تحولات اخیر لحج در ۴۸ ساعت اخیر، حلقه تکمیلی تثبیت سیطره انصارالله بر باب المندب محسوب می‌شود.
به گزارش مشرق، تحولات نظامی استان لحج در دو روز اخیر، از پیشروی نیروهای انصارالله در محورهای راهبردی این استان و تغییر موازنه میدانی به زیان نیروهای وابسته به عربستان حکایت دارد.
این تحولات را نمی توان صرفا مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده در مناطق مرزی لحج دانست؛ بلکه باید آنها را در چارچوب راهبرد انصارالله برای تکمیل و تثبیت کنترل خود بر باب‌المندب ارزیابی کرد. پیشروی در مناطقی مانند المضاربه، المجزاع و راس العاره، علاوه بر گسترش محدوده نفوذ انصارالله، مسیرهای زمینی مورد استفاده نیروهای سعودی برای تهدید مواضع این جنبش در سواحل باب‌المندب را نیز تحت فشار قرار داده است.
اهمیت این تحولات زمانی روشن تر می‌شود که تهدیدهای نظامی نیروهای وابسته به عربستان علیه مواضع انصارالله در منطقه باب‌المندب طی دو ماه گذشته مورد توجه قرار گیرد. در این مدت، نیروهای تحت حمایت ریاض چندین بار از محور راس العاره و مناطق مجاور، مواضع انصارالله را تهدید کرده و تلاش کرده بودند از این مسیرها برای ایجاد فشار نظامی بر این جنبش استفاده کنند. عملیات اخیر انصارالله در لحج را باید پاسخی به همین تحرکات و تلاشی برای از میان بردن زمینه تکرار چنین تهدیدهایی دانست.
نخستین تحولات مهم در ۱۹ آبان ۱۴۰۵ با حمله به اتاق عملیات نیروهای وابسته به عربستان در منطقه المضاربه آغاز شد. در جریان این عملیات، حمدی شکری الصبیحی، فرمانده منطقه نظامی چهارم و از فرماندهان برجسته نیروهای العمالقه، هدف قرار گرفت و مجروح شد. همچنین اکرم حمود هزاع المالکی، مسئول عملیات تیپ سیزدهم گارد ریاست جمهوری، و نصر البکری، فرمانده توپخانه این نیروها، کشته شدند. گزارش‌ها از اسارت بیش از ۲۰ تن از نیروهای طرف مقابل نیز حکایت داشت؛ موضوعی که در کنار کشته و مجروح‌شدن فرماندهان ارشد، نشان‌دهنده ضربه سنگین وارد شده به ساختار فرماندهی و عملیاتی این نیروها بود.
در جریان این عملیات، نیروهای انصارالله با استفاده از تاکتیک دور زدن مواضع و قطع مسیر ارتباطی اصلی، توانستند فشار میدانی را بر نیروهای مستقر در منطقه افزایش دهند. قطع این مسیر، امکان پشتیبانی و ارتباط میان مواضع مختلف را با اختلال مواجه کرد و زمینه را برای محاصره بخشی از نیروهای مستقر در محورهای اطراف فراهم ساخت. به این ترتیب، عملیات از سطح حمله به یک موضع مشخص فراتر رفت و به تضعیف ارتباطات و توان پشتیبانی نیروهای طرف مقابل در منطقه منجر شد.
امروز نیز دامنه تحولات نظامی در لحج گسترش یافت. در ادامه درگیری‌ها، محمود الاغبری، فرمانده تیپ ششم نیروهای درع الوطن، مجروح شد. همزمان گزارش‌ها از انتقال شمار زیادی از کشته‌ها و مجروحان به بیمارستان‌های عدن، از جمله بیمارستان آلمانی و بیمارستان نظامی عبود، حکایت داشت. حجم انتقال تلفات به مراکز درمانی عدن، نشان دهنده شدت درگیری‌ها و فشار وارد شده بر نیروهای وابسته به عربستان در محورهای لحج بود.
در کنار تلفات انسانی و آسیب به فرماندهان ارشد، گزارش‌هایی نیز از آشفتگی در ساختار فرماندهی و عقب نشینی برخی مسئولان نظامی منتشر شد. بر اساس این گزارش‌ها، محمود الصبیحی به ریاض سفر کرده و احمد الترکی نیز مواضع خود در محور المجزاع را ترک کرده است. همزمان، نیروهای العمالقه و درع الوطن با مشکلات جدی در حفظ مواضع خود مواجه شدند و گزارش‌هایی از آغاز عقب‌نشینی یگان‌های مختلف این نیروها به سمت عدن انتشار یافت.
یکی از مهمترین تحولات میدانی، محاصره دو گردان از تیپ بیست و یکم پیاده نظام نیروهای درع الوطن در منطقه المجزاع بود. این دو گردان که در محورهای عملیاتی منطقه مستقر بودند، پس از قطع مسیر ارتباطی میان المجزاع و الضریبه در محاصره قرار گرفتند. نیروهای انصارالله همچنین با دور زدن مرکز ارتباطات تیپ بیست و یکم از جناح چپ و تسلط بر ارتفاعات پیرامونی، موقعیت نیروهای محاصره شده را دشوارتر کردند. این وضعیت، امکان پشتیبانی و جابه جایی نیروهای درع الوطن را محدود کرد و فشار بر فرماندهی این نیروها برای عقب نشینی را افزایش داد.
