مدیر سامانه هوشمند سوخت با رد اخبار مربوط به تغییر مقررات سهمیه بنزین اعلام کرد سهمیه ۳ هزار تومانی قابل ذخیره‌سازی نیست و شرایط ذخیره سهمیه ۱۵۰۰ تومانی همچن...
اقتصاد‌آنلاین: مدیر سامانه هوشمند سوخت با رد اخبار مربوط به تغییر مقررات سهمیه بنزین اعلام کرد سهمیه ۳ هزار تومانی قابل ذخیره‌سازی نیست و شرایط ذخیره سهمیه ۱۵۰۰ تومانی همچنان برقرار است.
گروه اقتصاد، در هفته‌های اخیر و هم‌زمان با افزایش نگرانی‌ها درباره ناترازی انرژی و ضرورت مدیریت مصرف سوخت، دولت اجرای طرح‌هایی را برای سامان‌دهی توزیع بنزین، افزایش شفافیت سوخت‌گیری و جلوگیری از تخلفات احتمالی در دستور کار قرار داده است. در همین راستا، طرح شناسه‌دار کردن کارت‌های اضطراری سوخت در تعدادی از جایگاه‌های تهران آغاز شده است. هم‌زمان، انتشار اخبار جدید درباره مدت ذخیره‌سازی سهمیه بنزین و احتمال تغییر در مقررات کارت‌های سوخت، پرسش‌هایی را درباره وضعیت سهمیه‌های ۱۵۰۰ و ۳ هزار تومانی ایجاد کرده است؛ موضوعی که مدیر سامانه هوشمند سوخت شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی درباره آن توضیح داده است. در ادامه، جزئیات آخرین مقررات سهمیه بنزین و نحوه جدید سوخت‌گیری با کارت اضطراری را بخوانید.
سهمیه بنزین ۱۵۰۰ تومانی تا چه زمانی ذخیره می‌شود؟
عباس باصفا، مدیر سامانه هوشمند سوخت شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران، با اشاره به انتشار برخی اخبار درباره تغییر شرایط ذخیره‌سازی سهمیه بنزین، اعلام کرد که در این زمینه تغییری در مقررات فعلی صورت نگرفته است. بر اساس ضوابط موجود، سهمیه بنزین با نرخ ۱۵۰۰ تومان حداکثر به مدت سه ماه در کارت سوخت ذخیره می‌شود و سقف ذخیره آن ۱۸۰ لیتر است.
بر این اساس، اگر مالک خودرو در طول سه ماه از سهمیه بنزین خود استفاده نکند و موجودی کارت به ۱۸۰ لیتر برسد، در ماه چهارم سهمیه جدیدی به موجودی کارت اضافه نخواهد شد. در واقع، با رسیدن سهمیه ذخیره‌شده به سقف تعیین‌شده، امکان افزایش موجودی از طریق سهمیه‌های ماهانه جدید وجود ندارد و موجودی کارت در همان سطح باقی می‌ماند.
بنابراین، ذخیره سهمیه بنزین با نرخ اول نامحدود نیست و میزان بنزین باقی‌مانده در کارت، بر امکان اضافه شدن سهمیه‌های بعدی تأثیر می‌گذارد. رانندگان باید در مدیریت سهمیه خود به سقف ۱۸۰ لیتری و مهلت سه‌ماهه ذخیره‌سازی توجه داشته باشند.
آیا سهمیه بنزین ۳ هزار تومانی ذخیره می‌شود؟
برخلاف سهمیه اول، بنزین با نرخ ۳ هزار تومان امکان ذخیره‌سازی و انتقال به ماه‌های بعد را ندارد. باصفا با تأکید بر این موضوع اعلام کرد که تنها سهمیه بنزین ۱۵۰۰ تومانی مشمول مقررات ذخیره‌سازی سه‌ماهه است و سهمیه دوم در صورت استفاده‌نشدن به ماه آینده منتقل نمی‌شود.
این توضیحات در پی انتشار برخی اخبار در فضای مجازی درباره احتمال تغییر مقررات ذخیره‌سازی سهمیه دوم بنزین ارائه شده است. مدیر سامانه هوشمند سوخت تأکید کرده است که مقررات مربوط به ذخیره سهمیه بنزین تغییر نکرده و سهمیه ۳ هزار تومانی همچنان مشمول ذخیره‌سازی نیست.
