استارتاپ Reflect Orbital با آزمایش بازتاب نور خورشید از فضا در کالیفرنیا، موجی از انتقاد دانشمندان و فعالان محیط‌زیست را برانگیخت.
روشنی بی‌سابقه و ناگهانی آسمان شب در مناطق روستایی کالیفرنیا، ساکنان این منطقه را شگفت‌زده و نگران کرد. نور درخشانی که از سمت کوهستان به سمت بیابان‌های اطراف می‌تابید، بخشی از مانور آزمایشی یک استارتاپ آمریکایی برای پروژه‌ای عجیب و شبیه به فیلم‌های علمی‌تخیلی بود؛ پروژه‌ای که هدف آن نصب هزاران آینه غول‌پیکر در فضا برای انعکاس نور خورشید به زمین در طول شب است.
رویای جنجالی Reflect Orbital؛ پرتاب ۵۰ هزار ماهواره آینه‌ای به مدار زمین
این آزمایش میدانی که در نزدیکی شهر «لون پاین» در منطقه سیرا نوادا کالیفرنیا انجام شد، توسط استارتاپ Reflect Orbital مدیریت می‌شد. این شرکت برنامه‌ریزی کرده است تا ظرف ۱۰ سال آینده حدود ۵۰,۰۰۰ ماهواره آینه‌ای را به فضا بفرستد تا بخش‌هایی از کره زمین را در ساعات تاریکی شب روشن کند.
در تیرماه ۱۴۰۵ (ژوئیه ۲۰۲۶)، کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا (FCC) مجوز پرتاب نخستین ماهواره آزمایشی این شرکت برای سال آینده را صادر کرد. این ماهواره با بهره‌گیری از آینه‌ای به قطر ۱۸ متر (۵۹ فوت)، نور خورشید را در شعاعی به عرض ۵ کیلومتر (۳ مایل) و با شدتی بین نور ماه کامل تا روشنایی خورشید در ظهر، به سمت زمین بازتاب خواهد داد.
در آزمایش اخیر کالیفرنیا، نورافکن‌های بسیار قوی متحرکی در نزدیکی کوه ویتنی مستقر شدند تا شبیه‌سازی واقعی این فناوری روی زمین انجام شود. شرکت سازنده هدف اصلی این طرح را کمک به تیم‌های امداد و نجات در حوادث غیرمترقبه شبانه، تامین نور زمین‌های کشاورزی، جایگزینی روشنایی معابر شهری و حتی تامین انرژی خورشیدی برای عملیات‌های نظامی از طریق یک اپلیکیشن موبایل عنوان کرده است.
خشم فعالان محیط زیست و اخترشناسان: پایان آسمان شب تاریک
برخلاف خوش‌بینی مدیران Reflect Orbital، ائتلافی از اخترشناسان و فعالان محیط‌زیست به‌شدت نسبت به پیامدهای مخرب این فناوری هشدار داده‌اند. گروه حقوقی محیط‌زیستی Earthjustice با ارسال درخواستی رسمی به FCC، خواهان تجدیدنظر و لغو مجوز این پروژه شده است.
جان هاسلمن، وکیل ارشد مجموعه Earthjustice، در این باره می‌گوید:
«این یک پروژه کاملاً غیرعقلانی است. تمام حیات روی کره زمین بر اساس ریتم منظم شب و روز تکامل یافته است. برهم زدن این نظم، پیامدهای زیست‌محیطی جبران‌ناپذیری خواهد داشت و پرتاب ۵۰ هزار ماهواره آینه‌ای رسماً به معنای پایان آسمان شب به شکلی است که می‌شناسیم.»
خطرات کلیدی و پیامدهای مخرب پروژه:
-
اختلال در زیستگاه جانوران: حیواناتی نظیر птицы (پرندگان)، حشرات و پستانداران شب‌زی که برای تغذیه، تولیدمثل و پناه‌گیری به تاریکی شب متکی هستند، دچار صدمات شدید جدی خواهند شد.
-
آلودگی نوری و تهدید نجوم: حضور هزاران آینه در مدار ۶۴۵ کیلومتری زمین، آلودگی نوری را به اوج رسانده و رصد ستاره‌ها و تحقیقات اخترشناسان را مختل می‌سازد.
-
آسیب به سلامت انسان: برهم خوردن ریتم شبانه‌روزی (Circadian Rhythm)، اختلال شدید در خواب و احتمال آسیب چشمی در صورت نگاه مستقیم به نور قوی شبانه.
-
نگرانی‌های گرمایش جهانی: برخی دانشمندان علوم اقلیمی هشدار می‌دهند که تاباندن انرژی بیشتر خورشید به زمینی که خود از اختلالات تابشی و گازهای گلخانه‌ای رنج می‌برد، می‌تواند به بحران گرمایش زمین دامن بزند.
در مقابل، شرکت Reflect Orbital ادعا کرده است که جلسات کارشناسی متعددی با دانشمندان داشته تا از تابش نور به رصدخانه‌ها، پارک‌های ملی و زیستگاه‌های حساس جلوگیری کند. با این حال، موج مخالفت‌های عمومی و کارشناسی علیه این طرح روزبه‌روز در حال افزایش است.