در فرانسه دانش‌آموزان صدها مدرسه را به تعطیلی کشانده و ورودی آنها را مسدود کرده‌اند. به گفته دولت، دست‌کم ۲۴ مدرسه به آتش کشیده شده یا آسیب دیده‌اند. از ماه سپتامبر تاکنون هزاران نفر بازداشت شده‌اند و بیش از هزار نفر از نیروهای پلیس، دانش‌آموزان و کارکنان مدارس نیز زخمی شده‌اند.
خبرآنلاین-مهسا مژدهی: موج جدید اعتراضات در فرانسه که دامن برخی دیگر از کشورها از جمله اسپانیا و ایتالیا را گرفته است را می‌توان از جدی‌ترین بحران‌ها در این کشور خواند. اعتراضاتی که پاریس و دیگر شهرهای فرانسه را در نوردیده امروز تبدیل به یکی از بزرگ‌ترین اعتراضات علیه نابرابری شده است. با همه اینها تصاویری از خشونت در خیابان‌ها، حمله به فروشگاه‌های گرانقیمت و درگیری با پلیس پیام اصلی معترضان را به سایه برده است.
چرا فرانسه بهم ریخته است؟
اعتراضات امروز از ماه سپتامبر گذشته آغاز شده است. در وهله اول دانش‌آموزان راهی خیابان‌ها شدند تا اعتراض خود را ر آنچه بی‌عدالتی آموزشی می‌دانند نشان دهد. این قدم اولیه به پیوستن اتحادیه‌های کارگری و کارمندان به خیل معترضان انجامید.
وزارت کشور فرانسه اعلام کرد روز شنبه این هفته بیش از ۵۰۰ هزار نفر در حدود ۱۱۰ راهپیمایی در سراسر کشور شرکت کردند. این بزرگ‌ترین روز اعتراض از زمان آغاز تظاهرات، حدود یک ماه پیش، بود. با این حال، کنفدراسیون عمومی کار، یکی از اتحادیه‌های بزرگ کارگری فرانسه، برآورد بالاتری ارائه داد و اعلام کرد ۸۰۰ هزار نفر در اعتراضات حضور داشته‌اند.
در کنار تظاهرات متعدد و مسالمت‌آمیز، شورشیان حدود ۱۵۰۰ فروشگاه و نمادهای متعددی از دولت فرانسه را تخریب کردند. این حوادث به بازداشت حدود ۲۰۰۰ نفر انجامید.
در شهر لیموژ، در مرکز فرانسه، حمله آتش‌افروزانه بخش عمده ساختمان شهرداری را از بین برد. در مارسی، دومین شهر بزرگ فرانسه، افراد نقاب‌دار به یک ساختمان دولتی وارد شدند و سردیس ماریان، نماد جمهوری فرانسه، را واژگون کردند.
نیویورک تایمز در گزارشی نوشته است: دانش‌آموزان دبیرستانی ماه گذشته اعتراضات خود را آغاز کردند تا نارضایتی‌شان را از وضعیت مدارس بیان کنند.
آنها به فرسودگی زیرساخت‌ها، کلاس‌های درس پرازدحام، برنامه‌های درسی سنگین، کمبود معلم و کارکنان آموزشی و کمبود بودجه مدارس اشاره می‌کنند. بسیاری از دانش‌آموزان همچنین خواستار اصلاح اساسی سامانه‌های دولتی پذیرش در مراکز آموزش عالی و دانشگاه‌ها هستند؛ سامانه‌هایی که به گفته آنها، معیارهای گزینش ناعادلانه و بیش از اندازه سخت‌گیرانه‌ای دارند.
دانش‌آموزان صدها مدرسه را به تعطیلی کشانده و ورودی آنها را مسدود کرده‌اند. به گفته دولت، دست‌کم ۲۴ مدرسه به آتش کشیده شده یا آسیب دیده‌اند. از ماه سپتامبر تاکنون هزاران نفر بازداشت شده‌اند و بیش از هزار نفر از نیروهای پلیس، دانش‌آموزان و کارکنان مدارس نیز زخمی شده‌اند.
واکنش قهرآمیز پلیس به اعتراضات، خشم دانش‌آموزان را تشدید کرده است. دادستان‌ها و یک نهاد ناظر بر عملکرد پلیس در حال بررسی دست‌کم ۳۴ پرونده درباره اتهام‌های مربوط به تخلف پلیس در جریان اعتراضات هستند.
در میان این پرونده‌ها، ماجرای پسری ۱۵ ساله قرار دارد که دست چپش از بدن جدا شد. مقام‌های مسئول گفته‌اند این اتفاق احتمالاً در پی انفجار یک نارنجک شوک‌آور پلیس رخ داده است. مورد دیگر مربوط به پسری ۱۴ ساله است که بر اثر اصابت نارنجک گاز اشک‌آور، شلیک‌شده از فاصله نزدیک توسط یکی از مأموران، دچار جراحت شدید و نقص عضو شد.
در ماه اکتبر، اتحادیه‌های کارگری و گروه‌های فعال در کارزارهای اعتراضی به‌تدریج به تظاهرات دانش‌آموزان پیوستند. آنها تجمعات بزرگ‌تری برگزار کرده‌اند تا ضمن اعلام همبستگی با دانش‌آموزان، اعتراض خود را به طیف گسترده‌تری از مسائل نشان دهند.
برخی از معترضان از افزایش هزینه‌های زندگی و جهش قیمت سوخت خشمگین هستند؛ افزایش‌هایی که بخشی از آن ناشی از جنگ ایران بوده است. کشاورزان هم به دلیل افزایش هزینه‌های فعالیت‌های کشاورزی به اعتراضات پیوسته‌اند.