در نتیجه، دو نرخ بنزین از نظر امکان ذخیره‌سازی شرایط متفاوتی دارند؛ سهمیه ۱۵۰۰ تومانی تا سقف ۱۸۰ لیتر و حداکثر برای سه ماه قابل ذخیره است، اما سهمیه ۳ هزار تومانی به ماه بعد انتقال پیدا نمی‌کند.
جزئیات طرح شناسه‌دار کردن کارت‌های اضطراری در تهران
طرح شناسه‌دار کردن کارت‌های اضطراری سوخت با هدف افزایش شفافیت در توزیع بنزین و جلوگیری از تخلفات احتمالی، در مرحله نخست در ۱۰۰ جایگاه سوخت شهر تهران آغاز شده است. عباس باصفا، مدیر سامانه هوشمند سوخت شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران، با اشاره به الزامات قانونی این طرح اعلام کرد بر اساس جزء یک بند «ب» ماده ۴۶ قانون برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت، شناسه‌دار کردن سوخت‌گیری خودروها و موتورسیکلت‌های شخصی از تکالیف قانونی است. همچنین، طبق قانون بودجه سال ۱۴۰۳، مقرر شده است ۹۵ درصد سوخت‌گیری‌ها از طریق کارت هوشمند سوخت شخصی و حداکثر ۵ درصد با کارت اضطراری جایگاه‌ها انجام شود؛ این در حالی است که به گفته باصفا، سهم کارت‌های اضطراری از سوخت‌گیری‌ها در گذشته به حدود ۴۰ تا ۴۵ درصد رسیده بود و این مسئله، علاوه بر کاهش شفافیت، زمینه عرضه خارج از شبکه را فراهم می‌کرد.
در سازوکار جدید، رانندگان پیش از استفاده از کارت اضطراری، از طریق کارت بانکی معتبر احراز هویت می‌شوند و پس از انتخاب میزان سوخت درخواستی، رمزی چهاررقمی دریافت می‌کنند که برای انجام سوخت‌گیری مورد استفاده قرار می‌گیرد. این فرایند حدود ۱۰ ثانیه زمان می‌برد و در مرحله فعلی، نیازی به تطابق مالکیت خودرو با صاحب کارت بانکی نیست؛ بنابراین، افراد می‌توانند با کارت بانکی متعلق به خود برای خودروهای دیگران نیز سوخت‌گیری کنند. باصفا همچنین از ثبت بیش از ۸۴۵ هزار استعلام توکن و عرضه حدود ۱۷.۵ میلیون لیتر بنزین از این مسیر طی یک هفته خبر داده است. قرار است پس از تکمیل اجرای طرح در تهران، این سازوکار به سایر مناطق کشور نیز گسترش یابد تا امکان نظارت دقیق‌تر بر سوخت‌گیری با کارت‌های اضطراری فراهم شود.
نحوه سوخت‌گیری با کارت اضطراری؛ از احراز هویت تا دریافت رمز
در سازوکار جدید، رانندگان برای استفاده از کارت اضطراری جایگاه باید پیش از آغاز سوخت‌گیری، مراحل احراز هویت و دریافت رمز را طی کنند. این فرایند با استفاده از دستگاه‌های نصب‌شده در جایگاه‌های مشمول طرح انجام می‌شود و به دریافت کارت اضطراری از جایگاه‌دار محدود نیست.
مراحل سوخت‌گیری با کارت اضطراری در روش جدید به شرح زیر است:
۱. احراز هویت با کارت بانکی: متقاضی ابتدا کارت بانکی معتبر خود را در دستگاه مربوط وارد می‌کند و مراحل احراز هویت را انجام می‌دهد.
۲. انتخاب میزان بنزین درخواستی: پس از احراز هویت، میزان سوخت موردنیاز مشخص می‌شود. در جایگاه‌های مشمول طرح در تهران، امکان انتخاب میزان سوخت از ۱۰ لیتر تا سقف مجاز ۲۵ لیتر وجود دارد.
۳. وارد کردن رمز کارت بانکی: متقاضی پس از انتخاب میزان سوخت، رمز کارت بانکی خود را وارد می‌کند تا درخواست در سامانه ثبت شود.
