل کنار بگذارد و در این کار هم موفق شد.
در روزهای پایانی اسفند ۱۳۹۷، سرانجام کنار گذاشتن فردوسی‌پور از برنامه «نود» اعلام شد. اما جانشین فردوسی‌پور چه کسی بود؟
محمدحسین میثاقی، شاگرد عادل فردوسی‌پور، که از این فرصت استفاده کرد و در قالب برنامه‌ای جدید به نام «فوتبال برتر» جایگزین او شد تا ثابت شود چاقو دسته خودش را هم می‌برد.
محمد سرافراز، رئیس اسبق سازمان صداوسیما، نیز به این تصمیم فروغی اعتراض کرد و گفت:
«در دوره ما فشار برای تعطیلی برنامه ۹۰ بود، منتها مجموعه تصمیمات این بود که این کار انجام نشود. اما به نظرم در دوره بعد خواستند مدیر مجموعه شبکه ۳ خودش را نشان دهد و او هم کمک کرده که این برنامه تعطیل شود. مدیران شبکه سه تصور می‌کردند می‌توانند شبیهش را درست کنند که خب نتوانستند!»
آیا فروغی تنها دلیل حذف عادل فردوسی‌پور بود؟
شاید بسیاری از مخاطبان تصور کنند که اختلاف شخصی فردوسی‌پور و فروغی باعث حذف برنامه «نود» شده است، اما ظاهراً ماجرا تنها به این اختلاف محدود نبود.
فردوسی‌پور در یکی از آخرین برنامه‌های «نود» به موضوع بلیت‌فروشی ورزشگاه‌های ایران و شرکت «برهان مبین» پرداخت؛ مجموعه‌ای که با ستاد اجرایی فرمان امام ارتباط سهام‌داری داشت. ورود فردوسی‌پور به این موضوع، بنا بر برخی گزارش‌ها، خوشایند مدیران این مجموعه نبود و همین مسئله می‌توانست زمینه را برای حذف او فراهم کرده باشد.
فروغی هم بعدها در گفت‌وگویی، درباره دلایل کنار گذاشتن فردوسی‌پور توضیح داد:
«دیگر نمی‌شد این‌جوری ادامه داد. نه محبوبیت ایشان (عادل فردوسی‌پور) برای ما پنهان بود و نه تخصص ایشان پنهان بود. اما بهترین دروازه‌بان هم اگر مدام در خط دیگری کار کند، باید یکی دیگر را دروازه‌بان بگذارید. درباره ایشان مهم‌ترین بحث این بود که کار از مدار خارج می‌شد و باقی هم نگاه می‌کردند و می‌گفتند اگر کسی می‌تواند از مدار خارج شود و به خاطر محبوبیتش کسی به او چیزی نگوید، ما هم همین کار را بکنیم. صداوسیما از هم می‌پاشید این‌جوری. ناگزیر بودیم از اینکه این تصمیم گرفته شود.»
البته فردوسی‌پور پیش از این نیز به‌واسطه مصاحبه با محمدجواد ظریف و انتقاد از شهردار وقت تهران به دلیل حادثه ساختمان پلاسکو توبیخ شده بود. اما ماجرای شرکت «برهان مبین» موضوعی نبود که بتوان به‌سادگی از کنار آن گذشت؛ موضوعی که در کنار اختلاف‌های مدیریتی و محتوایی می‌توانست در تقابل نهایی و حذف فردوسی‌پور نقش داشته باشد.
فروغی؛ گسترش قدرت تا رسیدن به رأس سازمان
فروغی در تمام این سال‌ها توانست قدرت خود را در صداوسیما گسترش دهد. او که به‌واسطه پشتوانه خانوادگی از ارتباطات گسترده‌ای برخوردار بود و توانسته بود جایگاه ویژه‌ای در سازمان پیدا کند، به‌تدریج موقعیت خود را مستحکم کرد و با انتصاب افراد مورد اعتمادش، تغییرات مهمی در محتوای برنامه‌های سازمان صداوسیما به وجود آورد.
برای مثال، در حکمی که برای مسعود احمدی خضرا به‌عنوان سرپرست گروه فیلم و سریال شبکه سه صادر کرد، بر مفاهیمی مانند عدالت‌محوری تأکید داشت تا نشان دهد با مدیران سنتی از جنس پورمحمدی و دارابی تفاوت معناداری دارد.
تفاوتی که او را به گزینه‌ای مطمئن برای ریاست سازمان صداوسیما تبدیل می‌کند؛ گزینه‌ای جوان که اگر تصمیم نظام بر ادامه این خط‌مشی و ترویج گفتمان مقاومت باشد، بسیار مناسب خواهد بود.
چراکه فروغی هم به رده‌های بالای نظام بسیار نزدیک است و هم برخلاف جبلی، توانایی پیروزی در نبردهای بزرگی از جنس تقابل با عادل فردوسی‌پور را دارد.