زمین‌لرزه ۴.۲ ریشتری در عمق پنج کیلومتری زمین و در نزدیکی کلاته‌خیج از توابع شهرستان شاهرود را لرزاند.

باشگاه خبرنگاران جوان - زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۴.۲ در مقیاس بزرگی محلی (MN) ساعت ۱۸ و ۲۳ دقیقه و ۵۹ ثانیه روز سه‌شنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵ در حوالی کلاته‌خیج از توابع شهرستان شاهرود به ثبت رسید. بر اساس اطلاعات اعلام‌شده از سوی مرکز لرزه‌نگاری، این زمین‌لرزه در مختصات ۳۶.۶۳ درجه عرض شمالی و ۵۵.۲۲ درجه طول شرقی و در عمق پنج کیلومتری زمین رخ داده است.

زمین‌لرزه ۴.۲ ریشتری در عمق پنج کیلومتری زمین و در نزدیکی کلاته‌خیج، بار دیگر موضوع آمادگی مناطق شرقی استان سمنان در برابر مخاطرات لرزه‌ای، ضرورت ارزیابی ایمنی واحد‌های مسکونی و اهمیت آمادگی دستگاه‌های امدادی را در کانون توجه قرار داد؛ رخدادی که علاوه بر اطلاع‌رسانی دقیق، ضرورت پیگیری وضعیت مناطق پیرامونی را نیز یادآوری می‌کند.

مصطفی خاتمی، مدیرکل مدیریت بحران استانداری سمنان اظهار کرد:تیم‌های ارزیاب به محل زمین لرزه اعزام شدند.

وی گفت: تاکنون هیچ گونه گزارشی از خسارات احتمالی گزارش نشده است.

مدیرکل مدیریت بحران استانداری سمنان ابراز کرد اطلاعات تکمیلی به زودی اعلام می‌شود:

او عنوان کرد:مرکز این زمین‌لرزه در فاصله ۹ کیلومتری کلاته‌خیج، ۲۵ کیلومتری بسطام و ۳۱ کیلومتری امیریه گزارش شده است. عمق پنج کیلومتری این رخداد، از جمله مشخصات مهم آن در بررسی لرزه‌شناختی محسوب می‌شود؛ چراکه عمق کانونی در کنار بزرگی زلزله و فاصله از مناطق مسکونی، در ارزیابی میزان لرزش احساس‌شده و احتمال اثرگذاری بر سازه‌ها اهمیت دارد.

اهمیت این زمین‌لرزه زمانی بیشتر می‌شود که منطقه شاهرود و بخش‌های پیرامونی آن در ماه‌های گذشته نیز چندین رخداد لرزه‌ای را تجربه کرده‌اند. در ۲۱ شهریور امسال نیز زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳.۵ در حوالی کلاته‌خیج ثبت شد که کانون آن در فاصله حدود ۲۰ کیلومتری این شهر قرار داشت. این تکرار رخداد‌های لرزه‌ای، ضرورت توجه مستمر به وضعیت ایمنی سکونتگاه‌های منطقه را برجسته می‌کند.

نگاهی به سوابق زمین‌لرزه‌های منطقه نشان می‌دهد که این موضوع صرفاً محدود به یک رخداد مقطعی نیست. هشتم مردادماه امسال نیز زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۴.۵ در حوالی امیریه بسطام به وقوع پیوست. در آن حادثه، جمعیت هلال‌احمر استان سمنان چهار تیم ارزیاب را با همکاری نیرو‌های محلی به مناطق تحت تأثیر اعزام کرد و روستا‌هایی از جمله کلاته‌خیج، ابر، قطری، قلعه‌نو خرقان، گرمه و چندین روستای دیگر مورد بررسی قرار گرفتند. بر اساس گزارش منتشرشده از سوی هلال‌احمر، ارزیابی‌ها خسارت جانی و مالی ناشی از آن زمین‌لرزه را تأیید نکرد.

از سوی دیگر، آمار‌های لرزه‌نگاری کشور نیز ضرورت توجه به این مخاطره طبیعی را تأیید می‌کند.

بر اساس گزارش مرکز لرزه‌نگاری کشوری مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران که از سوی خبرگزاری ایرنا منتشر شد، در مهرماه ۱۴۰۵ مجموعاً ۳۵۶ زمین‌لرزه در کشور و نواحی همجوار ثبت شده است. همچنین در گزارش هفتگی بازه ۲۵ مهر تا اول آبان، وقوع ۱۰۸ زمین‌لرزه در کشور ثبت شده که دو مورد آن بزرگی بین ۴ تا ۵ داشته‌اند. البته این آمار مربوط به کل کشور است و نباید آن را به‌عنوان آمار اختصاصی استان سمنان تلقی کرد.

در چنین شرایطی، یکی از مهم‌ترین اقدامات پس از وقوع زمین‌لرزه، ارزیابی میدانی مناطق نزدیک به کانون زلزله است. بررسی وضعیت واحد‌های مسکونی، ساختمان‌های قدیمی، مدارس، مراکز درمانی، تأسیسات زیربنایی و راه‌های ارتباطی باید در اولویت گروه‌های ارزیاب قرار گیرد.

همچنین اطلاع‌رسانی درباره وجود یا نبود خسارت جانی و مالی باید بر اساس گزارش رسمی دستگاه‌های مسئول انجام شود تا از انتشار اخبار تأییدنشده و ایجاد نگرانی در میان شهروندان جلوگیری شود.

نکته مهم دیگر، ضرورت توجه به آمادگی عمومی در برابر پس‌لرزه‌های احتمالی است. شهروندان باید از حضور در ساختمان‌های آسیب‌دیده خودداری کنند، در صورت مشاهده ترک‌های غیرعادی یا آسیب سازه‌ای موضوع را به نیرو‌های امدادی اطلاع دهند و از تجمع در اطراف ساختمان‌های مشکوک به آسیب‌دیدگی بپرهیزند. همچنین پیگیری اخبار از مراجع رسمی و پرهیز از بازنشر شایعات در شبکه‌های اجتماعی، بخشی از الزامات مدیریت صحیح شرایط پس از زمین‌لرزه است.

آنچه از این رخداد و سوابق لرزه‌ای منطقه می‌توان نتیجه گرفت، ضرورت نگاه پیشگیرانه به مدیریت بحران در شهرستان شاهرود و مناطق پیرامونی است. تقویت هماهنگی میان فرمانداری، مدیریت بحران، جمعیت هلال‌احمر، اورژانس، آتش‌نشانی، بخشداری‌ها و دهیاری‌ها، به‌روزرسانی تجهیزات امدادی و افزایش آموزش‌های عمومی می‌تواند نقش مهمی در کاهش آسیب‌های احتمالی حوادث آینده داشته باشد.

در کنار اقدامات امدادی، مقاوم‌سازی واحد‌های مسکونی و توجه به کیفیت ساخت‌وساز نیز نباید به زمان وقوع حادثه محدود شود.

تجربه زمین‌لرزه‌های گذشته نشان داده است که آمادگی واقعی در برابر مخاطرات طبیعی، پیش از وقوع حادثه و از مسیر نظارت بر ساخت‌وساز، ایمن‌سازی ساختمان‌های آسیب‌پذیر، آموزش خانوار‌ها و برنامه‌ریزی دقیق دستگاه‌های مسئول شکل می‌گیرد.