قم - نرم‌افزار «کشف و بازنمود دانش» (KDR) با هدف تحول در مدیریت منابع کتابخانه‌ای، اسنادی و میراث فرهنگی، طی مراسمی در دانشگاه مفید قم و با حضور استادان دانشگاه و مدیران کتابخانه‌ها رونمایی شد.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در قم، داوود کیانی‌زاده‌پور، رئیس هیئت‌مدیره و مدیرعامل شرکت کشف و بازنمود دانش، در مراسم رونمایی از نرم‌افزار KDR در دانشگاه مفید قم با اشاره به ضرورت نوسازی زیرساخت‌های مدیریت اطلاعات در کتابخانه‌ها، مراکز اسنادی و موزه‌ها، گفت: بسیاری از سامانه‌های مورد استفاده در این حوزه با فناوری‌های دو دهه گذشته طراحی شده‌اند و پاسخگوی نیازهای امروز نیستند.
وی افزود: نرم‌افزار KDR با هدف ایجاد زیرساختی توسعه‌پذیر و متناسب با نیازهای امروز و آینده طراحی شده و یکی از قابلیت‌های اصلی آن، یکپارچه‌سازی مدیریت منابع فیزیکی و دیجیتال است.
کیانی‌زاده‌پور با اشاره به طراحی این نرم‌افزار به‌صورت تحت وب، مدیریت گردش کار و ساماندهی فرآیندهای سازمانی را از دیگر قابلیت‌های آن برشمرد.
وی همچنین به قابلیت‌های مبتنی بر هوش مصنوعی در این سامانه اشاره کرد و گفت: دستیار فهرست‌نویسی و دستیار پژوهش از جمله ابزارهایی هستند که با هدف تسهیل فعالیت کتابداران و پژوهشگران طراحی شده‌اند.
رئیس هیئت‌مدیره و مدیرعامل شرکت کشف و بازنمود دانش، ساختار بومی و امکان توسعه و شخصی‌سازی نرم‌افزار را از دیگر ویژگی‌های آن دانست و افزود: امکان اتصال به سامانه‌های دیگر، از جمله سامانه‌های یکپارچه احراز هویت دانشگاهی و مدیریت پایان‌نامه‌ها نیز در این نرم‌افزار پیش‌بینی شده است.
وی با اشاره به تجربه استفاده از این نرم‌افزار در مجموعه‌هایی همچون کتابخانه ملی ایران، سازمان اسناد ملی، دانشگاه مفید و کتابخانه بروجردی، گفت: انتقال اطلاعات از سامانه‌های پیشین، بدون ریزش داده‌ها و همراه با امکان پاک‌سازی و اصلاح اطلاعات انجام می‌شود.
گذار از سازماندهی منابع به مدل‌سازی موجودیت‌ها
در ادامه این مراسم، سیدمهدی طاهری، عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی و مشاور رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، در سخنرانی با موضوع «از سازماندهی منابع تاریخی تا مدل‌سازی موجودیت‌ها؛ گذار به زیست‌بوم‌های داده‌ای»، به بررسی تحول رویکردهای سازماندهی دانش پرداخت.
طاهری با اشاره به محدودیت‌های روش‌های سنتی سازماندهی اطلاعات، گفت: در گذشته تمرکز اصلی بر ثبت ویژگی‌های منابع، از جمله نام، پدیدآورنده و مشخصات کتاب‌شناختی بود، اما در رویکردهای جدید، شناخت هر موجودیت علاوه بر ویژگی‌های آن، به بررسی روابط و زمینه‌های ارتباطی‌اش با سایر موجودیت‌ها وابسته است.
وی در تشریح روند تحول استانداردهای سازماندهی دانش، به گذار از ساختارهای رکوردمحور و استانداردهایی مانند مارک و قواعد فهرست‌نویسی پیشین به رویکردهای جدید اشاره کرد و افزود: با توسعه قواعد توصیف و دسترسی به منابع، نگاه به اطلاعات از توصیف یک کتاب فراتر رفت و موجودیت‌هایی مانند اثر، بیان، تجلی و نسخه در مرکز توجه قرار گرفتند.
عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی با تبیین اهمیت روابط میان موجودیت‌ها، به مدل‌های جدید سازماندهی اطلاعات در حوزه کتابداری و میراث فرهنگی اشاره کرد و گفت: در این رویکردها، اشخاص، مکان‌ها و نام‌ها به‌جای آنکه صرفاً بخشی از مشخصات یک منبع باشند، هویت مستقلی پیدا می‌کنند و از طریق روابط معنادار به یکدیگر پیوند می‌خورند.
طاهری با اشاره به نقش فناوری‌های نوین در ایجاد پیوند میان اطلاعات، گسترش داده‌های مرتبط را زمینه‌ساز شکل‌گیری شبکه‌های گسترده اطلاعاتی دانست و افزود: این تحول می‌تواند ارتباط میان منابع کتابخانه‌ای، اسناد و میراث فرهنگی را تقویت کند.
وی در پایان با تأکید بر ضرورت عبور از ساختارهای جداگانه اطلاعاتی، گفت: در رویکردهای جدید، علاوه بر منابع و اشخاص، فرآیندها و کنش‌ها نیز می‌توانند به‌عنوان موجودیت‌هایی مستقل شناخته و مدل‌سازی شوند و شناخت دقیق اطلاعات در گرو توجه به روابط و زمینه معنایی میان آن‌هاست.
به گزارش ایبنا؛ در پایان این مراسم، نرم‌افزار «کشف و بازنمود دانش» (KDR) با حضور استادان دانشگاه، مدیران کتابخانه‌ها و جمعی از دانشجویان رونمایی شد.