رشت- محدودیت اراضی مناسب برای دفن زباله و حساسیت های زیست محیطی گیلان، ادامه روش‌های سنتی مدیریت پسماند را با چالش جدی مواجه کرده است.
خبرگزاری مهر، گروه استان ها- الهام حیدری: محدودیت اراضی مناسب برای دفن زباله، شرایط اقلیمی مرطوب و وابستگی بخش مهمی از اقتصاد گیلان به کشاورزی و گردشگری، مدیریت پسماند را به یکی از چالش های راهبردی این استان تبدیل کرده است؛ بحرانی که پیامد های آن تنها به آلودگی محیط زیست محدود نمی‌شود و می‌تواند سلامت عمومی، امنیت غذایی، منابع آبی و آینده اقتصادی منطقه را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
گیلان با برخورداری از جنگل‌های هیرکانی، پارک های جنگلی، تالاب‌ها، رودخانه‌ها، شالیزارها، باغ‌های چای، مرکبات، کیوی و سواحل دریای خزر، از مهم‌ترین کانون‌های طبیعی و کشاورزی کشور به شمار می‌رود؛ با این حال، انباشت و دفن غیراصولی پسماند، فشار فزاینده‌ای بر این سرمایه‌های طبیعی وارد می‌کند.
نفوذ شیرابه به خاک و منابع آب زیرزمینی، ورود آلاینده‌ها به رودخانه‌ها و تالاب‌ها، تهدید زیستگاه‌های طبیعی و آسیب به چشم‌اندازهای گردشگری، بخشی از پیامدهای مدیریت نادرست پسماند است؛ موضوعی که ضرورت عبور از روش‌های سنتی دفن زباله و حرکت به سمت راهکارهای علمی، پایدار و متناسب با شرایط اقلیمی استان را دوچندان می‌کند.
بحران پسماند گیلان با اراده مدیریتی و اقدام عملی قابل حل است
«محمدرضا احمدی‌سنگر» نماینده مردم رشت و خمام در مجلس شورای اسلامی، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر با اشاره به ابعاد بحران پسماند در گیلان و موانع پیش‌روی ساماندهی آن اظهار کرد: مدیریت پسماند در استان‌های شمالی، به‌ویژه گیلان، مسئله‌ای راهبردی و مرتبط با امنیت زیست‌محیطی کشور است، اما این بحران با هم‌افزایی دستگاه‌های مسئول، هماهنگی میان مدیران و نمایندگان و قرار گرفتن آن در اولویت برنامه‌های اجرایی قابل حل خواهد بود.
وی با تأکید بر ضرورت عبور از طرح موضوع و بیان وعده‌ها و حرکت به سمت اقدامات عملی افزود: برای حل بحران پسماند، بیش از آنکه صرفاً به اعتبارات جدید نیاز داشته باشیم، به اراده مدیریتی، تصمیم‌گیری صحیح و اقدام مؤثر نیازمندیم؛ چراکه منابع مالی زمانی می‌توانند به حل مشکلات منجر شوند که با برنامه‌ریزی دقیق، مسئولیت‌پذیری و پیگیری مستمر همراه باشند.
ضرورت تعیین مسئولیت‌ها و تقویت نظارت بر مدیریت پسماند
نماینده مردم رشت و خمام در مجلس شورای اسلامی با اشاره به نقش دستگاه‌های اجرایی در ساماندهی پسماند گیلان تصریح کرد: شوراهای اسلامی شهر، شهرداری‌ها و معاونت عمرانی استانداری باید در چارچوب وظایف و مسئولیت‌های قانونی خود، برای رفع مشکلات این حوزه برنامه‌ریزی کرده و اقدامات لازم را در دستور کار قرار دهند.
احمدی‌سنگر با بیان اینکه سایر دستگاه‌های مسئول نیز باید متناسب با وظایف قانونی خود در این زمینه ایفای نقش کنند، افزود: قوه قضائیه، سازمان حفاظت محیط زیست، منابع طبیعی و وزارت جهاد کشاورزی از جمله مجموعه‌هایی هستند که باید بر روند اجرای برنامه‌ها نظارت دقیق و مؤثر داشته باشند.
