خراسان رضوی - یک نویسنده و فعال فرهنگی نیشابور گفت: کتابخوانی زمانی به تجربهای اثرگذار در زندگی اجتماعی تبدیل میشود که خواندن آثار ادبی با نشستهای هماندیشی، نقد و تبادل نظر میان مخاطبان همراه باشد؛ چراکه کتاب در جریان گفتوگوهای جمعی جان تازهای میگیرد.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در مشهد، شعار سیوچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران «با کتاب گفتوگو کنیم» انتخاب شده است، شعاری که فرصتی برای بازاندیشی در جایگاه کتاب در زندگی فردی و اجتماعی و بررسی راههای تبدیل کتابخوانی به تجربهای جمعی و اثرگذار فراهم میکند. در همین راستا، در گفتوگو با اهالی کتاب و قلم تلاش داریم به این پرسش بپردازیم که چگونه میتوان این شعار را از یک عبارت مناسبتی فراتر برد و در زندگی روزمره مردم عملی کرد.
مصطفی بیان، نویسنده و فعال فرهنگی نیشابور، در گفتوگو با خبرنگار ایبنا، با اشاره به اهمیت شکلگیری فضاهای جمعی برای ترویج کتابخوانی اظهار کرد: گفتوگو با کتاب صرفاً در انزوای اتاق شکل نمیگیرد، بلکه ثمره آن باید در جمع و تعامل میان افراد دیده شود.
وی افزود: تجربه چندینساله انجمن ما در برگزاری نشستها، کارگاههای داستان و محافل ادبی در نیشابور نشان داده است که وقتی خواندن کتاب با جلسات و دورهمیهای هماندیشی، نقد و مواجهه بیواسطه مخاطبان همراه میشود، کتاب تازه جان میگیرد.
بیان، ادامه داد: مردم نیاز دارند پس از خواندن یک متن، احساسات و برداشتهای متفاوت خود را با دیگران به اشتراک بگذارند و از دل این تفاوت دیدگاهها، گفتوگو شکل دهند.
این نویسنده درباره مفهوم گفتوگو با کتاب و تفاوت آن با صرفاً مطالعه کردن بیان کرد: عمیقترین شکل این گفتوگو زمانی اتفاق میافتد که خواندن کتاب به پایان رسیده است، اما اثر آن در ذهن مخاطب همچنان ادامه دارد.
او که موسس انجمن و جایزه داستان سیمرغ است، گفت: وقتی تصویری از یک داستان، دیالوگی از یک شخصیت یا پرسشی وجودی در بزنگاههای دشوار زندگی همراه انسان باقی میماند، یعنی کتاب توانسته وارد تجربه زیسته او شود و با او سخن بگوید.
بیان همچنین درباره نقش ابزارهای نوین ارتباطی در ترویج کتابخوانی و استفاده از ظرفیت رسانههایی که گاهی رقیب کتاب تلقی میشوند، گفت: پادکستها، پلتفرمهای کتاب صوتی و نسخههای دیجیتال نه رقیب کتاب کاغذی، بلکه امتداد آن هستند.
وی ادامه داد: این ابزارها توانستهاند کتاب را به فضاهایی ببرند که مطالعه نسخه کاغذی در آنها دشوار یا ناممکن است. برای مثال، در شلوغی ترافیک یا سفرهای روزمره شهری. بسیاری از مخاطبان ابتدا یک داستان را از طریق صدا یا با استفاده از تبلت و تلفن همراه تجربه میکنند و پس از آن به نسخه کاغذی علاقهمند میشوند.
این فعال فرهنگی نیشابور در بخش دیگری از سخنانش با ارائه پیشنهادی برای هفته کتاب امسال، بر ضرورت کاهش قیمت کتاب و حمایت از تولید آثار باکیفیت و اقتصادی تأکید کرد و گفت: در جریان جنگ جهانی دوم، انتشارات پنگوئن در بریتانیا و ناشران مشابه در اروپا نهتنها فعالیت چاپ و نشر را متوقف نکردند، بلکه با حمایت دولت و همگرایی ناشران، میلیونها نسخه کتاب را در قطعهای کوچک، با کاغذهای بسیار سبک، طراحیهای ساده و قیمتهایی بسیار ارزان به دست مردم و حتی سربازان در سنگرها و پناهگاهها رساندند.
وی با اشاره به فلسفه این اقدام افزود: نگاه آنها این بود که در دوران جنگ، ناامنی و اضطراب، روح و ذهن انسان بیش از نان به روایت و اندیشه نیاز دارد تا امید خود به آینده را از دست ندهد.
بیان در پایان خاطرنشان کرد: امروز نیز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و ناشران باید یارانهها و حمایتهای خود را بهصورت هدفمند به تولید کتابهای باکیفیت اما ارزانقیمت و اقتصادی اختصاص دهند تا خرید کتاب برای دانشجویان و اقشار حقوقبگیر به یک رؤیا تبدیل نشود.
