معاون انرژی سازمان پدافند غیرعامل خواستار تأمین برق مستقل برای حداقل ۵۰ درصد نیاز آبرسانی اضطراری و تقویت حفاظت و بازیابی تأسیسات شد.
به گزارش خبرنگار مهرمحسن اسدی، معاون انرژی سازمان پدافند غیرعامل کشور، در مانور سراسری مدیریت بحران صنعت آب و فاضلاب گفت: بازنگری در برنامه‌های این صنعت متناسب با شرایط جنگی، کاهش وابستگی به شبکه سراسری برق و تقویت حفاظت از تأسیسات و تجهیزات باید در اولویت قرار گیرد.
اسدی امروز یکشنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵ در این مانور، با تأکید بر لزوم استمرار خدمات حیاتی در شرایط جنگی گفت: تداوم تهدیدات ایجاب می‌کند صنعت آب و فاضلاب، آمادگی خود را برای مواجهه با تشدید تنش‌ها حفظ کند و برنامه‌های این بخش تنها بر اساس شرایط عادی تدوین نشود.
وی با اشاره به فعالیت‌های انجام‌شده برای افزایش پایداری و تاب‌آوری تأسیسات آب و فاضلاب اظهار کرد: در زمینه تقویت تجهیزات، ماشین‌آلات و سازماندهی نیروی انسانی اقدامات مهمی صورت گرفته است، اما حفاظت از این امکانات و پراکنده‌سازی آنها نیز باید در اولویت باشد؛ زیرا استقرار متمرکز تجهیزات و انبارهای لجستیکی در یک نقطه، می‌تواند آسیب‌پذیری زیرساخت‌ها در برابر حملات را افزایش دهد.
رعایت حفاظت اطلاعات در انتشار جزئیات زیرساخت‌های حیاتی
معاون انرژی سازمان پدافند غیرعامل کشور با تأکید بر ضرورت رعایت ملاحظات حفاظتی هنگام اطلاع‌رسانی درباره زیرساخت‌های حیاتی افزود: حفاظت اطلاعات و حفاظت گفتار، از اصول اساسی پدافند غیرعامل است و انتشار نقشه‌ها، مشخصات تأسیسات و اطلاعات اقدامات حفاظتی باید با هماهنگی واحدهای پدافند غیرعامل دستگاه‌ها صورت گیرد.
وی هشدار داد: بیان عمومی جزئیات برخی اقدامات و ظرفیت‌های ایجادشده، بدون توجه به الزامات حفاظتی، می‌تواند شناسایی نقاط حساس را تسهیل کند و آسیب‌پذیری زیرساخت‌ها را افزایش دهد. از این رو، انتشار اطلاعات طرح‌ها و اقدامات حفاظتی باید متناسب با طبقه‌بندی و سطح دسترسی آنها انجام شود.
سه محور اصلی تهدید علیه صنعت آب و فاضلاب
اسدی با تشریح تهدیدهای اصلی این صنعت گفت: تهدیدات نظامی، خرابکاری با هدف آسیب رساندن به کیفیت منابع آب و حملات سایبری، سه محور مهمی هستند که باید در برنامه‌ریزی‌های پدافندی آب و فاضلاب لحاظ شوند.
وی با اشاره به تجربه جنگ‌های اخیر ادامه داد: حملات مستقیم و غیرمستقیم به تأسیسات نشان داده است که پراکنده‌سازی تجهیزات و حفاظت از آنها در برابر پیامدهای تهدیدات نظامی ضرورت دارد. هم‌زمان، احتمال خرابکاری با هدف آلوده کردن منابع یا ایجاد اختلال در کیفیت آب نیز باید در قالب سناریوهای مشخص بررسی شود.
معاون انرژی سازمان پدافند غیرعامل کشور، حملات سایبری را سومین محور تهدید برشمرد و اظهار کرد: گستردگی شبکه تأمین و توزیع آب و اهمیت راهبردی آن، حفاظت سایبری و مراقبت از اطلاعات، اسناد و مدارک را ضروری می‌کند و شرکت‌های آب و فاضلاب باید اقدامات پیشگیرانه و حفاظتی خود را در این زمینه تقویت کنند.
تدوین طرح پاسخ به شرایط اضطراری
اسدی با تأکید بر لزوم تهیه طرح‌های پدافند غیرعامل متناسب با شرایط جنگی گفت: برای پایداری تأمین و توزیع آب، سه طرح اساسی باید در اولویت شرکت‌های آب و فاضلاب قرار گیرد که نخستین مورد، طرح پاسخ به شرایط اضطراری در برابر تهدیدات است.
