پرتغال شاید بتواند جای خالی کریستیانو رونالدو را در خط حمله پر کند، اما از دست دادن بزرگترین چهره تجاری فوتبال این کشور، ضربهای جبرانناپذیر به فدراسیون وارد خواهد کرد.
کریستیانو رونالدو سالها حاضر نبود از تیم ملی پرتغال خداحافظی کند؛ حتی زمانی که نشانههای افت عملکردش آشکار شده بود و حضورش در ترکیب اصلی دیگر توجیه فوتبالی نداشت. او پیشتر گفته بود اگر احساس کند دیگر نمیتواند به تیم ملی کمک کند، خودش نخستین نفری خواهد بود که کنار میرود، اما در عمل چنین تصمیمی برایش چندان آسان نبود. گری نویل، همتیمی سابق رونالدو در منچستریونایتد، پس از عملکرد ضعیف این ستاره در یورو ۲۰۲۴ گفته بود: «فکر نمیکنم چنین چیزی در وجود او باشد. بعضی بازیکنان خودشان میفهمند چه زمانی باید کنار بروند، اما بعضی دیگر به کسی نیاز دارند که این موضوع را به آنها بگوید.»
با این حال، مشخص نبود چه کسی حاضر است چنین مسئولیتی را برعهده بگیرد. ژرژ ژسوس، سرمربی پرتغال، که رونالدو از انتخابش برای جانشینی روبرتو مارتینس حمایت کرده بود، در نهایت نشان داد قصد ندارد برنامههای تیم را حول محور این فوقستاره تنظیم کند. ژسوس اگرچه رونالدو ۴۱ ساله را بخشی از پروژه خود میدانست، اما حاضر نبود جایگاه ویژهای برای او در نظر بگیرد. رونالدو مدعی بود توافقهایی درباره زمان و نحوه حضورش در زمین صورت گرفته که سرمربی به آنها پایبند نمانده است. با این حال، ژسوس تصمیمهای فنی و تعویضهای خود را بر اساس شرایط مسابقات اتخاذ کرد؛ حتی اگر این تصمیم به نیمکتنشینی ۹۰ دقیقهای بهترین گلزن تاریخ پرتغال منجر میشد.
رونالدو در بیانیهای نزدیک به ۲۰۰۰ کلمهای، سرمربی پرتغال را به رفتار متکبرانه متهم کرد و درباره محرومیتش پس از ترک اردوی تیم ملی پیش از دیدار با دانمارک در لیگ ملتها نیز موضع گرفت. او حتی درباره زمان و شرایط خداحافظیاش از فوتبال ملی اظهارنظر کرد، اما در نهایت مجبور شد در میانه فصل باشگاهی به دوران حضورش در تیم ملی پایان دهد.
با وجود حواشی و اتفاقاتی که به اعتبار فوتبالی رونالدو و عملکرد پرتغال در سه تورنمنت بزرگ اخیر لطمه زد، غیبت او همچنان احساس خواهد شد. چراکه تأثیر این ستاره مدتها بود که از مستطیل سبز فراتر رفته بود.

پرتغال بزرگترین دارایی خود را از دست داد
رونالدو مدعی شده بود قصد دارد بلافاصله پس از جام جهانی امسال از فوتبال ملی خداحافظی کند، اما پدرو پروئنسا، رئیس فدراسیون فوتبال پرتغال، در پرواز بازگشت تیم ملی از آمریکا او را از این تصمیم منصرف کرد.
از نظر فوتبالی، پس از سومین تورنمنت بزرگ متوالی که پرتغال برای استفاده از مهاجمی کمتحرک در خط حمله با مشکل مواجه شد، مشخص بود که رونالدو دیگر نمیتواند مانند گذشته به تیم کمک کند. با این حال، شرایط اقتصادی کاملاً متفاوت بود. برنده پنج توپ طلا همچنان یکی از ارزشمندترین داراییهای فدراسیون به شمار میرفت.
