تیمملی در برابر عراق به نتیجه تساوی رسید تا عملا با یک برد و یک تساوی این دو بازی را به پایان برساند.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، تیم ملی فوتبال ایران پس از پیروزی دو بر صفر مقابل فلسطین، در دومین دیدار خود در بصره برابر عراق به تساوی یک – یک رسید. مسابقهای که علاوه بر اتفاقات فنی داخل زمین، صحبتهای امیر قلعهنویی در نشست خبری پس از بازی هم مورد توجه قرار گرفت؛ جایی که سرمربی تیم ملی از میدان دادن به بازیکنان جوانتر و عملکرد آنها ابراز رضایت کرد.
موضوع جوانگرایی، تغییر نسل و حتی سرعت اجرای این تغییرات، در ماههای گذشته به یکی از اصلیترین محورهای انتقاد از تیم ملی و کادر فنی تبدیل شده است؛ انتقادهایی که نمیتوان همه آنها را نادیده گرفت. بخشی از توضیحات و استدلالهای کادر فنی به سرمربیگری امیر قلعهنویی نیز قابل تأمل است. بهعنوان مثال، حضور در جام جهانی و ضرورت استفاده از بازیکنانی که از تجربه و پختگی ذهنی بیشتری برخوردارند، میتواند یکی از دلایل اعتماد به بازیکنان باتجربهتر باشد. با این حال، این موضوع نباید به معنای به تعویق انداختن همیشگی پروژه جوانسازی تیم ملی تلقی شود؛ اتفاقی که بهتر بود بعد از جام ملتهای آسیا ۲۰۲۳ رخ میداد.
شاید دو مسابقه اخیر از نظر فنی دادههای تعیینکننده و کاملاً متفاوتی برای ارزیابی سطح فوتبال ملی ایران نداشته باشد، اما نمیتوان از اهمیت آنها در شکلگیری شخصیت تیمی و افزایش اعتمادبهنفس بازیکنان، بهویژه نفراتی که تجربه کمتری در سطح ملی دارند، چشمپوشی کرد. نکته قابل توجه در صحبتهای قلعهنویی پس از دیدار با عراق، اشاره او به این موضوع بود که تیم ملی حدود ۵۰۰ روز است در داخل کشور و در شرایط حضور تماشاگران ایرانی به میدان نرفته است. این مسئله از یک منظر اهمیت دارد؛ حضور در ورزشگاه مملو از تماشاگر، تجربه فشار هواداران حریف و بازی در فضایی متفاوت از مسابقات معمول، میتواند به افزایش تجربه و سازگاری بازیکنان کمک کند. بهخصوص برای بازیکنانی که قرار است در آینده مسئولیتهای بیشتری در تیم ملی برعهده بگیرند.
همین موضوع اما میتواند به یک مطالبه جدی از کادر فنی تبدیل شود: اگر به هر دلیل امکان برگزاری مسابقات تدارکاتی مطلوب و متناسب با نیازهای تیم ملی فراهم نیست، چرا نباید از همین فرصتها برای سرعت بخشیدن به روند جوانگرایی استفاده کرد؟

پیروزی مقابل فلسطین و تساوی برابر عراق را میتوان از همین زاویه بررسی کرد هرچند میتوان در مورد نتیجه این دو بازی و البته نحوه به دست آوردن این نتایج هم بحثهای زیادی انجام داد اما در شرایط فعلی به نظر میرسد مباحث تحلیل و فنی در اولویت این بازیها برای فوتبال ما نباشد. تیم ملی مقابل فلسطین که دیگر نمیتوان آن را تیمی دستوپا بسته و فاقد توان رقابت دانست، در دقایق پایانی به گلهای برتری رسید و برابر عراق نیز در شرایطی که از حریف عقب افتاده بود، در دقایق پایانی به بازی برگشت. ایران در دیدار شب گذشته نمایش خوبی برابر عراق ارائه کرد. با این حال این دو مسابقه، فارغ از نتیجه نهایی، تجربههای متفاوتی برای بازیکنان و کادر فنی به همراه داشتند؛ تجربههایی که میتوانند در مسیر ساختن یک تیم منسجمتر و جوانتر مورد استفاده قرار بگیرند.
شاید درباره جزئیات فنی این دو مسابقه بتوان ساعتها صحبت کرد، اما مسئله مهمتر، نگاهی واقعبینانه به شرایط فعلی تیم ملی و آینده آن است. قلعهنویی با میدان دادن به بازیکنان جوانتر و کمتجربهتر نشان داده است که امکان ایجاد تغییر در ساختار تیم ملی وجود دارد؛ بهخصوص با توجه به تغییر زمانبندی جام ملتهای آسیا و فرصتی که این موضوع برای برنامهریزی و بازسازی تیم فراهم میکند.