وی تصریح کرد: تعدد دستگاه‌های مرتبط با مدیریت پسماند نباید به پراکندگی مسئولیت‌ها، تأخیر در تصمیم‌گیری یا بلاتکلیفی در اجرای برنامه‌ها منجر شود؛ ازاین‌رو، ضروری است وظایف هر دستگاه به‌صورت شفاف مشخص شده و روند اجرای اقدامات نیز به‌طور مستمر مورد ارزیابی قرار گیرد تا امکان پاسخ‌گویی درباره عملکرد دستگاه‌ها و میزان پیشرفت طرح‌ها فراهم شود.
اعتبارات موجود باید به نتایج ملموس منجر شود
احمدی‌سنگر با اشاره به موضوع تأمین منابع مالی برای مدیریت پسماند در گیلان بیان کرد: در بررسی مشکلات این حوزه، نباید صرفاً بر کمبود بودجه تمرکز کرد، بلکه میزان پایبندی مسئولان به اجرای برنامه‌ها، اراده اجرایی و نحوه استفاده از ظرفیت‌های موجود نیز باید مورد توجه جدی قرار گیرد.
وی تأکید کرد: پیش از طرح درخواست‌های جدید برای تأمین اعتبار، لازم است مشخص شود منابع پیش‌بینی‌شده و ظرفیت‌های مالی موجود تا چه اندازه در مسیر حل مشکلات هزینه شده‌اند و چرا اقدامات صورت‌گرفته هنوز به نتایج مطلوب منجر نشده‌اند.
نماینده مردم رشت و خمام در مجلس شورای اسلامی ادامه داد: مدیریت صحیح منابع، نظارت بر نحوه هزینه‌کرد اعتبارات و پیگیری اجرای مصوبات باید در اولویت قرار گیرد تا منابع مالی به نتایج ملموس و قابل ارزیابی در حوزه ساماندهی پسماند تبدیل شوند.
راهکارهای علمی باید از مرحله مصوبه به اجرا برسند
احمدی‌سنگر با اشاره به ضرورت بهره‌گیری از روش‌های نوین در مدیریت پسماند، از جمله تفکیک از مبدأ، بازیافت، تولید کمپوست و استفاده از فناوری‌های تبدیل پسماند به انرژی، بر لزوم ورود جدی مسئولان و متولیان امر برای اجرای این راهکارها تأکید کرد.
وی افزود: اجرای راهکارهای علمی و فنی بدون تصمیم‌گیری عملیاتی، همکاری دستگاه‌های مسئول و نظارت مستمر بر عملکرد مجریان امکان‌پذیر نیست و ظرفیت‌های موجود باید به‌گونه‌ای به کار گرفته شوند که برنامه‌های مدیریت پسماند از مرحله طرح و مصوبه عبور کرده و به اقدامات اجرایی و نتایج قابل سنجش برسند.
حل بحران پسماند گیلان در گرو هماهنگی و پاسخ‌گویی مسئولان
نماینده مردم رشت و خمام در مجلس شورای اسلامی با تأکید بر ضرورت تسریع در روند ساماندهی پسماند خاطرنشان کرد: در صورت ورود جدی دستگاه‌های مسئول به میدان و اجرای صحیح وظایف قانونی، می‌توان روند رفع مشکلات این حوزه را تسریع کرد و در مدت‌زمان کوتاه‌تری به نتایج مطلوب دست یافت.
احمدی‌سنگر با تأکید بر ضرورت پیگیری مستمر، نظارت مؤثر و پاسخ‌گویی شفاف درباره عملکرد دستگاه‌های مسئول گفت: ارزیابی دقیق اقدامات انجام‌شده و شناسایی موانع باقی‌مانده، از الزامات پیشبرد برنامه‌های ساماندهی پسماند در گیلان است.
وی در پایان تأکید کرد: بحران پسماند گیلان بیش از هر چیز نیازمند عبور از وعده‌های تکراری، تعیین مسئولیت‌های روشن و تبدیل ظرفیت‌های قانونی و مالی موجود به اقدامات عملی است؛ مسیری که تحقق آن مستلزم همکاری و هماهنگی دستگاه‌های اجرایی و نظارتی و پاسخ‌گویی مسئولان در برابر مطالبات عمومی خواهد بود.
در همین راستا، محمود هوشیارفرد، عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان، در گفتگو با خبرنگار مهر، با تأکید بر ضرورت نگاه راهبردی به مدیریت پسماند در استان‌های شمالی، این موضوع را مرتبط با امنیت زیست‌محیطی، سلامت عمومی و امنیت غذایی دانست و اظهار کرد: تغییر الگوی مدیریت زباله، توسعه اقتصاد چرخشی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های بازیافت و تبدیل پسماند به انرژی مورد تاکید است.