در محور دیگری از تحولات، نیروهای العمالقه دستور عقب نشینی از منطقه السقیه به سمت عدن را دریافت کردند. این تصمیم در شرایطی اتخاذ شد که پیشروی انصارالله به سمت الصریح، مسیرهای پشتیبانی نیروهای وابسته به عربستان به سوی عدن را نیز با تهدید مواجه کرده بود. همزمان، فرماندهی نیروهای درع الوطن دستور خروج تدریجی یگان‌های خود از منطقه المضاربه را صادر کرد؛ به گونه‌ای که عقب نشینی نیروها به صورت مرحله‌ای و دسته به دسته انجام شود. مجموعه این تحولات نشان می‌دهد که نیروهای وابسته به عربستان نه تنها در حفظ مواضع پیشین خود با مشکل مواجه شده‌اند، بلکه برای جلوگیری از گرفتار شدن در محاصره‌های جدید، ناچار به تخلیه بخشی از مواضع خود شده‌اند.
نکته مهم در این تحولات، موقعیت جغرافیایی مناطقی است که در روزهای اخیر به صحنه درگیری تبدیل شده‌اند. المضاربه، المجزاع و راس العاره صرفا نقاطی در جغرافیای داخلی استان لحج نیستند؛ بلکه به دلیل قرار گرفتن در مسیرهای منتهی به سواحل باب‌المندب و مجاورت با محورهای عملیاتی این منطقه، از اهمیت نظامی ویژه‌ای برخوردارند. کنترل این مناطق به معنای تسلط بر مسیرهایی است که نیروهای وابسته به عربستان می‌توانستند از طریق آنها به مواضع انصارالله در نزدیکی باب‌المندب نزدیک شوند یا برای تهدید این منطقه زمینه سازی کنند.
از این منظر، پیشروی انصارالله در لحج دو نتیجه همزمان دارد: نخست، گسترش کنترل میدانی این جنبش در مناطق پیرامونی باب‌المندب و دوم، مسدود شدن مسیرهای زمینی که می‌توانستند برای انجام عملیات زمینی علیه مواضع انصارالله مورد استفاده قرار گیرند. در واقع، اهمیت این پیشروی‌ها تنها به تصرف یا تثبیت چند منطقه محدود نمی‌شود؛ بلکه در تغییر شرایط عملیاتی نیروهای سعودی و متحدان محلی آنها در جنوب غرب یمن نهفته است. نیروهایی که پیش از این از محورهای راس العاره و مناطق مجاور برای تهدید مواضع انصارالله استفاده می‌کردند، اکنون با محدودیت جدی در دسترسی به این مسیرها و حفظ خطوط پشتیبانی خود مواجه شده‌اند.
عقب‌نشینی نیروهای العمالقه و درع الوطن نیز از همین زاویه قابل ارزیابی است. این نیروها که در چارچوب ترتیبات نظامی مورد حمایت عربستان در جنوب یمن فعالیت می‌کنند، در صورت از دست دادن مسیرهای ارتباطی و پشتیبانی، امکان حفظ مواضع پیشروی خود را نخواهند داشت. محاصره یگان‌های مستقر در المجزاع، قطع مسیرهای ارتباطی و تهدید محورهای منتهی به عدن، در کنار آسیب دیدن فرماندهان ارشد، شرایطی ایجاد کرده است که ادامه استقرار آنها در مواضع قبلی را دشوار می‌سازد.
بر این اساس، عملیات اخیر انصارالله را باید بخشی از روندی دانست که هدف آن از میان بردن ظرفیت تهدید زمینی علیه باب المندب است. در حالی که کنترل خود تنگه از اهمیت راهبردی برخوردار است، تثبیت مناطق پیرامونی و تسلط بر مسیرهای دسترسی به آن، امکان حفظ این موقعیت را تقویت می کند. به بیان دیگر، صرف حضور در سواحل باب المندب برای تثبیت کنترل بر این گذرگاه کافی نیست؛ بلکه باید مسیرهای زمینی و محورهایی را نیز که می‌توانند مبنای عملیات نظامی علیه آن قرار گیرند، تحت کنترل داشت.
تحولات اخیر لحج در ۴۸ ساعت اخیر، از این جهت حلقه تکمیلی تثبیت سیطره انصارالله بر باب المندب محسوب می شود. این عملیات ضمن وارد کردن ضربه به نیروهای وابسته به عربستان و مختل کردن ساختار فرماندهی و پشتیبانی آنها، مسیرهای زمینی مورد استفاده برای تهدید مواضع انصارالله را نیز محدود کرده است. نتیجه این روند، دشوارتر شدن هرگونه اقدام زمینی عربستان از محور لحج و تقویت موقعیت انصارالله در یکی از مهمترین گذرگاه‌های راهبردی منطقه است.
نویسنده: احمد حاجی صادقیان،کارشناس مسائل یمن