جایزه ویژه برای راست‌گرایان فرانسوی
روز یکشنبه، رهبران راست افراطی و دولت میانه‌روی فرانسه، چپ افراطی را مسئول آشوب‌ها معرفی کردند. آنها به‌ویژه انگشت اتهام را به سوی حزب فرانسه تسلیم‌ناپذیر نشانه رفتند؛ حزبی متعلق به جریان چپ افراطی که به گفته آنها، زمینه‌ساز ناآرامی‌ها بوده است.
سباستین لکورنو، نخست‌وزیر فرانسه، رهبران این حزب را متهم کرده است که با ایجاد بی‌اعتمادی نسبت به پلیس در میان دانش‌آموزان معترض، به تشدید تنش‌ها دامن زده‌اند. او همچنین گفت برخی از شورشیان به جریان «چپ افراطی رادیکال» تعلق دارند.
حزب فرانسه تسلیم‌ناپذیر این اتهام را رد کرده است. ژان‌لوک ملانشون، رهبر این حزب، در مقابل دولت را مسئول اقداماتی دانسته که به گفته او، احتمال وقوع ناآرامی‌ها را افزایش داده‌اند.
این اتفاق وقتی پررنگ‌تر جلوه می‌کند که بدانیم راست افراطی در فرانسه، اعتراضات را با حضور پرتعداد مهاجران در این کشور و درخواست‌های حاشیه نشینان گره می‌زند. این همان نقطه‌ای است که راست‌گرایان فرانسوی سال‌ها منتظرش بودند. لحظه‌ای که طرفدارانشان مطمئن شوند تنها راه مقابله با شورش‌های شهری، اخراج مهاجران یا رفتار سخت‌گیرانه با آنهاست.
آیا اعتراضات به تغییری منجر شده‌اند؟
گاردین در گزارشی که به بررسی دلایل درگیری‌ها در فرانسه پرداخته است نوشته، در پاریس دولت اعلام کرده است که برای مقابله با کمبود نیروی آموزشی، سه هزار معلم جایگزین دیگر به کار خواهد گرفت و دانش‌آموزان را نیز در فرایند تصمیم‌گیری درباره مدارس مشارکت خواهد داد.
دولت همچنین برنامه افزایش برخی از هزینه‌های ثبت‌نام دانشگاه‌ها را که قرار بود در بودجه سال آینده اجرا شود، لغو کرده است.
اعتراضات مربوط به سوخت در اواسط سپتامبر نیز به اعلام تصمیم کاخ الیزه برای افزایش یارانه بنزین برای برخی صنایع منجر شد.
انتخابات ریاست‌جمهوری این کشور در آوریل ۲۰۲۷ برگزار خواهد شد و احزاب راست افراطی و چپ افراطی در نظرسنجی‌ها پیشتاز هستند. مارین لوپن، نامزد پیشتاز انتخابات، سال‌ها تلاش کرده است حزب راست افراطی خود، اجتماع ملی، را به گزینه‌ای قابل‌پذیرش‌تر برای رای‌دهندگان تبدیل کند. او در کارزار سیاسی خود بر موضوعاتی مانند مهاجرت، جرم و جنایت و محکوم‌کردن طبقه سیاسی‌ای تمرکز کرده که از واقعیت‌های زندگی مردم فاصله گرفته است. حزب او هم‌اکنون بزرگ‌ترین حزب مخالف در پارلمان فرانسه است و برگزاری انتخابات زودهنگام پارلمانی پس از انتخابات ریاست‌جمهوری می‌تواند موقعیت آن را بیش از پیش تقویت کند.
در سوی دیگر، ژان‌لوک ملانشون، رهبر حزب چپ افراطی فرانسه تسلیم‌ناپذیر، قرار دارد که وعده داده است قدرت و منابع را به‌طور گسترده به سود طبقه کارگر بازتوزیع کند. هر دو چهره بخش مهمی از جذابیت سیاسی خود را بر مخالفت با ساختار حاکم، وعده نادیده‌گرفتن محدودیت‌های بودجه‌ای و دشمنی عمیق با اتحادیه اروپا بنا کرده‌اند.
نشریه تایم در مورد وضعیت اقتصادی امروز فرانسه نوشته است:
فرانسه اکنون یکی از بزرگ‌ترین کسری‌های بودجه را در اروپا دارد. بدهی عمومی این کشور به ۱۱۹.۳ درصد تولید ناخالص داخلی رسیده و پیش‌بینی می‌شود سال آینده از این هم بیشتر شود. نگرانی‌ها درباره وقوع یک بحران مالی ویرانگر رو به افزایش است. هزینه استقراض آن‌قدر بالا رفته که وضعیت فرانسه با یونان مقایسه می‌شود؛ کشوری که بحران بدهی‌اش در سال ۲۰۱۰ بقای منطقه یورو را تهدید کرد. از سوی دیگر، با رکود رشد اقتصادی، راه آسانی برای خروج از این وضعیت وجود ندارد.
بر اساس تحلیل این رسانه نابسامانی فرانسه ریشه‌های عمیق‌تری نیز دارد. نابرابری یکی از مهم‌ترین دلایل اعتراض دانش‌آموزان بوده است و آنها در این زمینه بیراه نمی‌گویند. همانند بسیاری از کشورهای دیگر، نابرابری اقتصادی در فرانسه طی دو دهه گذشته، تحت تأثیر هم‌زمان جهانی‌شدن، افول صنعتی و تمرکز فزاینده ثروت موروثی، افزایش داشته است.