همدان- ایرنا- چهارم تا چهاردهم آذر ماه امسال با هدف رونق گردشگری پاییزه همدان با محوریت شهرداری و اداره کل میراث فرهنگی،گردشگری و صنایع دستی و اصناف و همکاری دستگاه های مختلف ده‌ها برنامه فرهنگی و هنری و تفریحی در دیار الوند برگزار می شود.
به گزا ش روز سه شنبه ایرنا، پاییز در همدان تنها تغییر رنگ درختان و فرود آرام برگ‌ها بر پیاده‌راه‌ها و بوستان‌های شهر نیست؛ فصلی است که می‌تواند روایت تازه‌ای از هویت تاریخی، ظرفیت‌های فرهنگی و توان اقتصادی این دیار را پیش روی گردشگران بگشاید
مدیریت شهری همدان امسال با طراحی مجموعه‌ای از رویدادهای فرهنگی، هنری و گردشگری در فاصله چهارم تا چهاردهم آذرماه، به دنبال آن است که پاییز این شهر را از یک جاذبه فصلی به یک برند گردشگری ملی تبدیل کند؛ هدفی که تحقق آن به عبور از برنامه‌های مناسبتی و حرکت به سمت گردشگری رویدادمحور و اقتصاد گردشگری وابسته است.
همدان را باید در فصل پاییز از زاویه‌ای متفاوت تماشا کرد؛ شهری که در هم‌نشینی تاریخ و طبیعت، سیمایی متمایز پیدا می‌کند و دامنه‌های الوند، گذرگاه‌های تاریخی، باغ‌ها و بوستان‌هایی که ردپای پاییز بر چهره‌شان نشسته و بازار کهن شهر، مجموعه‌ای از تجربه‌های دیداری و حسی را برای گردشگر رقم می‌زنند.
با این حال، برخورداری از جاذبه به‌تنهایی به معنای رونق گردشگری نیست؛ آنچه یک مقصد را در ذهن مسافر ماندگار می‌کند، ترکیب جاذبه، تجربه، خدمات، رویداد و امکان مشارکت در زندگی فرهنگی مقصد است.
همین نگاه، محور برنامه‌ریزی امسال شهرداری همدان برای برگزاری جشنواره پاییزی قرار گرفته است؛ رویدادی ۱۰ روزه که قرار است با همراهی دستگاه‌های اجرایی، فعالان بخش خصوصی، تشکل‌های گردشگری، اصناف و رسانه‌ها، ظرفیت‌های متنوع استان را در معرض دید گردشگران قرار دهد.
نشست هماهنگی این رویداد با حضور معاون امور اقتصادی استاندار همدان، مدیران دستگاه‌های اجرایی، فعالان گردشگری و مهمانانی از تهران و اقلیم کردستان عراق برگزار شد؛ نشستی که فراتر از هماهنگی برای اجرای چند برنامه، بر ضرورت شکل‌گیری یک اراده مشترک برای رونق گردشگری همدان تاکید داشت.
جشن برگ‌ریزان هگمتانه؛ روایت بلوغ یک رویداد شهری
جشن برگ‌ریزان هگمتانه که امسال پنجمین دوره خود را تجربه می‌کند، یکی از محورهای اصلی برنامه‌های پاییزی همدان است؛ رویدادی که از یک برنامه شهری آغاز شد و به‌تدریج با استقبال شهروندان و گردشگران، افق ملی‌تری پیدا کرد.
این جشنواره که در سال‌های گذشته با فضاسازی پاییزی، برنامه‌های فرهنگی و هنری و دعوت از هنرمندان همراه بوده، امسال چهارم تا ششم آذرماه در پارک مردم همدان برگزار می‌شود.
برگزارکنندگان برای این دوره، برنامه‌هایی متناسب با گروه‌های سنی و سلایق مختلف طراحی کرده‌اند تا خانواده‌ها، کودکان، نوجوانان و گردشگران بتوانند در بخش‌های مختلف آن مشارکت داشته باشند.
