دانشمندان در بررسی اسکلتهای کشفشده در صومعههای قدیمی دانمارک به نکته عجیبی برخوردند؛ برخی از این استخوانها بر اساس آزمایشهای علمی، متعلق به دههها یا حتی قرنها پیش از ساخت ساختمانهایی بودند که در آنها دفن شده بودند!
به گزارش انتخاب و به نقل از ساینس الرت؛ این موضوع در نگاه اول غیرممکن به نظر میرسید، اما پژوهشگران دانشگاه جنوب دانمارک و مرکز تحقیقات ایزوتوپی سرانجام توضیحی برای آن پیدا کردند.
دانشمندان دریافتند که یکی از دلایل این اختلاف میتواند رژیم غذایی افراد در زمان حیاتشان، بهویژه مصرف زیاد ماهیهای آب شیرین باشد.
برای تعیین قدمت استخوانها معمولاً از روش تاریخگذاری کربن ۱۴ استفاده میشود. این روش با اندازهگیری میزان کربن رادیواکتیو باقیمانده در استخوانها، سن تقریبی آنها را مشخص میکند.
اما مشکلی وجود دارد که به آن «اثر مخزن» میگویند.
آب رودخانهها و دریاچهها ممکن است حاوی کربنی باشد که قدمت بسیار بیشتری نسبت به کربن موجود در هوا دارد. در نتیجه، ماهیهای آب شیرین نیز ممکن است کربن ۱۴ کمتری در بدن خود داشته باشند.
افرادی که مقدار زیادی از این ماهیها مصرف میکنند، این کربن را وارد بدن خود میکنند. به همین دلیل، هنگام آزمایش استخوانهایشان ممکن است سن آنها بسیار بیشتر از سن واقعی تخمین زده شود.
در برخی موارد، این اختلاف میتواند به صدها سال برسد.
پژوهشگران برای بررسی این موضوع، استخوانهای ۲۷ نفر را که از صومعههای قرونوسطایی دانمارک به دست آمده بود، بررسی کردند. نتایج نشان داد سن تخمینی شش نمونه با زمان ساخت ساختمانهایی که در آنها دفن شده بودند، مطابقت نداشت.
برای مثال، یکی از اسکلتهای کشفشده در شهر سوِندبورگ متعلق به بازه زمانی ۱۱۰۰ تا ۱۱۵۵ میلادی تخمین زده شده بود، در حالی که صومعه محل دفن آن در سال ۱۲۳۶ ساخته شده بود.
دانشمندان همچنین با بررسی ایزوتوپ نیتروژن ۱۵ در استخوانها، نشانههایی از مصرف زیاد مواد غذایی آبزی پیدا کردند که فرضیه تأثیر رژیم غذایی بر نتایج آزمایش را تقویت میکرد.
در دوران قرونوسطی، مصرف گوشت در برخی دورههای مذهبی مسیحیان محدود میشد، اما خوردن ماهیهای آب شیرین مجاز بود و حتی در بعضی جوامع غذایی ارزشمند و گرانقیمت به شمار میرفت.
پژوهشگران تأکید میکنند که این مشکل احتمالاً فقط به دانمارک محدود نیست و ممکن است در بررسی بقایای انسانی در نقاط دیگر جهان نیز وجود داشته باشد.
در مجموع، این کشف نشان میدهد که رژیم غذایی افراد در گذشته میتواند بر نتایج آزمایشهای تعیین قدمت استخوانها تأثیر بگذارد. بنابراین، دانشمندان توصیه میکنند هنگام بررسی بقایای انسانی باستانی، بهویژه افرادی که احتمالاً ماهی آب شیرین زیادی مصرف میکردهاند، اثر مخزن را نیز در نظر بگیرند تا از تخمین اشتباه سن استخوانها جلوگیری شود.