۴. دریافت توکن یا رمز چهاررقمی: پس از تکمیل مراحل، دستگاه رسیدی حاوی رمز چهاررقمی صادر می‌کند. این رمز که با عنوان توکن یا ووچر شناخته می‌شود، برای انجام سوخت‌گیری مورد استفاده قرار می‌گیرد.
۵. استفاده از کارت اضطراری جایگاه: راننده پس از دریافت کارت اضطراری از جایگاه‌دار، رمز چهاررقمی درج‌شده روی رسید را در نازل وارد می‌کند و سوخت‌گیری را انجام می‌دهد.
به گفته باصفا، فرایند احراز هویت و دریافت توکن حدود ۱۰ ثانیه زمان می‌برد. بر اساس گزارش‌های ارائه‌شده از جایگاه‌های تحت پوشش طرح، مراحل جدید بدون ایجاد وقفه در روند سوخت‌رسانی در حال اجراست.
در روش قبلی، متقاضی کارت اضطراری را از اپراتور جایگاه دریافت می‌کرد و با وارد کردن رمز پیش‌فرض، سوخت‌گیری انجام می‌شد. اضافه شدن مرحله احراز هویت در روش جدید، امکان ثبت اطلاعات مربوط به هر تراکنش را فراهم می‌کند و به شفافیت بیشتر در استفاده از کارت‌های اضطراری کمک خواهد کرد.
آیا برای استفاده از کارت اضطراری، کارت بانکی باید به نام مالک خودرو باشد؟
طبق اعلام باصفا، در مرحله فعلی اجرای طرح، تطابق مالکیت خودرو با صاحب کارت بانکی الزامی نیست و افراد می‌توانند با کارت بانکی متعلق به خود برای خودروهای اعضای خانواده یا دیگران سوخت‌گیری کنند. در این فرایند، احراز هویت صاحب کارت بانکی ملاک عمل است و کارت هوشمند سوخت نیز بر اساس مشخصات خودرو، از جمله شماره شناسایی خودرو (VIN) و پلاک، مورد استفاده قرار می‌گیرد.
مدیر سامانه هوشمند سوخت همچنین با اشاره به مشکلات پیشین استفاده از کارت‌های اضطراری توضیح داد که محدودیت ۲۵۵ تراکنش در شبانه‌روز برای هر کارت، در برخی مواقع به‌ویژه در ساعات پایانی شب و مسیرهای پرتردد مسافرتی، موجب اتمام ظرفیت کارت‌های جایگاه و معطلی رانندگان می‌شد. این مشکل در برخی مناطق مرزی، از جمله بخش‌هایی از استان‌های سیستان و بلوچستان و کرمان، به دلیل تقاضای بالا برای عرضه خارج از شبکه، شدت بیشتری داشت و دسترسی شهروندان محلی به سوخت را با مشکل مواجه می‌کرد. به گفته وی، در طرح جدید، سهمیه استفاده از کارت اضطراری به کد ملی افراد متصل شده است تا مدیریت مصرف سوخت و دسترسی شهروندان به جایگاه‌ها با سهولت بیشتری انجام شود.
طرح شناسه‌دار کردن کارت‌های اضطراری چه زمانی سراسری می‌شود؟
بر اساس اعلام مدیر سامانه هوشمند سوخت، پس از تکمیل اجرای طرح در شهر تهران، شناسه‌دار کردن تراکنش‌های کارت‌های اضطراری در سطح استان تهران و سپس سایر مناطق کشور دنبال خواهد شد. هدف از این برنامه، سامان‌دهی استفاده از کارت‌های اضطراری، افزایش شفافیت در عرضه بنزین و کاهش زمینه‌های احتمالی تخلف است. با این حال، زمان دقیق اجرای سراسری طرح هنوز اعلام نشده است.
باصفا همچنین اعلام کرده است که با آشنایی بیشتر شهروندان با سازوکار جدید، امکان دریافت مستقیم توکن توسط راننده و کاهش نیاز به دخالت اپراتور جایگاه فراهم خواهد شد. این اقدام در کنار ثبت اطلاعات سوخت‌گیری و اتصال تراکنش‌ها به کد ملی، با هدف مدیریت دقیق‌تر توزیع سوخت و تسهیل دسترسی رانندگان به کارت‌های اضطراری اجرا می‌شود.