این ارقام، فارغ از میزان اثرگذاری اقتصادی جشنواره، نشان‌دهنده ظرفیت قابل توجه رویدادهای فرهنگی در ایجاد انگیزه حضور و تعامل اجتماعی است؛ ظرفیتی که اکنون مدیریت شهری به دنبال هدایت آن به سمت رونق کسب‌وکارهای گردشگری است.
در این دوره، قرار است مشارکت هتل‌ها، رستوران‌ها، سفره‌خانه‌ها، مراکز تفریحی، مراکز خرید و اصناف با ارائه تخفیف‌ها و بسته‌های تشویقی سفر تقویت شود تا جشنواره تنها به محدوده محل برگزاری محدود نماند و تمام شهر در تجربه گردشگر حضور داشته باشد.
هدف این است که گردشگر با ورود به همدان، با یک جشنواره مواجه نشود، بلکه نشانه‌های یک رویداد فراگیر را در مراکز اقامتی، بازار، رستوران‌ها و فضاهای تفریحی شهر مشاهده کند.
گردشگری همدان؛ ظرفیت‌های بزرگ، سهم اقتصادی نیازمند تقویت
معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار همدان در این نشست با اشاره به جایگاه گردشگری در اقتصاد استان اظهار کرد: همدان با وجود برخورداری از ظرفیت‌های تاریخی، طبیعی و فرهنگی، هنوز در جایگاهی که متناسب با داشته‌های آن باشد قرار نگرفته و برای تغییر این وضعیت باید نگاه جامع‌تری به صنعت گردشگری شکل بگیرد.
سید مجتبی حسینی گردشگری را صنعتی فرابخشی دانست و تأکید کرد که توسعه این حوزه تنها بر عهده دستگاه تخصصی میراث فرهنگی نیست و مجموعه مدیریت اجرایی، نظام بانکی، شهرداری‌ها، بخش خصوصی و سایر نهادهای اثرگذار باید در این مسیر نقش‌آفرینی کنند.
وی با اشاره به اقدامات ماه‌های اخیر برای تقویت زیرساخت‌های گردشگری استان، مجموعه غار علیصدر را یکی از ظرفیت‌های مهمی دانست که ساماندهی و توسعه سرمایه‌گذاری در آن دنبال می‌شود.
به گفته وی، در برنامه‌ریزی انجام‌شده برای این مجموعه، سرمایه‌گذاری با افق بلندمدت و مشارکت بخش خصوصی مورد توجه قرار گرفته و مقرر شده است سرمایه‌گذار یک همت آورده نقدی داشته باشد و یک همت نیز در قالب تسهیلات برای توسعه مجموعه تأمین شود.
معاون استاندار همچنین از پیگیری سه همت منابع مالی از وزارت میراث فرهنگی برای حمایت از طرح‌های گردشگری خبر داد و افزود: استانداری نیز برای تعدیل بخشی از نرخ سود این منابع اعلام آمادگی کرده است.
توسعه پروازهای همدان، تقویت زیرساخت‌های مجموعه گنجنامه و بهبود شرایط سرمایه‌گذاری در تأسیسات گردشگری از دیگر محورهای مورد اشاره وی بود.
این اظهارات نشان می‌دهد که برنامه‌ریزی برای رونق گردشگری استان تنها به برگزاری رویدادهای مناسبتی محدود نیست و پیوند میان سرمایه‌گذاری، زیرساخت و بازارسازی سفر نیز در دستور کار قرار دارد.
معاون استاندار همچنین از دستگاه‌های اجرایی و مجموعه‌های اقتصادی خواست به جای اعلام حمایت‌های کلی، ظرفیت مشخص خود را برای مشارکت در جشنواره اعلام کنند تا تعهدات هر بخش در برنامه‌ریزی نهایی قابل استفاده باشد.
نمایشگاه کودک و نوجوان؛ تجربه‌ای فراتر از سرگرمی
همزمانی برنامه‌های پاییزی با جشنواره بین‌المللی تئاتر کودک و نوجوان، فرصت دیگری برای توسعه گردشگری خانوادگی در همدان فراهم کرده است.