مدیریت پسماند در شمال کشور، مسئله‌ای فراتر از خدمات شهری است
هوشیارفرد با بیان اینکه مدیریت پسماند در استان‌های شمالی باید با توجه به محدودیت‌های جغرافیایی و حساسیت‌های زیست محیطی مورد بررسی قرار گیرد، افزود: مدیریت پسماند در این مناطق دیگر صرفاً یک موضوع خدماتی و شهری نیست، بلکه باید آن را از منظر امنیت زیست‌محیطی مورد توجه قرار داد؛ زیرا پایداری زیستی، اقتصادی و اجتماعی این مناطق به‌شدت به نحوه مدیریت پسماند وابسته است.
وی ادامه داد: منظور از امنیت در اینجا، پیش از هر چیز امنیت زیست‌محیطی است؛ یعنی بررسی اینکه مدیریت نادرست پسماند چگونه می‌تواند سلامت مردم، منابع آب، تالاب‌ها، رودخانه‌ها، خاک و امنیت غذایی را تهدید کند.
عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان با اشاره به شرایط خاص استان تصریح کرد: در گیلان، محدودیت زمین مناسب برای دفن زباله، بارندگی و رطوبت بالا و نزدیکی بسیاری از عرصه‌های طبیعی و کشاورزی به منابع آبی، ضرورت توجه به مدیریت اصولی پسماند را افزایش می‌دهد. بنابراین، نمی‌توان با همان الگوهای سنتی و بدون در نظر گرفتن ویژگی‌های اقلیمی منطقه، برای این مسئله تصمیم‌گیری کرد.
شیرابه زباله، تهدیدی برای منابع آب و امنیت غذایی
هوشیارفرد با اشاره به پیامدهای دفن غیراصولی پسماند گفت: شیرابه‌های ناشی از انباشت و دفن نامناسب زباله می‌توانند در صورت نفوذ به خاک و منابع آبی، باعث انتقال آلاینده‌ها به آبهای زیرزمینی و رودخانه‌ها شوند. این موضوع در استانی مانند گیلان که بخش مهمی از فعالیت‌های اقتصادی آن بر کشاورزی و منابع طبیعی استوار است، اهمیت ویژه‌ای دارد.
وی ادامه داد: آبهای آلوده در صورت ورود به چرخه آبیاری اراضی کشاورزی می‌توانند کیفیت خاک و محصولات را تحت تأثیر قرار دهند. همچنین، تجمع برخی فلزات سنگین مانند سرب و کادمیوم در خاک، در صورت وجود منابع آلاینده و فراهم بودن شرایط انتقال، ممکن است پیامدهای بلندمدتی برای کیفیت زمین‌های کشاورزی داشته باشد.
عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گیلان با تأکید بر ارتباط مستقیم مدیریت پسماند با امنیت غذایی تصریح کرد: مسئله تنها به محصول تولیدشده در یک فصل محدود نمی‌شود؛ بلکه حفاظت از خاک و منابع آب، به معنای حفاظت از ظرفیت تولید محصولات کشاورزی در سال‌های آینده است. به همین دلیل، جلوگیری از ورود آلاینده‌ها به زنجیره تولید غذا باید یکی از اولویت‌های مدیریت پسماند در استان باشد.
هوشیارفرد اضافه کرد: زمانی که پسماندهای شهری و صنعتی بدون رعایت ضوابط زیست‌محیطی انباشته و یا دفن می‌شوند، احتمال انتقال آلاینده‌ها به محیط افزایش می‌یابد. ازاین‌رو، پایش کیفیت خاک و آب و پیشگیری از آلودگی منابع تولید، در کنار اصلاح روش‌های دفن زباله، اهمیت فراوانی دارد.
تخریب تالاب‌ها و رودخانه‌ها؛ تضعیف سازوکارهای طبیعی محیط زیست
وی با اشاره به اهمیت اکوسیستم‌های طبیعی گیلان اظهار کرد: تالاب‌ها، رودخانه‌ها و جنگل‌ها از مهم‌ترین سرمایه‌های طبیعی استان هستند و در حفظ تعادل اکولوژیک، پشتیبانی از تنوع زیستی و تنظیم چرخه آب نقش دارند.
عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گیلان افزود: تالاب‌ها بخشی از کارکردهای طبیعی پالایش آب را بر عهده دارند، اما این ظرفیت به معنای توانایی نامحدود آنها برای جذب آلودگی نیست. ورود مستمر پسماند و آلاینده‌ها می‌تواند عملکرد طبیعی این زیست‌بوم‌ها را مختل کند و هزینه‌های حفاظت و احیاء آنها را افزایش دهد.
هوشیارفرد ادامه داد: تخلیه پسماندهای شهری و صنعتی در نزدیکی پهنه‌های آبی، علاوه بر تهدید زیستگاه‌های جانوری و گیاهی، می‌تواند کیفیت آب را کاهش دهد و بر کارکردهای طبیعی اکوسیستم اثر بگذارد. بنابراین، حفاظت از تالاب‌ها و رودخانه‌ها باید بخشی جدایی‌ناپذیر از برنامه‌های مدیریت پسماند در استان گیلان باشد.
وی با اشاره به ارتباط رودخانه‌ها با دریای خزر تصریح کرد: بخشی از آلاینده‌هایی که وارد رودخانه‌ها می‌شوند، ممکن است به پهنه های پایین دست و در نهایت دریای خزر منتقل شوند. از این منظر، مدیریت پسماند در گیلان تنها یک مسئله محلی نیست، بلکه با حفاظت از محیط زیست دریای خزر و مسئولیت‌های زیست محیطی کشور نیز ارتباط دارد.
انباشت زباله و افزایش مخاطرات بهداشتی
هوشیارفرد با اشاره به پیامدهای بهداشتی انباشت غیراصولی زباله بیان کرد: در مناطق مرطوب مانند گیلان، تجمع پسماندهای آلی می‌تواند زمینه ایجاد بوهای نامطبوع، افزایش جمعیت برخی ناقلان بیماری و شکل‌گیری کانون‌های آلودگی را فراهم کند.
وی افزود: تجمع زباله در نزدیکی مناطق مسکونی روستایی و منابع آبی، علاوه بر کاهش کیفیت زندگی مردم، ضرورت کنترل بهداشتی و نظارت مستمر بر مراکز جمع‌آوری، انتقال و دفن پسماند را افزایش می‌دهد.
عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گیلان با بیان اینکه پیامدهای مدیریت نادرست پسماند به محیط زیست محدود نمی‌شود، تصریح کرد: آلودگی منابع آب و خاک و اختلال در چرخه طبیعی محیط زیست می‌تواند هزینه‌های پیشگیری و مقابله با مخاطرات بهداشتی را افزایش دهد. ازاین‌رو، مدیریت پسماند باید در هماهنگی با برنامه‌های سلامت عمومی و حفاظت از منابع طبیعی دنبال شود.
بحران زباله، تهدیدی برای گردشگری و معیشت جوامع محلی
وی با اشاره به ظرفیت‌های گردشگری گیلان گفت: جنگل‌ها، سواحل، تالاب‌ها، رودخانه‌ها و چشم‌اندازهای کشاورزی از مهم‌ترین جاذبه‌های طبیعی استان گیلان هستند و بخش قابل توجهی از فعالیت‌های اقتصادی جوامع محلی به گردشگری و خدمات وابسته به آن ارتباط دارد.
هوشیارفرد ادامه داد: رهاسازی زباله در حاشیه جاده‌ها، جنگل‌ها، رودخانه‌ها و سواحل، تنها به ایجاد منظره‌ای نامناسب منجر نمی‌شود، بلکه می‌تواند کیفیت تجربه گردشگران را کاهش دهد و به اعتبار مناطق گردشگری آسیب وارد کند.
وی با تأکید بر اینکه طبیعت سالم یکی از پایه‌های اقتصاد گردشگری گیلان است، افزود: پسماندهای پلاستیکی در صورت ورود به محیط‌های طبیعی می‌توانند به حیات جانوری آسیب برسانند و آلودگی را به خاک و پهنه‌های آبی منتقل کنند. بعلاوه، دفن نامناسب زباله و احتمال نشت شیرابه، فشار بیشتری بر منابع طبیعی وارد می‌کند.
عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گیلان تصریح کرد: حفاظت از طبیعت و مدیریت اصولی پسماند باید در برنامه‌ریزی توسعه گردشگری مورد توجه قرار گیرد؛ زیرا تداوم فعالیت‌های اقتصادی وابسته به طبیعت، بدون حفاظت از منابع زیستی، با دشواری‌های جدی روبه‌رو خواهد شد.