پروئنسا ماه گذشته در مراسمی با ابراز امیدواری نسبت به ادامه حضور رونالدو در تیم ملی، از او بهعنوان «بزرگترین دارایی» تاریخ فوتبال پرتغال یاد کرد. این توصیف چندان هم اغراقآمیز نبود؛ چراکه رونالدو اگرچه دیگر از نظر فنی شایستگی حضور در ترکیب اصلی را نداشت، اما از لحاظ تجاری همچنان ارزشمندترین چهره فوتبال این کشور محسوب میشد.
تأثیر اقتصادی رونالدو؛ فراتر از فوتبال
رونالدو فقط یک فوتبالیست نیست؛ او یک صنعت تجاری و برندی میلیارد دلاری است. انتقالش به یوونتوس در سال ۲۰۱۸ نیز تا حد زیادی با هدف افزایش جذابیت تجاری باشگاه و گسترش مخاطبان جهانی آن انجام شد؛ اقدامی که خیلی زود نتیجه داد. تنها ۲۴ ساعت پس از رسمی شدن انتقال رونالدو به تورین، یوونتوس ۲.۲ میلیون دنبالکننده جدید در شبکههای اجتماعی به دست آورد.
مارکو بلیناتزو، نویسنده حوزه اقتصاد فوتبال، در گفتوگو با گل درباره تأثیر این انتقال گفت: «تأثیر رونالدو کاملاً واقعی است و همه میتوانند آن را ببینند. برای رشد تجاری در سطح بینالمللی، به یک چهره جهانی مانند کریستیانو رونالدو نیاز دارید؛ کسی که در جذب قراردادهای جدید، بهویژه در آمریکای شمالی و آسیا، بسیار تأثیرگذار است.»
این تأثیر در قراردادهای تجاری یوونتوس نیز نمایان شد. شش ماه پس از ورود رونالدو، این باشگاه قرارداد هفتساله جدیدی با آدیداس به ارزش ۳۵۷ میلیون یورو امضا کرد؛ رقمی که دو برابر قرارداد قبلی بود. یوونتوس در نوامبر ۲۰۱۹ نیز قرارداد خود با شرکت جیپ، اسپانسر پیراهن باشگاه، را با افزایش ۲۵ میلیون یورویی به ۴۲ میلیون یورو رساند.
در دنیای امروز فوتبال، برخورداری از چهرههایی با قدرت نفوذ جهانی یک مزیت بزرگ محسوب میشود. حتی فوتبالیستها نیز رونالدو را دنبال میکنند و انتقال او به النصر در سال ۲۰۲۲، به حضور ستارههایی مانند کریم بنزما و نیمار در فوتبال عربستان کمک کرد.
پرتغال نیز طی دو دهه گذشته از حضور یکی از مشهورترین چهرههای ورزشی جهان در ترکیب تیم ملی خود بهره فراوانی برده است. دنیل سا، کارشناس بازاریابی ورزشی، پس از جام جهانی در گفتوگو با خبرگزاری لوسا اظهار داشت: «شاید کمی بیرحمانه به نظر برسد، اما از منظر تجاری، رونالدو بهمراتب بزرگتر از کل تیم ملی پرتغال و حتی مجموع بسیاری از تیمهای ملی دیگر است. وقتی رونالدو کنار برود، یک فاجعه رخ خواهد داد؛ زیرا مردم هنوز متوجه نیستند که چه میزان از توجه رسانهای را از دست خواهیم داد. او طی بیش از ۲۰ سال زمینه امضای قراردادهای متعدد و کسب درآمدهای هنگفت را برای فوتبال پرتغال فراهم کرده است.»
سا پس از اعلام بازنشستگی رونالدو نیز تأکید کرد: «او بهتنهایی یک پلتفرم ارتباطی جهانی است. بنابراین پرتغال فقط یک بازیکن فوقالعاده را از دست نمیدهد، بلکه بزرگترین ابزار تبلیغ و گسترش برند خود در سطح بینالمللی را نیز از دست خواهد داد.»