در همین راستا، نمایشگاه تخصصی کودک و نوجوان با محوریت بازی، سرگرمی و تجربه‌های تعاملی طراحی شده است؛ رویدادی که چهار بخش اصلی آن شامل معرفی تولیدکنندگان و برندهای ایرانی اسباب‌بازی، فضای بازی‌های دیجیتال و تعاملی با عنوان «گیم‌لند»، گذر نوستالژی و برنامه‌های صحنه‌ای و استعدادیابی نوجوانان است.
گذر نوستالژی قرار است بستری برای مواجهه نسل جدید با بازی‌ها و سرگرمی‌های دهه‌های گذشته باشد؛ فضایی که در آن کودکان امروز با بخشی از تجربه زیسته نسل‌های پیشین آشنا می‌شوند و بزرگسالان نیز خاطرات دوران کودکی خود را مرور می‌کنند.
در بخش استعدادیابی نیز معرفی نوجوانان همدانی در عرصه‌های علمی، هنری و ورزشی پیش‌بینی شده است.
اهمیت این رویداد در آن است که کودک و نوجوان را از مخاطب صرف برنامه‌های فرهنگی به یکی از محورهای تجربه گردشگری تبدیل می‌کند؛ تجربه‌ای که می‌تواند خانواده‌ها را برای سفر به همدان ترغیب کند و مدت حضور آنان را در شهر افزایش دهد.
برگزارکنندگان همچنین بر ضرورت همراهی صاحبان کسب‌وکار، برندها و اصناف تاکید دارند تا مراکز خرید، تفریحی و پذیرایی شهر نیز در قالب هویتی مشترک با جشنواره پاییزی مشارکت کنند.
«طعم ایران»؛ گردشگری خوراک به مثابه روایت هویت فرهنگی
در میان برنامه‌های دهه گردشگری پاییزی همدان، جشنواره ملی گردشگری خوراک با عنوان «طعم ایران» نیز قرار دارد؛ رویدادی که برای روزهای ۱۱ تا ۱۳ آذرماه برنامه‌ریزی شده و قرار است بخشی از تنوع فرهنگی و غذایی ایران را در همدان به نمایش بگذارد.
خوراک در مطالعات گردشگری، فقط یک خدمت پذیرایی یا نیاز روزمره نیست؛ بلکه بخشی از میراث ناملموس هر منطقه و بازتابی از اقلیم، جغرافیا، کشاورزی، تاریخ، آداب و رسوم و شیوه زندگی مردمان آن سرزمین است.
هر غذای بومی، روایتی از سرزمینی است که در آن شکل گرفته؛ از مواد اولیه و شیوه طبخ گرفته تا مناسبات اجتماعی و فرهنگی مردمانی که آن را نسل به نسل حفظ کرده‌اند.
از همین رو، گردشگری خوراک در بسیاری از مقاصد جهان به محصولی مستقل برای جذب مسافر تبدیل شده است؛ محصولی که گاه انگیزه اصلی سفر گردشگر به یک مقصد را شکل می‌دهد.
جشنواره «طعم ایران» با همین رویکرد، معرفی غذاهای سنتی و محلی، احیای خوراک‌های فراموش‌شده، اجرای زنده طبخ، عرضه محصولات خوراکی، برگزاری جشنواره آشپزی کودکان و معرفی فرهنگ غذایی شهرها و استان‌های مختلف را دنبال می‌کند.
پایه‌گذاری «جایزه ملی طعم‌های ایران» نیز از برنامه‌های شاخص این رویداد است؛ جایزه‌ای که در صورت طراحی حرفه‌ای و استمرار در سال‌های آینده می‌تواند به نشان معتبری در حوزه میراث خوراک و گردشگری غذایی کشور تبدیل شود.