وی افزود: هنگامی که کشور با تهدیدات جنگی روبه‌رو است، شرکت‌های آب و فاضلاب باید برای تشدید تنش‌ها و بروز اختلال در تأسیسات، سناریوهای مشخص داشته باشند و آمادگی لازم را برای اجرای سریع این برنامه‌ها حفظ کنند.
تأمین برق مستقل برای حداقل ۵۰ درصد نیاز آبرسانی اضطراری
معاون انرژی سازمان پدافند غیرعامل کشور، دومین اولویت را بهینه‌سازی وابستگی‌های زیرساختی عنوان کرد و گفت: وابستگی تأسیسات آب به شبکه سراسری برق، یکی از مهم‌ترین نقاط آسیب‌پذیری زیرساخت‌های خدمات‌رسان است؛ شبکه‌ای که در شرایط عادی نیز با ناترازی مواجه است و احتمال دارد اختلالات آن در شرایط جنگی افزایش یابد.
وی با تأکید بر افزایش استقلال انرژی تأسیسات آبرسانی تصریح کرد: در تأمین برق اضطراری باید به سطحی از خودکفایی دست یابیم که حداقل ۵۰ درصد نیاز تأمین آب در شرایط اضطراری، با استفاده از منابع مستقل برق پوشش داده شود. شرکت‌های آب و فاضلاب باید این شاخص را در برنامه‌ریزی‌های خود لحاظ کنند تا تداوم آبرسانی به شبکه سراسری برق وابسته نباشد.
اسدی ادامه داد: آب از نیازهای حیاتی و روزمره مردم است و اختلال در تأمین آن، به‌سرعت بر زندگی روزانه و نیازهای بهداشتی شهروندان اثر می‌گذارد؛ بنابراین فراهم کردن برق مستقل و پشتیبان برای تأسیسات آبرسانی، جایگاهی راهبردی در مدیریت بحران دارد.
برنامه‌ریزی برای تداوم خدمات و بازیابی پس از حادثه
وی تدوین طرح تداوم خدمات و بازیابی پس از حادثه را سومین محور اساسی دانست و اظهار کرد: شرکت‌های آب و فاضلاب، علاوه بر پیش‌بینی اقدامات مقابله با تهدیدات، باید برای بازگرداندن تأسیسات آسیب‌دیده به مدار و ادامه خدمات‌رسانی در دوره بازسازی، برنامه‌ای مشخص داشته باشند.
معاون انرژی سازمان پدافند غیرعامل کشور با اشاره به تجربه مدیریت توزیع آب در خراسان رضوی گفت: به‌کارگیری الگوهای بهینه توزیع، پایش لحظه‌ای شبکه و مدیریت منابع، حتی در شرایط کاهش منابع آبی می‌تواند مانع اختلال در خدمات شود. تجربه این استان نیز نشان داده است که با وجود افت منابع، مدیریت مناسب توزیع، استمرار خدمات را امکان‌پذیر می‌کند.
اسدی همچنین با یادآوری تجربه حضور خود در برخی حوادث و عملیات ترمیم تأسیسات آب افزود: سرعت عمل نیروهای عملیاتی در رسیدگی به آسیب‌های خطوط انتقال و تأسیسات، نقش مهمی در بازگشت خدمات داشته است. این توان عملیاتی باید با تهیه سناریوهای مشخص و تأمین تجهیزات مورد نیاز تقویت شود.
وی در پایان، اجرای دستورالعمل‌های کمیته دائمی پدافند غیرعامل را ضروری دانست و خاطرنشان کرد: پراکنده‌سازی و حفاظت از تجهیزات، کاهش وابستگی به شبکه سراسری برق، مقابله با تهدیدات نظامی، خرابکاری و حملات سایبری و نیز تدوین برنامه‌های تداوم خدمات و بازیابی پس از حادثه، باید به‌طور هم‌زمان در برنامه‌های شرکت‌های آب و فاضلاب پیگیری شود.
