حوزه/ استاد انصاریان گفت: نعمت‌هایی همچون همسر، فرزندان، ثروت، دام و کشاورزی، علاوه بر فراهم کردن زمینه بهره‌مندی انسان از زندگی، فرصتی برای آزمون الهی و انجام مسئولیت‌های دینی و اخلاقی هستند.
به گزارش خبرگزاری حوزه از تهران، استاد حسین انصاریان، در سومین جلسه سخنرانی ایام فاطمیه در حسینیه همدانی‌ها، با تفسیر آیه ۱۴ سوره مبارکه آل‌عمران و اشاره به شش سرمایه مورد علاقه انسان در زندگی دنیوی، گفت: خداوند این سرمایه‌ها را برای بهره‌مندی انسان در زندگی قرار داده، اما هر یک از آن‌ها در عین برخورداری از جاذبه و ارزش، زمینه‌ای برای آزمون انسان و انجام مسئولیت‌های الهی و اخلاقی است.
وی با اشاره به عبارت «زُیِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوَاتِ» اظهار کرد: در این آیه از واژه «زُیِّنَ» استفاده شده که فعل مجهول است و فاعل آن در عبارت ذکر نشده است. با بررسی آیات قرآن می‌توان دید که زینت دادن در دو مسیر مطرح شده است؛ خداوند برخی امور را در نگاه انسان زینت می‌دهد تا به آن‌ها علاقه‌مند شود و برای به دست آوردنشان تلاش کند، در مقابل، شیطان نیز اعمال ناپسند و گناهان را برای انسان زیبا جلوه می‌دهد تا او را به سمت نافرمانی سوق دهد.
این استاد حوزه علمیه با بیان اینکه آیه مورد بحث شش سرمایه زندگی دنیا را برمی‌شمارد، افزود: علاقه به همسر، فرزندان، ثروت فراوان از طلا و نقره، اسب‌های نشان‌دار، چهارپایان و کشت و زرع، از جمله اموری است که در این آیه به آن‌ها اشاره شده است. این موارد بخش مهمی از نیازها و علاقه‌مندی‌های انسان در زندگی را تشکیل می‌دهند و خداوند به‌گونه‌ای آن‌ها را در وجود انسان قرار داده است که برای به دست آوردن و بهره‌مندی از آن‌ها تلاش کند.
استاد انصاریان ادامه داد: نکته مهم این است که هر یک از این سرمایه‌ها، علاوه بر برخورداری از جاذبه، یک کلاس تربیتی و الهی نیز به شمار می‌رود. انسان در برابر همسر خود وظایف و حقوقی دارد که باید آن‌ها را رعایت کند. زن و شوهر باید یکدیگر را بپذیرند، با صبر و تحمل در کنار هم زندگی کنند و حقوق متقابل را به جا آورند. انجام این وظایف، تنها یک مسئولیت خانوادگی نیست، بلکه در صورت رعایت دستورات الهی، عبادت و زمینه‌ساز سعادت اخروی است.
وی با تأکید بر اینکه زندگی مشترک باید بر پایه همراهی در مسیر دین و آخرت شکل بگیرد، گفت: زن و شوهر باید مکمل یکدیگر باشند و به رشد معنوی هم کمک کنند. هر یک از آنان در برابر دیگری مسئولیت‌هایی دارد و با انجام درست این مسئولیت‌ها می‌تواند در مسیر بندگی خداوند قدم بردارد.
استاد حوزه علمیه در ادامه، فرزندپروری را یکی دیگر از کلاس‌های مهم تربیتی دانست و اظهار کرد: پدر و مادر تنها مسئول تأمین خوراک، پوشاک و امکانات زندگی فرزندان نیستند؛ بلکه باید برای تربیت فکری، اخلاقی، دینی و معنوی آنان نیز تلاش کنند. مراقبت از محیط تحصیل، دوستان، نماز، روزه و انجام تکالیف دینی فرزندان، بخشی از مسئولیت والدین است.
استاد انصاریان برای تبیین این موضوع، به روایتی از زندگی امیرالمؤمنین علی(ع) اشاره کرد و گفت: مردی ایرانی همراه با همسر و فرزند خردسالش برای یافتن کار به کوفه آمد و با امیرالمؤمنین(ع) دیدار کرد. وقتی امام از مهارت او پرسیدند، پاسخ داد که کشاورزی می‌داند. حضرت نیز که خود در کشاورزی مهارت داشتند، او را برای کار دعوت کردند و حتی اتاقی از خانه خود را در اختیار این مرد، همسر و فرزندش قرار دادند و برای کارش نیز دستمزد تعیین کردند.
وی افزود: این مرد در مدتی که در خانه امیرالمؤمنین علی(ع) زندگی می‌کرد، شیوه برخورد حضرت با فرزندانشان را مشاهده کرد و دریافت که پدر بودن تنها به تأمین نیازهای جسمی و مادی فرزند محدود نمی‌شود. پدر باید در کنار تأمین خوراک و پوشاک، پرورش‌دهنده فکر، عقل، معنویت، تربیت و دین فرزند نیز باشد.
استاد انصاریان با اشاره به سرنوشت فرزند آن مرد ایرانی اظهار کرد: آن کودک در پرتو تربیتی که پدرش از امیرالمؤمنین(ع) آموخته بود، رشد کرد و در جوانی به جمع شهدای کربلا پیوست.
