حوزه/ روایات، از نشانه‌ها و حوادث متعددی خبر می‌دهند که پیش از ظهور امام زمان(عج) رخ خواهند داد؛ نشانه‌هایی که قرار است از نزدیک شدن آن وعده بزرگ خبر دهند. با این حال، ظهور حضرت در همین روایات، امری ناگهانی توصیف شده است؛ گویی قرار است با وجود همه این نشانه‌ها، لحظه تحقق وعده ظهور باز هم فراتر از انتظار انسان‌ها باشد.
به گزارش خبرگزاری حوزه، حجت‌الاسلام کزازی، کارشناس مهدویت، در این مطلب به یکی از موضوعات مهم مهدویت درباره نشانه‌های پیش از ظهور و ناگهانی بودن ظهور امام زمان(عج) می‌پردازد که تقدیم مخاطبان گرامی می‌شود.
بسم الله الرحمن الرحیم
این سؤال مطرح است که اگر ظهور امام زمان(عج) به‌صورت ناگهانی اتفاق می‌افتد، پس روایاتی که درباره نشانه‌های ظهور سخن می‌گویند و حوادث متعددی که بنا بر این روایات پیش از ظهور حضرت رخ می‌دهند، چه معنایی دارند؟ چگونه می‌توان وجود این نشانه‌ها را با ناگهانی بودن ظهور جمع کرد؟
برای روشن شدن موضوع، اجازه بدهید مثالی بزنم. روزی که رهبر و امام شهید ما، سخنرانی کردند و فرمودند: «مِثْلِی لَا یُبَایِعُ مِثْلَ یَزِید»، در آن زمان متوجه نکته مهمی در این سخن نشدیم.
پیش از آن، جنگ دوازده‌روزه اتفاق افتاده بود و آمریکا نیز بارها به‌صراحت تهدید کرده بود که رهبر ایران را ترور می‌کند و به شهادت می‌رساند. با وجود این تهدیدها، حضرت آقا دقیقاً دوازده روز پیش از شهادتشان در یک سخنرانی همان جمله معروف را بیان کردند؛ اما ما آن زمان به معنای این نشانه‌ها توجه نکردیم.
این اتفاق ما را به یاد سخن امام حسین(ع) می‌اندازد. زمانی که سیدالشهدا(ع) فرمودند: «مِثْلِی لَا یُبَایِعُ مِثْلَ یَزِید»، چند روز بعد و با فاصله‌ای کوتاه به شهادت رسیدند. در آنجا نیز نشانه‌هایی وجود داشت؛ حتی برخی از آن‌ها کاملاً روشن و قابل توجه بود، اما با این حال، باز هم غافلگیر شدیم.
پس ناگهانی بودن یک اتفاق ناگهانی بودن یک اتفاق به همین معناست؛ به این معنا که با وجود نشانه‌ها، انتظار نداریم آن اتفاق دقیقاً در همان زمان رخ دهد.برای مثال، زمانی که درگیر مشکلات و جنگ بودیم و امید داریم پیروز می‌شویم؛ اما ناگهان خبر شهادت حضرت آقا به ما می‌رسد.در مسئله ظهور امام زمان(عج) نیز همین اتفاق رخ می‌دهد. نشانه‌ها یکی پس از دیگری ظاهر می‌شوند، اما خود ظهور به‌صورت ناگهانی اتفاق می‌افتد. ممکن است نشانه‌ها را ببینیم و بدانیم که ظهور اتفاق خواهد افتاد، اما تصور نکنیم که حضرت در همان مقطع ظهور کنند. با این حال، حضرت ظهور خواهند کرد و ان‌شاءالله پس از ظهور ایشان، از بسیاری خواهیم شنید که تصور نمی‌کردیم ظهور به این زودی اتفاق بیفتد.
اما این نشانه‌ها چه فایده‌ای دارند و چرا در روایات به آن‌ها اشاره شده است؟ نشانه‌های ظهور دو کارکرد مهم دارند.
کارکرد نخست؛ تشخیص ظهور واقعی از مدعیان دروغین
نخستین کارکرد نشانه‌های ظهور این است که بتوانیم مدعیان دروغین مهدویت را از ظهور واقعی حضرت تشخیص دهیم.
در طول تاریخ، افراد زیادی ادعای مهدویت کرده‌اند؛ از سید علی‌محمد باب گرفته تا افراد دیگری که در کشورهای مختلف با ادعای امام زمانی و مهدویت ظاهر شده‌اند. محمد احمد سودانی و غلام احمد قادیانی از جمله این افراد هستند. در کشور خودمان و کشورهای دیگر نیز چنین مدعیانی وجود داشته‌اند و حتی همین امروز در پاکستان نیز افرادی با ادعای مهدویت حضور دارند.
