رویترز به نقل از شبکه خبری سی‌ان‌ان گزارش داد که ارتش آمریکا در حال بررسی احتمال استفاده از بمب موسوم به «مادر همه بمب‌ها» در حملات احتمالی آینده علیه ایران است.
به نقل از رویترز، سی‌ان‌ان می افزاید، در صورت تصمیم دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، برای ازسرگیری عملیات نظامی علیه ایران، زیرساخت‌های انرژی و تأسیسات هسته‌ای ایران ممکن است از اهداف احتمالی این حملات باشند.
بمب GBU-43/B که به «مادر همه بمب‌ها» (MOAB) شهرت دارد، یکی از قدرتمندترین بمب‌های غیرهسته‌ای ارتش آمریکاست. این سلاح در سال ۲۰۱۷ برای نخستین بار در عملیات نظامی آمریکا علیه مواضع داعش در افغانستان به کار گرفته شد.
با این حال، بر اساس گزارش رویترز، درباره میزان اثربخشی احتمالی این بمب و نقش آن در تحقق اهداف راهبردی آمریکا همچنان در محافل نظامی بحث وجود دارد.
رویترز تأکید کرده است که نتوانسته گزارش سی‌ان‌ان را به‌طور مستقل تأیید کند؛ بنابراین، خبر منتشرشده به معنای اتخاذ تصمیم نهایی برای استفاده از این سلاح علیه ایران نیست.
مادر همه بمب ها (GBU-43/B) چیست و کجا استفاده شده است؟
بمب GBU-43/B که به نام «مادر همه بمب‌ها» (MOAB) شناخته می‌شود، یکی از بزرگ‌ترین و قدرتمندترین بمب‌های متعارف غیرهسته‌ای ارتش آمریکاست؛ سلاحی که نخستین‌بار در آوریل ۲۰۱۷ علیه مواضع گروه داعش خراسان در افغانستان به کار گرفته شد.
بمبی با بیش از ۹ تن مواد منفجره
نام رسمی این سلاح، Massive Ordnance Air Blast است که به اختصار MOAB خوانده می‌شود. این نام به معنای «مهمات عظیم انفجار هوایی» است؛ اما عنوان مشهور «مادر همه بمب‌ها» نیز برای اشاره به ابعاد و قدرت انفجاری آن به کار می‌رود.
این بمب حدود ۹٫۵ تن وزن دارد و طول آن به حدود ۹ متر می‌رسد. بخش عمده وزن آن را مواد منفجره تشکیل می‌دهد. این سلاح با استفاده از سامانه هدایت ماهواره‌ای و تجهیزات ناوبری هدایت می‌شود و برای حمله به اهداف گسترده سطحی و مواضعی مانند مجموعه‌های تونلی و غارها طراحی شده است.
نخستین استفاده عملیاتی در افغانستان
ارتش آمریکا در ۱۳ آوریل ۲۰۱۷ برای نخستین‌بار از این بمب در عملیات نظامی استفاده کرد. هدف، مجموعه‌ای از تونل‌ها و مواضع داعش خراسان در منطقه اچین، واقع در استان ننگرهار افغانستان و نزدیک مرز پاکستان بود.
مقام‌های نظامی آمریکا در آن زمان اعلام کردند که این حمله با هدف ضربه زدن به نیروها و تأسیسات داعش خراسان و کاهش خطر برای نیروهای آمریکایی و افغان در جریان عملیات زمینی انجام شده است. به گفته ارتش آمریکا، این گروه از تونل‌ها، پناهگاه‌ها و بمب‌های دست‌ساز برای تقویت مواضع دفاعی خود استفاده می‌کرد.
بمبی که برای جنگ عراق ساخته شد، اما در آن استفاده نشد
توسعه GBU-43/B در سال ۲۰۰۳ و در آستانه جنگ عراق انجام شد. با وجود آماده شدن این سلاح برای استفاده احتمالی در آن جنگ، بمب در عراق به کار گرفته نشد و نخستین استفاده رزمی آن حدود ۱۴ سال بعد، در افغانستان صورت گرفت.
آیا «مادر همه بمب‌ها» یک بمب هسته‌ای است؟
خیر. GBU-43/B یک سلاح متعارف و غیرهسته‌ای است و نباید آن را با بمب‌های اتمی یا سلاح‌های ویژه نفوذ به تأسیسات بسیار عمیق زیرزمینی یکسان دانست. قدرت تخریب آن ناشی از انفجار عظیم مواد منفجره و موج فشار حاصل از آن است.
با وجود قدرت بالای انفجاری، این بمب برای همه اهداف مناسب نیست و ویژگی‌های هدف، عمق استحکامات و میزان حفاظت تأسیسات در اثربخشی آن نقش دارند. بنابراین، مطرح شدن احتمال استفاده از این سلاح علیه ایران به‌تنهایی به معنای تصمیم قطعی برای به‌کارگیری آن یا اثبات کارآمدی آن علیه هر نوع تأسیسات زیرزمینی نیست.