گونسالو راموس؛ جانشین آماده رونالدو؟
در شرایطی که جایگزینی رونالدو از نظر تجاری مأموریتی بسیار دشوار به نظر میرسد، پرتغال احتمالاً در زمین فوتبال کار آسانتری برای پر کردن جای خالی او خواهد داشت. اگرچه صحبت از بهترین گلزن تاریخ فوتبال ملی جهان است، اما شواهد اولیه نشان میدهد پرتغال برای ادامه گلزنی بدون کاپیتان سابق خود مشکل چندانی نخواهد داشت.
گونسالو راموس شاید هرگز به جایگاه رونالدو نرسد، اما از زمان درخشش در جام جهانی ۲۰۲۲ و ثبت هتتریک مقابل سوئیس، زمانی که جای کاپیتان پرتغال را در ترکیب اصلی گرفت، تواناییهایش را بهعنوان مهاجم نوک این تیم ثابت کرده است. با توجه به نحوه جدایی پرحاشیه رونالدو، حالا فشار زیادی روی مهاجم میلان خواهد بود. با این حال، راموس در دیدارهای ماه گذشته مقابل دانمارک و نروژ گلزنی کرد تا در سه حضور متوالی در ترکیب اصلی، سه گل به ثمر رسانده باشد. او همچنین در پنج بازی اخیر ملی خود چهار بار گلزنی کرده است. این آمار در شرایطی به ثبت رسیده که راموس در جام جهانی تنها ۳۴ دقیقه فرصت بازی پیدا کرد و رونالدو بار دیگر نتوانست انتظارات را در جایگاه مهاجم شماره ۹ اصلی پرتغال برآورده کند.
البته اهمیت راموس فقط به تعداد گلهایش محدود نمیشود؛ بلکه توانایی او در تحرک، پرس و رهبری خط حمله نیز اهمیت زیادی دارد. به همین دلیل، زمانی که روزنامه پرتغالی «آبولا» از مخاطبان خود خواست ترکیب اصلی مطلوبشان برای دیدار مقابل ولز را انتخاب کنند، راموس را به رونالدو ترجیح دادند.
واقعیت این است که حتی هوادارانی که همواره قدردان خدمات رونالدو به فوتبال پرتغال هستند، پذیرفتهاند که برای مدت طولانی منافع یک بازیکن بر نیازهای کل تیم اولویت داشته است. در نتیجه، وینگرهای تکنیکی و هافبکهای باکیفیت پرتغال از حضور مهاجمی محروم بودند که با تحرک و انرژی لازم برای فوتبال مدرن، بتواند ظرفیت هجومی آنها را به حداکثر برساند. البته هیچ تضمینی وجود ندارد که نسل طلایی جدید پرتغال در سالهای آینده موفق به کسب جامی بزرگ شود، اما این تیم با تکیه بر مهاجمی در میانه دهه سوم زندگیاش، شانس بیشتری برای رسیدن به این هدف خواهد داشت تا با بازیکنی در اوایل دهه پنجم زندگی.
بدون تردید، نقش رونالدو در تاریخ فوتبال پرتغال انکارناپذیر است. او و تیم ملی کشورش در کنار یکدیگر تاریخسازی کردند و پرتغال همچنان از گلها و قدرت تجاری این اسطوره بهره خواهد برد. با این حال، بعید است تیم ملی پرتغال بار دیگر به اندازه دوران حضور رونالدو محبوبیت و درآمدزایی داشته باشد. خداحافظی او بدون شک ضربه بزرگی به برند فوتبال پرتغال خواهد زد، اما در داخل زمین شرایط متفاوت است؛ تیم ملی حالا این فرصت را دارد که با عبور از وابستگی به یک ستاره، به تیمی قدرتمندتر تبدیل شود.
همچنین بخوانید: حقیقتی که هواداران رونالدو نمیخواهند بپذیرند؛ غیبت او دلیل ناکامی پرتغال نیست!