حال اگر فردی پیدا شود و ادعای مهدویت کند، چگونه می‌توانیم بفهمیم که ادعای او درست است یا نه؟
اینجاست که روایات اهل‌بیت(ع) راه تشخیص را در اختیار ما قرار می‌دهند. امام صادق(ع) پنج نشانه را به‌عنوان علائم حتمی ظهور معرفی کرده‌اند؛ یعنی ظهور اتفاق نمی‌افتد، مگر اینکه پیش از آن، این پنج نشانه رخ داده باشند.
این پنج نشانه عبارت‌اند از: خروج سفیانی، خروج یمانی، قتل نفس زکیه، خسف در بیداء و صیحه آسمانی.
در یکی از این نشانه‌ها، یعنی خسف در بیداء، سفیانی و سپاهیانش در سرزمین بیداء به زمین فرو می‌روند. بنابراین، این نشانه‌ها به ما کمک می‌کنند ظهور واقعی را از ادعاهای دروغین تشخیص دهیم و اجازه ندهیم هر فردی با ادعای مهدویت، دیگران را فریب دهد.
کارکرد دوم؛ ایجاد آمادگی برای ظهور و یاری امام زمان(عج)
کارکرد دوم نشانه‌های ظهور، آماده کردن انسان‌ها برای ظهور حضرت و یاری ایشان است.
ببینید، آمادگی برای ظهور و فراهم کردن زمینه یاری امام زمان(عج)، موضوعی نیست که فقط در روزهای نزدیک به ظهور به آن فکر کنیم؛ بلکه باید در طول زندگی و بر اساس مجموعه‌ای از اصول و قواعد، خودمان را برای آن آماده کنیم.
یکی از مهم‌ترین این اصول، مرزبندی میان حق و باطل است؛ موضوعی که بارها درباره آن صحبت کرده‌ایم و در طول زندگی با آن آشنا شده و آن را تمرین کرده‌ایم.
برای مثال، در جنگ کنونی، مرز میان حق و باطل کاملاً روشن است. در یک طرف، رژیمی کودک‌کش و کودک‌خوار قرار دارد که یکی از بزرگ‌ترین پرونده‌های رسوایی آن، پرونده اپستین است. رژیمی که حدود هشتاد هزار نفر را در غزه قتل‌عام کرده و در طول حیات منحوس خود، هزاران انسان بی‌گناه، از جمله زنان و کودکان، را در ایران و نقاط مختلف جهان به شیوه‌های گوناگون به قتل رسانده و جنایت‌های بزرگی مرتکب شده است.
در طرف دیگر، جریانی قرار دارد که پرچم اسلام و «الله أکبر» را برافراشته است. بنابراین، در چنین شرایطی، جبهه حق و باطل برای ما روشن است.
این شرایط به ما اطمینان می‌دهد؛ چراکه آنچه در طول زندگی درباره تشخیص حق از باطل آموخته‌ایم، اکنون در برابر چشمانمان قرار گرفته است. در واقع، ما در طول زندگی و به‌تدریج، این مرزبندی را تمرین کرده‌ایم و با هر مرحله، آمادگی بیشتری برای شناخت جبهه حق و ایستادن در کنار آن به دست آورده‌ایم.
وقتی به دوران نزدیک به ظهور می‌رسیم، نشانه‌ها یکی پس از دیگری ظاهر می‌شوند و همین آمادگی را در دل‌های ما تقویت می‌کنند. این نشانه‌ها به ما می‌گویند آن اتفاقی که سال‌ها در انتظارش بوده‌اید، در حال نزدیک شدن است. بنابراین، باید خودتان را برای آن آماده کنید؛ چراکه ظهور نزدیک است.
این، معنای ناگهانی بودن ظهور حضرت صاحب‌الزمان(عج) است؛ موضوعی که در تعبیر روایی «بَغْتَةً» به آن اشاره شده است: «لَا تَأْتِیکُمْ إِلَّا بَغْتَةً»؛ یعنی ظهور به‌صورت ناگهانی اتفاق می‌افتد.
بنابراین، ناگهانی بودن ظهور به این معنا نیست که هیچ نشانه‌ای پیش از آن وجود ندارد؛ بلکه به این معناست که با وجود شناخت نشانه‌ها و آگاهی از اصل وقوع ظهور، انتظار نداریم که این اتفاق دقیقاً در آن زمان و به آن سرعت رخ دهد. می‌دانیم که حضرت خواهند آمد، اما تصور نمی‌کنیم که ظهور تا این اندازه نزدیک باشد.