مفهوم نخبگی در ایران، فراتر از علم و فناوری و ورزش، در میدان‌های جهاد، بصیرت و مسئولیت‌پذیری اجتماعی نیز جلوه‌گر شده و مردم عادی را به کنشگرانی اثرگذار در بزنگاه‌های تاریخی تبدیل کرده است.
باشگاه خبرنگاران جوان - رهبر شهید انقلاب اسلامی، آیت‌الله خامنه‌ای، در سخنرانی مشهور خود درباره عوام و خواص در خرداد ۱۳۷۵، خواص را افرادی معرفی کردند که انتخاب‌ها و موضع‌گیری‌هایشان بر پایه فکر و تحلیل است. خاطره راننده کمپرسی در دوران تبعید ایشان در ایرانشهر، نمونه‌ای از این نگاه بود؛ فردی که رفتار و موضع خود را با درک شرایط مبارزه انتخاب می‌کرد. امام خمینی (ره) نیز با تکیه بر فطرت ملت ایران، زمینه حضور و کنشگری مردمی را فراهم کرد که در انقلاب اسلامی و دفاع مقدس، جلوه‌هایی از نخبگی را به نمایش گذاشتند؛ مسیری که امام شهید آن را استمرار بخشید.
امروز مفهوم جغرافیای نخبگی، از عرصه‌های علمی و مهارتی فراتر رفته و جهاد و بصیرت را نیز در بر می‌گیرد. رهبر انقلاب در پیام خود به نخبگان و مدال‌آوران علمی و ورزشی، بر گستردگی این مفهوم تأکید کردند. در روز‌های دشوار و در جریان جنگ‌های اخیر نیز حضور مردمی که با مسئولیت‌پذیری و پایمردی از آرمان‌های خود دفاع می‌کنند، جلوه‌ای از این نخبگی است؛ مردمانی که شاید نام و نشان شناخته‌شده‌ای نداشته باشند، اما با شجاعت و وقت‌شناسی، راه ایستادگی و اعتلای وطن را روشن نگه می‌دارند.