وی همچنین با اشاره به نمونه‌هایی از زنان تربیت‌یافته در مکتب اهل‌بیت(ع)، به شخصیت نفیسه خاتون پرداخت و گفت: این بانوی بزرگ در خانواده‌ای دینی و متعهد پرورش یافت و پس از ازدواج با یکی از فرزندان امام صادق(ع)، همراه همسرش به مصر رفت و زنان بسیاری برای فراگیری معارف دینی، عبادت و تربیت معنوی به محضر او می‌آمدند.
استاد حوزه علمیه با نقل روایتی درباره عبادت نفیسه خاتون افزود: او در خانه خود قبری حفر کرده بود و در آن به عبادت و تلاوت قرآن می‌پرداخت؛ به‌گونه‌ای که شش هزار بار قرآن را در آن مکان ختم کرد.
استاد انصاریان این نمونه را نشان‌دهنده ظرفیت تربیتی زنان مؤمن دانست و گفت: زنی که در مکتب الهی تربیت شده باشد، می‌تواند افزون بر رشد معنوی خود، بر اطرافیان و جامعه نیز تأثیر بگذارد.
وی با اشاره به تفاوت زینت الهی و زینت شیطانی تصریح کرد: همان‌گونه که خداوند محبت برخی نعمت‌ها را در دل انسان قرار داده است، شیطان نیز اعمال ناپسند را زیبا جلوه می‌دهد. قرآن کریم در آیات دیگری از جمله با عبارت «زَیَّنَ لَهُمُ الشَّیْطَانُ أَعْمَالَهُمْ» به این مسئله اشاره می‌کند. شیطان با آمیختن افکار و وسوسه‌های خود با روحیات انسان، زشتی گناه را از نگاه او پنهان می‌کند و کاری می‌کند که رفتار نادرست برایش عادی و حتی جذاب به نظر برسد.
استاد انصاریان با هشدار درباره نقش ابزارهای رسانه‌ای در ترویج سبک زندگی ناسازگار با ارزش‌های دینی، گفت: ابزارهای تبلیغاتی و رسانه‌ای می‌توانند با تغییر ذائقه و سلیقه افراد، برخی رفتارها و ظواهر را برای آنان جذاب جلوه دهند و خانواده را از مسیر تربیت دینی دور کنند. از این رو، خانواده‌ها باید نسبت به تأثیر محتوای رسانه‌ای بر باورها و رفتار فرزندان خود حساس باشند و برای تربیت دینی آنان برنامه داشته باشند.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به سومین سرمایه مطرح‌شده در آیه، یعنی ثروت و دارایی، اشاره کرد و گفت: انسان باید بداند که مالک حقیقی اموال و دارایی‌های جهان خداوند است و آنچه در اختیار ما قرار گرفته، امانتی برای اداره زندگی و انجام مسئولیت‌هاست. خداوند در قرآن کریم از معامله‌ای سخن می‌گوید که در آن جان و مال مؤمنان را در برابر بهشت خریداری می‌کند؛ چنان‌که می‌فرماید: «إِنَّ اللَّهَ اشْتَرَیٰ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ أَنْفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ».
این استاد حوزه علمیه با بیان اینکه بهره‌مندی درست از مال، انسان را به سعادت اخروی نزدیک می‌کند، افزود: یکی از مهم‌ترین وظایف انسان در برابر نعمت ثروت، انفاق است. انفاق به معنای پر کردن خلأ و نیاز دیگران است و انسان مؤمن باید از دارایی خود برای کمک به فقیران، نیازمندان، بدهکاران، افراد گرفتار و کسانی که درآمدشان برای تأمین کامل هزینه‌های زندگی کافی نیست، استفاده کند.
وی با اشاره به آیه ۲۶۱ سوره بقره درباره پاداش انفاق خاطرنشان کرد: خداوند پاداش انفاق در راه خود را به دانه‌ای تشبیه می‌کند که هفت خوشه می‌رویاند و در هر خوشه صد دانه وجود دارد؛ یعنی پاداش آن به هفتصد برابر می‌رسد و خداوند برای هر کس بخواهد، بیشتر از این نیز عطا می‌کند. بنابراین کمک به نیازمندان تنها کاستن از دارایی نیست، بلکه سرمایه‌گذاری برای آخرت و بهره‌مندی از پاداش الهی است.
استاد انصاریان با تأکید بر اینکه انفاق نباید صرفاً به پرداخت پول محدود شود، گفت: انسان می‌تواند با کمک مالی، گرهی از زندگی یک خانواده باز کند، نیاز یک بدهکار را برطرف سازد یا زمینه ادامه زندگی فردی را فراهم کند. خداوند برای چنین اقداماتی پاداش فراوان در نظر گرفته و برکت آن را به زندگی انسان بازمی‌گرداند.
وی در پایان با اشاره به اینکه سایر سرمایه‌های یادشده در آیه، از جمله چهارپایان و کشاورزی نیز مسئولیت‌ها و تکالیف خاص خود را دارند، اظهار کرد: این نعمت‌ها متاع و بهره زندگی دنیاست و سرانجام از میان می‌رود، اما انسان می‌تواند با انجام وظایف الهی در برابر آن‌ها، دستاوردی ماندگار برای آخرت خود فراهم کند. خداوند در پایان آیه می‌فرماید: «وَاللَّهُ عِنْدَهُ حُسْنُ الْمَآبِ»؛ بازگشت نیکو نزد خداوند است و انسان با بهره‌گیری درست از نعمت‌ها و انجام تکالیف خود می‌تواند به مغفرت، رحمت و رضوان الهی دست یابد.