حضور نمایندگانی از شهرهای رشت و کرمانشاه، دعوت از سرآشپزان و چهره‌های شاخص حوزه غذا و مشارکت استان‌های مختلف، از جمله برنامه‌های پیش‌بینی‌شده برای این جشنواره است.
این رویداد می‌تواند فرصتی برای معرفی ظرفیت‌های خوراکی همدان نیز باشد؛ ظرفیتی که پیوند مستقیمی با تولیدات کشاورزی، محصولات بومی، صنایع غذایی و کسب‌وکارهای محلی دارد.
تقویم رویدادها؛ ضرورت عبور از گردشگری فصلی
یکی از موضوعات مهم مطرح‌شده در نشست هماهنگی، ضرورت تدوین تقویم جامع رویدادهای گردشگری استان بود؛ تقویمی سالانه یا دوسالانه که با مشارکت دستگاه‌های اجرایی، شهرداری‌ها، تشکل‌ها و بخش خصوصی تدوین شود و زمان، موضوع، مخاطب و بازار هدف هر رویداد در آن مشخص باشد.
واقعیت این است که برخورداری از آثار تاریخی و جاذبه‌های طبیعی، اگر با طراحی تجربه‌های متنوع سفر همراه نشود، الزاماً به افزایش ماندگاری گردشگر منجر نخواهد شد.
همدان در حوزه تاریخ و تمدن، طبیعت، میراث فرهنگی و ظرفیت‌های بومی، داشته‌های ارزشمندی دارد؛ اما تنوع‌بخشی به جاذبه‌های تفریحی و سرگرمی و ایجاد انگیزه برای اقامت طولانی‌تر مسافران همچنان از ضرورت‌های توسعه گردشگری استان است.
گردشگری رویدادمحور می‌تواند حلقه اتصال این ظرفیت‌ها باشد؛ زیرا با ایجاد بهانه‌ای مشخص برای سفر، امکان برنامه‌ریزی قبلی، بازاریابی هدفمند و جذب گروه‌های متنوع گردشگران را فراهم می‌کند.
از سوی دیگر، آثار اقتصادی چنین رویدادهایی به یک بخش محدود نمی‌شود.
افزایش ورود مسافر می‌تواند برای هتل‌ها، رستوران‌ها، حمل‌ونقل، صنایع دستی، کشاورزی، صنایع غذایی، بازار و ده‌ها کسب‌وکار کوچک و بزرگ تقاضا و درآمد ایجاد کند.
پاییز همدان؛ آزمون هم‌افزایی برای ساخت یک برند ملی
برگزاری رویدادهای پاییزی با حضور مهمانانی از تهران و اقلیم کردستان عراق، نشان‌دهنده تلاش برای گسترش دامنه مخاطبان و معرفی ظرفیت‌های گردشگری همدان در سطحی فراتر از استان است.
با این حال، تبدیل همدان به مقصد گردشگری پاییز ایران، بیش از آنکه به تعدد جشنواره‌ها وابسته باشد، به کیفیت طراحی و اجرای رویدادها، انسجام برنامه‌ها، خدمات‌رسانی مطلوب، تبلیغات حرفه‌ای و مشارکت واقعی فعالان اقتصادی نیاز دارد.
پاییز همدان می‌تواند به یک مزیت رقابتی در بازار گردشگری کشور تبدیل شود؛ مشروط بر آنکه زیبایی‌های طبیعی و تاریخی شهر با تجربه‌های فرهنگی، سرگرمی، خوراک، خرید و خدمات اقامتی پیوند بخورد و گردشگر برای ماندن، هزینه کردن و بازگشت دوباره انگیزه داشته باشد.
چهارم تا ۱۴ آذرماه، فرصتی برای نمایش این ظرفیت و سنجش میزان آمادگی همدان برای میزبانی رویدادهای ملی است؛ فرصتی که اگر با برنامه‌ریزی مستمر و مشارکت همه بخش‌ها همراه شود، می‌تواند آغاز شکل‌گیری یک هویت تازه برای گردشگری پاییزی این شهر تاریخی باشد.