تأکید اسدی بر مشارکت مردم در مدیریت بحران آب؛ پیشنهاد راه‌اندازی «همیار آب»
محسن اسدی، معاون انرژی سازمان پدافند غیرعامل کشور، در ادامه سخنان خود در مانور سراسری مدیریت بحران صنعت آب و فاضلاب، با تأکید بر ضرورت استفاده از ظرفیت مردمی در شرایط اضطراری اظهار کرد: تأمین و توزیع آب نباید صرفاً بر عهده شرکت‌های آب و فاضلاب باشد، زیرا ظرفیت نیروی انسانی و عملیاتی این شرکت‌ها محدود است و برای مدیریت مؤثر بحران باید از مشارکت مردم و بسیج ظرفیت‌های اجتماعی استفاده شود.
وی پیشنهاد کرد: در مانورهای آینده، علاوه بر ارزیابی توان عملیاتی شرکت‌های آب و فاضلاب، نقش مردم در شرایط اضطراری نیز تمرین شود تا شهروندان برای مشارکت در مدیریت توزیع آب و پشتیبانی از خدمات‌رسانی آموزش ببینند.
اسدی با اشاره به تجربه اجرای طرح «همیار گاز» افزود: همان‌طور که در حوزه گاز با آموزش و سازماندهی شهروندان، ظرفیت مردمی برای کمک به مدیریت شرایط اضطراری ایجاد شده است، می‌توان طرح «همیار آب» را نیز با هدف آموزش و مشارکت مردم در مدیریت بحران آب راه‌اندازی کرد.
معاون انرژی سازمان پدافند غیرعامل کشور ادامه داد: همیاران آب می‌توانند در شرایط بحرانی، به‌ویژه در حوزه توزیع آب و مدیریت محلات، در کنار نیروهای شرکت‌های آب و فاضلاب فعالیت کنند و بخشی از بار عملیاتی این شرکت‌ها را برعهده بگیرند.
وی همچنین بر ضرورت حمایت از کارکنان فعال در حوزه پدافند غیرعامل تأکید کرد و گفت: صیانت از نیروی انسانی مستلزم حمایت مادی و معنوی از کارکنان و مدیرانی است که در این حوزه فعالیت می‌کنند. علاوه بر این، لازم است جایگاه و ساختار سازمانی پدافند غیرعامل در شرکت‌های آب و فاضلاب تقویت شود تا مسئولان این حوزه از موقعیت و اختیارات متناسب برخوردار باشند.
اسدی با اشاره به ضرورت ثبت و انتقال تجربه‌های موفق استان‌ها اظهار کرد: اقدامات و تجربه‌های عملیاتی شرکت‌های آب و فاضلاب در استان‌های مختلف، از جمله استفاده از ظرفیت‌های جغرافیایی و ارتفاعات برای مدیریت تأمین و توزیع آب در کرمانشاه و شبیه‌سازی و مدل‌سازی شبکه توزیع در تهران، باید به‌عنوان درس‌آموخته ثبت و تحلیل شود.
وی افزود: با تجمیع این تجربه‌ها می‌توان الگوهای موفق را استخراج و برای استفاده در سایر استان‌ها تدوین کرد تا مدیریت بحران در صنعت آب و فاضلاب به افراد و مدیران خاص وابسته نباشد و همه شرکت‌ها از دستورالعمل‌ها و الگوهای عملیاتی مشترک بهره ببرند.
معاون انرژی سازمان پدافند غیرعامل کشور با قدردانی از نیروهای عملیاتی صنعت آب و فاضلاب گفت: در حالی که مدیران در جلسات و نشست‌ها حضور دارند، کارکنان و نیروهای اجرایی در شرایط آب‌وهوایی مختلف و در صحنه عملیات مشغول خدمت‌رسانی هستند و باید از تلاش‌های آنان حمایت و قدردانی شود.
اسدی همچنین خواستار استمرار برگزاری مانورهای مدیریت بحران شد و افزود: این رزمایش‌ها باید در دوره‌های بعدی نیز ادامه پیدا کند و فرصت بیشتری برای مشارکت مردم و آموزش شهروندان در سناریوهای اضطراری فراهم شود.
وی در پایان با تأکید بر اهمیت راهبردی پایداری خدمات آب گفت: استمرار تأمین و توزیع آب، پشتوانه و یکی از محورهای اصلی ایستادگی ملی در برابر تهدیدات است. نتایج مانور نیز پس از جمع‌آوری و تحلیل، در قالب ابلاغیه‌ای با رعایت طبقه‌بندی حفاظتی به شرکت‌های آب و فاضلاب اعلام خواهد شد.