اقتصاد چرخشی؛ ضرورت عبور از الگوی سنتی دفن زباله
هوشیارفرد با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد در مدیریت پسماند اظهار کرد: برای خروج از وضعیت موجود، باید از نگاه صرفاً جمع‌آوری و دفن زباله عبور کنیم و به سمت اقتصاد چرخشی حرکت کنیم؛ الگویی که در آن کاهش تولید پسماند، استفاده مجدد از مواد و توسعه بازیافت در اولویت قرار دارند.
وی افزود: تفکیک زباله از مبدأ یکی از مهم‌ترین پیش‌شرط‌های اصلاح نظام مدیریت پسماند است. تا زمانی که پسماندهای مختلف بدون تفکیک با یکدیگر مخلوط شوند، استفاده از ظرفیت‌های بازیافت و فرآوری مواد آلی با دشواری بیشتری همراه خواهد بود.
عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گیلان ادامه داد: تفکیک پسماند باید به یک مسئولیت مستمر در سطح خانوارها، مراکز تجاری و صنایع تبدیل شود. البته تحقق این هدف تنها به مشارکت مردم وابسته نیست، بلکه شهرداری‌ها و دستگاه‌های مسئول نیز باید زیرساخت های مناسب برای جمع‌آوری جداگانه و انتقال اصولی پسماندهای تفکیک‌شده را فراهم کنند.
تجربه کشورهای دیگر در کاهش دفن پسماند
وی با اشاره به تجربه برخی کشورها در مدیریت پسماند گفت: در کشورهای مختلف، مجموعه‌ای از سیاست‌ها برای کاهش دفن زباله و افزایش بازیافت به کار گرفته شده است. برای نمونه، سوئد نرخ بازیافت زباله بسیاربالایی دارد و از ظرفیت تأسیسات بازیابی انرژی برای بخشی از پسماندهای غیرقابل بازیافت استفاده می‌کند.
هوشیارفرد افزود: در برخی کشورها، پسماند های آلی پس از جمع‌آوری جداگانه، متناسب با کیفیت و ویژگی هایشان برای تولید کود، خوراک یا انرژی مورد استفاده قرار می‌گیرند.
وی با تأکید بر ضرورت استفاده از تجربه‌های بین‌المللی متناسب با شرایط داخلی تصریح کرد: نمی‌توان یک الگوی واحد را بدون بررسی ویژگی‌های اقلیمی، ترکیب پسماند، هزینه‌های اجرایی و الزامات زیست‌محیطی در همه مناطق اجرا کرد.گیلان نیز به برنامه‌ای نیاز دارد که بر اساس شرایط جغرافیایی، نیازهای کشاورزی و ظرفیت‌های اقتصادی استان طراحی شده باشد.
عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گیلان همچنین مسئولیت تولیدکنندگان را در مدیریت پسماند مهم دانست و گفت: تولید کنندگان باید در کاهش پسماند ناشی از محصولات خود و تسهیل فرایند بازیافت نقش داشته باشند.
طراحی محصولات با قابلیت بازیافت بیشتر و کاهش استفاده از موادی که بسختی بازیافت می شوند، می‌تواند بخشی از فشار موجود بر نظام مدیریت پسماند را کاهش دهد.
تبدیل پسماند آلی به انرژی؛ فرصتی برای گیلان
هوشیارفرد با اشاره به ظرفیت پسماند های آلی برای تولید انرژی و کود بیان کرد: یکی از راهکارهای قابل بررسی برای کاهش حجم پسماند، استفاده از فناوری‌های مناسب برای فرآوری مواد آلی است. تولید کمپوست و بهره‌گیری از فرایند هضم بی‌هوازی برای تولید بیوگاز، از جمله روش‌هایی هستند که در صورت رعایت الزامات فنی و زیست‌محیطی می‌توانند به مدیریت بهتر پسماند در استان کمک کنند.
وی افزود: برخی کشورها کمتر از یک درصد زباله های خود را دفن می کنند وعمدتاً زباله ها در زباله سوزهای پیشرفته سوزانده می شوند و انرژی تولیدی آنها برای گرمایش گلخانه ها، استخرها و حتی تامین برق خانه ها استفاده می شود.
عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گیلان ادامه داد: کره جنوبی، حدود ۹۵درصد پسماندهای غذایی یا تر را جمع آوری و به خوراک دام، کودکشاورزی یا بیوگاز تبدیل می کند. استفاده از روش‌های تبدیل پسماند به انرژی و کود آلی می‌تواند ضمن کاهش فشار بر محل‌های دفن، زمینه ایجاد فعالیت‌های اقتصادی جدید را نیز فراهم سازد. این مدل می تواند برای گیلان که خطر نشت شیرابه به اراضی شالیزاری، رودخانه ها و آبهای زیرزمینی وجود دارد، بسیار مفید باشد. لیکن، اجرای موفق آنها به تفکیک پسماند از مبدأ، کنترل کیفیت مواد اولیه، انتخاب فناوری مناسب و نظارت مستمر نیاز دارد.
هوشیارفرد تأکید کرد: هرگونه طرح تبدیل پسماند به انرژی یا کود باید بر اساس ارزیابی دقیق زیست‌محیطی اجرا شود تا خود به منبع جدید آلودگی تبدیل نگردد.
مدیریت پسماند به برنامه‌ای یکپارچه و ملی نیاز دارد
وی با تأکید بر ضرورت هماهنگی دستگاه‌های مسئول گفت: مدیریت پسماند در گیلان نباید تنها به اقدامات روزمره شهرداری‌ها و جمع‌آوری زباله محدود شود. این مسئله به برنامه‌ریزی بلندمدت، تأمین منابع مالی پایدار، استفاده از فناوری‌های مناسب و همکاری دستگاه‌های اجرایی، بخش کشاورزی، صنایع و جوامع محلی نیاز دارد.
هوشیارفرد افزود: شناسایی ظرفیت‌های مناسب برای فرآوری و بازیافت، پایش مستمر کیفیت خاک و آب، توسعه زیرساخت‌های تفکیک از مبدأ و نظارت بر مراکز دفن پسماند باید در یک برنامه جامع و متناسب با شرایط استان دنبال شود.
وی ادامه داد: آموزش عمومی و افزایش مشارکت شهروندان نیز از الزامات این مسیر است. بدون همراهی مردم و فراهم بودن امکانات لازم برای تفکیک و جمع‌آوری اصولی زباله، دستیابی به مدیریت پایدار پسماند دشوار خواهد بود.
عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گیلان تصریح کرد: نگاه راهبردی به مدیریت پسماند به معنای توجه به پیامدهای بلندمدت آن بر سلامت مردم، منابع طبیعی، امنیت غذایی و اقتصاد منطقه است. هر اندازه پیشگیری از آلودگی و اصلاح روش‌های مدیریت زباله زودتر در اولویت قرار گیرد، می‌توان از تحمیل هزینه‌های سنگین‌تر در آینده جلوگیری کرد.
حفاظت از منابع طبیعی، ضرورت توسعه پایدار گیلان
هوشیارفرد در جمع‌بندی این موضوع تأکید کرد: مدیریت پسماند در گیلان باید از الگوی سنتی جمع‌آوری و دفن فاصله بگیرد و به سمت نظامی علمی، یکپارچه و متناسب با شرایط اقلیمی استان حرکت کند.
وی افزود: کاهش تولید زباله، تفکیک از مبدأ، توسعه بازیافت، استفاده اصولی از پسماندهای آلی و افزایش مسئولیت تولیدکنندگان، در کنار نظارت مؤثر و مشارکت عمومی، می‌تواند زمینه کاهش مخاطرات زیست‌محیطی را فراهم کند.
عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گیلان در پایان تصریح کرد: حفاظت از خاک، منابع آب، تالاب‌ها، رودخانه‌ها و عرصه‌های طبیعی، در واقع حفاظت از پایه‌های تولید، سلامت جامعه و معیشت مردم است. از این رو، مدیریت پسماند باید به‌عنوان یکی از اولویت‌های اساسی توسعه پایدار گیلان مورد توجه قرار گیرد.
بحران پسماند گیلان؛ ضرورت عبور از دفن سنتی و حرکت به‌سوی مدیریت پایدار
بحران پسماند گیلان، فراتر از یک معضل شهری، آزمونی برای حفاظت از محیط زیست، امنیت غذایی و آینده اقتصادی استان است؛ بحرانی که عبور از آن، در گرو هم‌افزایی مسئولان، بهره‌گیری از راهکارهای علمی، توسعه اقتصاد چرخشی و مشارکت مردم است.
اکنون زمان آن رسیده است که با عبور از وعده‌ها و برنامه‌های روی کاغذ، تصمیم‌های مدیریتی به اقداماتی مؤثر و پایدار تبدیل شوند تا حفظ سرمایه‌های طبیعی گیلان برای نسل‌های آینده تضمین شود.