اظهارات مهدی کوچکزاده درباره اینکه هدف انقلاب نه ارزانی است و نه رفع گرسنگی، در شرایطی که مردم زیر فشار سنگین تورم و هزینههای زندگی قرار دارند، موجی از انتقادها را به دنبال داشته است. دعوت مردم به کلفت کردن پوست خود به جای پاسخگویی درباره معیشت، این پرسش را پررنگ کرده که چرا قرار است هزینه مشکلات و تصمیمات کشور، باز هم فقط از جیب و سفره مردم پرداخت شود؟
رویداد۲۴| اظهارات مهدی کوچکزاده، نماینده مجلس، درباره اینکه هدف انقلاب نه ارزانی است و نه رفع گرسنگی، در شرایطی که فشار تورم و گرانی کمر خانوارها را خم کرده، بسیار بحث برانگیز بود و با واکنشهای بسیاری هم مواجه شد. توصیه به مردم برای تحمل گرسنگی و کلفت کردن پوست خود، آن هم از سوی یک نماینده مجلس، تصویر واضحی از فاصله گرفتن بخشی از مسئولان از واقعیت زندگی مردم ارائه میکند؛ مردمی که زیر بار مشکلات اقتصادی و معیشی روزافزون به تنگ آمده و از قضا سهم چندانی هم در اتخاد سیاستهای منتج به این وضعیت ندارند.
جناب کوچکزاده در یک تجمع شبانه اظهاراتی مطرح کرده که بعید است برای مردمی که هر روز با قیمتهای تازه مواد غذایی، اجارهبهای سنگین و کاهش قدرت خرید دستوپنجه نرم میکنند، قابل هضم باشد. او در سخنانی صریح گفته است: «هدف این انقلاب و این نظام این نیست که گرسنگی رفع بشه، ارزانی بیاد، خربزه و هندوانه ارزان بشود» و در ادامه از مردم خواسته است: «پوست خودتون رو کلفت کنید.»
کوچکزاده در ادامه مخطاب خود را نه پزشکیان و قالیباف و سایر مسئولان مملکت، بلکه مردم دانسته و گفته است این روزها روز امتحان الهی است و مردم نباید بپرسند تا چه زمانی باید در میدان بمانند. از نگاه او، همین که کشور در مقابل آمریکا ایستاده و مردم به وظیفه خود عمل میکنند، به معنای پیروزی است؛ حتی اگر خبری از ارزان شدن کالاها یا تحقق وعدههای اقتصادی نباشد.
صراحت کوچکزاده البته ستودنی است، چراکه مثل پزشکیان خود را در مقام اپوزیسیون قرار نداده و از وضعیت انتقاد نمیکند، او حتی تعارف را هم کنار گذشته و به روشنی میگوید که نباید انتظار داشت ایستادگی سیاسی و تقابل با آمریکا به ارزانی و رفع گرسنگی منجر شود. اما اینکه اصلا چرا باید مردم میان امنیت و معیشت، میان استقلال کشور و برخورداری از حداقلهای زندگی، یکی را انتخاب کنند، معلوم نیست! آیا مطالبه نان و زندگی آبرومندانه، در تعارض با ایستادگی در برابر قدرتهای خارجی است؟
چرا فقط مردم تاوان میدهند؟
مسئله اصلی در اظهارات کوچکزاده صرفاً یک جمله تند یا انتخاب واژهای نامناسب نیست؛ مسئله، نوع نگاهی است که در آن مشکلات معیشتی مردم به حاشیه رانده میشود و از شهروندان انتظار میرود به جای مطالبه پاسخگویی، خود را با سختیها تطبیق دهند. این همان رویکردی است که سبب شده بود علی اکبر ولایتی چشم در چشم مردم بگوید «از یمنیها یاد بگیرید».
مردم ایران سالهاست در معرض انواع فشارهای اقتصادی، تحریمها، تورم و بیثباتی قرار دارند. آنها بارها از ضرورت صبر و تحمل سخن شنیدهاند؛ اما صبر مردم نمیتواند جایگزین سیاستگذاری درست، اصلاح ساختارهای اقتصادی و پاسخگویی مسئولان شود. قرار نیست هر بار که دولت یا حاکمیت در حل مشکلات اقتصادی ناکام میماند، نسخه تازهای از تحمل و مقاومت برای مردم پیچیده شود.