یکی از انتقادهای پرتکرار به تیم ملی در ماههای گذشته، علاوه بر مباحث فنی و سبک بازی، فرصت کم برای حضور بازیکنان جوان در شاکله اصلی تیم بوده است. این روند در مقاطعی این تصور را ایجاد میکرد که کادر فنی تمایل چندانی به پذیرش ریسک جوانگرایی ندارد و ترجیح میدهد برای کاهش فشار ناشی از نتایج احتمالی، بیشتر به بازیکنان نامآشنا و باتجربه تکیه کند. اکنون اما این فرصت وجود دارد که چنین تصوری با یک برنامه عملی و مستمر تغییر کند.
قلعهنویی در مقاطع مختلف دوران مربیگری خود فرصتهایی در اختیار بازیکنان جوان قرار داده و از ظرفیت آنها برای افزایش پویایی تیم استفاده کرده است. بنابراین، انتظار از سرمربی تیم ملی این است که همین نگاه را در سطح ملی نیز به شکلی جدیتر دنبال کند، انتظاری که به معنای واقعی جواب داده نشده است.
جوانگرایی یا تغییر نسل صرفاً به معنای پایین آوردن میانگین سنی یا تغییر چند نام در فهرست تیم ملی نیست، هرچند همین تیم ملی با متوسط ۲۶ سال که سن جوانی برای فوتبال نیست در زمین حاضر شد. همین فرآیند نیازمند برنامهریزی، شناخت استعدادها، ایجاد رقابت در پستهای مختلف و مهمتر از همه، اعتماد مستمر به بازیکنان است. بازیکن جوان باید فرصت داشته باشد اشتباه کند، تجربه به دست بیاورد و در مسابقات دشوار مسئولیت بپذیرد. نمیتوان انتظار داشت بازیکنی بدون تجربه کافی، در نخستین مسابقات ملی عملکردی در سطح یک بازیکن باتجربه داشته باشد.

از سوی دیگر، فوتبال باشگاهی ایران نیز باید در این مسیر نقش خود را ایفا کند. هرچند در فصل گذشته نشانههای چندان پررنگی از پویایی و میدان دادن گسترده به نسل جوان در برخی تیمهای لیگ برتری دیده نشد، اما این مسئله نباید مانع توجه بیشتر تیم ملی به استعدادهای موجود شود. اعتماد صِرف به بازیکنان پا به سن گذاشته و تکیه بر نام و سابقه آنها نیز نمیتواند بهتنهایی تضمینکننده کیفیت و پویایی تیم ملی در سالهای آینده باشد بلکه همان طور که گفته شد تا حدی هم آفت تیم ملی بوده و نتایج معکوس هم داشته است.
ساختن تیمی قابل احترام و رقابتپذیر، به زمان، ابزار مناسب، دانش فنی و البته شجاعت در تصمیمگیری نیاز دارد. قلعهنویی و کادر فنیاش برای رسیدن به چنین تیمی باید بیش از گذشته به نسل جوان اعتماد کنند و از مسابقاتی مانند بازی با فلسطین و عراق، تنها بهعنوان دو دیدار در تقویم تیم ملی عبور نکنند. فراموش نکنیم که در همین دو بازی اخیر حسین گودرزی برابر فلسطین در پاس گل دبل کرد و زننده گل به عراق هم امین حزباوی بود.
تیم ملی ایران برای آینده به بازیکنانی نیاز دارد که امروز فرصت تجربه کردن داشته باشند. شاید تساوی با عراق در جدول نتایج اتفاق بزرگی نباشد و در نگاه اولیه حتی یک نتیجه ناامید کننده به شمار رود، اما اگر این مسابقه به نقطه شروع اعتماد بیشتر به جوانان و جوانترها تبدیل شود، میتواند ارزش و دستاوردی فراتر از یک نتیجه فوتبالی داشته باشد. تغییر نسل پروژهای نیست که با چند تعویض یا یک فهرست جدید به سرانجام برسد؛ این مسیر باید به یک رویکرد دائمی در تیم ملی تبدیل شود. بنابراین امیر قلعهنویی نباید از نتایج، انتقادها و شرایط موجود بترسد و باید با همین دستفرمان ادامه دهد.
نویسنده: امیر کریمی
/