حتی اگر کسی معتقد باشد که تقابل با آمریکا هزینههایی دارد و کشور در شرایط ویژهای قرار گرفته است، باز هم نمیتواند از این مقدمه به این نتیجه برسد که رفع گرسنگی و بهبود معیشت مردم اهمیت ندارد. مقاومت ملی بدون رضایت و همراهی اجتماعی، به شعاری یکطرفه تبدیل میشود؛ بهویژه وقتی کسانی که از مردم انتظار تحمل دارند، خود در جایگاه تصمیمگیری و برخوردار از تریبونهای رسمی هستند.
عصبانی کردن مردم در این شرایط چه فایدهای دارد؟
اظهارات کوچکزاده از منظر سیاسی نیز قابل تأمل است. در شرایطی که اقتصاد ایران با بحرانهای انباشته روبهروست، سرمایه اجتماعی آسیب دیده و بخش بزرگی از جامعه نسبت به آینده اقتصادی خود نگران است، انتظار میرود نمایندگان مجلس صدای مطالبات مردم باشند، نه اینکه با ادبیاتی تحقیرآمیز از آنها بخواهند به گرانی و گرسنگی عادت کنند.
در شرایطی که مسئولان کشور برای حفظ انسجام اجتماعی و عبور از بحرانهای سیاسی و امنیتی به همراهی مردم نیاز دارند، چنین اظهاراتی، آسیب زا است. با سرزنش مردمی که زیر فشار اقتصادی هستند، نتیجهای غیر از عصبانیت بیشتر مردم حاصل نمیشود. ساده انگار مسئله کوچک شدن سفرههای مردم عاقبت خوشی ندارد. این رویکرد در شرایط بحرانی اقتصاد و معیشت نه نشانه شجاعت سیاسی است و نه کمکی به تقویت انسجام ملی میکند. جامعهای که با مشکلات متعدد روبهروست، بیش از هر زمان دیگری به شنیدن پاسخهای روشن، دیدن برنامههای عملی و احساس همدلی از سوی مسئولان نیاز دارد.
آقای کوچکزاده و همفکران ایشان گویا فراموش کردهاند که همین پارسال و در پی اعتراضات اقتصادی بخشی از مردم، چه وقایع دردنای تجربه شد.
گذشته از این، جای سوال است که یک نماینده مجلس چطور نمیداند یا نادیده میگیرد که یک نظام سیاسی، فارغ از هر تفسیری که از اهداف و آرمانهای آن ارائه میشود، نمیتوانند نسبت به زندگی و معیشت مردمی که قرار است پشتوانه آنها باشند، بیتفاوت بمانند. مردم برای برخورداری از زندگی بهتر، حق مطالبه دارند و این مطالبه نه نشانه ضعف است، نه بیاعتقادی و نه فاصله گرفتن از منافع ملی.
اگر قرار است از مردم خواسته شود در برابر فشارهای خارجی بایستند، دستکم مسئولان نیز باید نشان دهند که در برابر فشارهای اقتصادی بر مردم بیتفاوت نیستند. مقاومت را نمیتوان با تحمیل رنج بیپایان تعریف کرد و وفاداری مردم را نمیتوان با میزان تحمل گرسنگی سنجید.
واکنشها به اظهارات کوچکزاده
خطابه عجیب و پرحاشیه کوچکزاده با واکنشهای بسیاری نیز در فضای مجازی و رسانهای همراه بود. برای مثال احمد زیدآبادی، تحلیلگر سیاسی با اشاره به این جمله وی که «هدف این انقلاب و نظام رفع گرسنگی و آوردن ارزانی نیست» نوشت: «اینها درست جملاتی است که بسیاری از مردم به تنگ آمده و ناراضی، روزانه در کوچه و خیابان مطرح میکنند! منتها وقتی ناراضیان این حرفها را میزنند اسمش میشود؛ تبلیغ علیه نظام، نشر اکاذیب، تشویش اذهان عمومی، اقدام علیه امنیت ملی و حتی همراهی با آمریکا و اسرائیل، اما وقتی یک نماینده مجلس بگوید، لابد اسمش میشود انقلابیگری، عزت طلبی، ارزش مداری و قسعلیهذا!»
سید محمد صحفی، فعال رسانهای نوشت: «کوچکزاده راست میگوید، هدف انقلاب تباه کردن زندگی مردم، تولید امثال بابک زنجانی و تن فروشی برای لقمهای نان بود!»
