یکی از مشکلات این روزهای مردم سردرگمی در بین سامانه‌های مختلفی است که قرار بوده کارشان را راه بیاندازد اما به جای آنکه با الکترونیکی شدن خدمات، کار مردم را راحت کنند، خودشان تبدیل به یک دردسر جدید شده و موجب نارضایتی، کلافگی و گرفتاری بیشتر مردم شدند.
به گزارش تجارت نیوز، شکایت و نارضایتی مردم از تکثر و تعدد سامانه‌ها دقیقاً از جایی شروع شد که قرار بود با الکترونیکی شدن خدمات، سامانه‌ها کار مردم را راحت کنند اما نه تنها این اتفاق نیفتاد، بلکه شکل کاغذبازی سنتی به بروکراسی دیجیتال تبدیل شد تا جایی که به تعبیر وزیر ارتباطات مردم در جنگلی از سامانه ها گم شده‌اند!
در گذشته اگر شهروندان بین اتاق‌های مختلف یک اداره پاس‌کاری می‌شدند تا مثلاً وامی بگیرند یا کسب و کاری راه بیاندازند، امروز بین وب‌سایت‌ها و سامانه‌های مختلف پاس‌کاری می‌شوند.افراد باید وارد چهار یا پنج سامانه متعلق به دستگاه‌ها و نهادهای مختلف شوند در حالی که هر سامانه خطای خاص خودش را می‌دهد و کاربر نمی‌داند در صورت بروز مشکل باید به پشتیبانی کدام دستگاه مراجعه کند.
یکی دیگر از مشکلات این است که با اینکه کارت هوشمند ملی و پایگاه‌های اطلاعاتی هویتی، پستی و ملکی در کشور وجود دارند اما تقریبا هر سامانه‌ای مجددا از کاربر اسکن شناسنامه، کارت ملی، کد پستی یا عکس پرسنلی می‌خواهد. مردم از این شاکی هستند که چرا دستگاه‌ها به جای اتصال به یکدیگر و استعلام مستقیم، بار این جابه‌جایی داده را روی دوش آنها می‌گذارند.
طرح ملی «ایران بوم» درصدد است به موازی کاری سامانه‌های پراکنده و جزیره‌ای پایان دهد و از ایجاد سامانه های تکراری و مشابه در دستگاه‌های مختلف جلوگیری کند.
بر همین اساس و در راستای ساماندهی و یکپارچگی سامانه ها،طرح «ایران‌بوم» به عنوان یکی از برنامه‌های وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات برای بازطراحی شیوه ارائه خدمات دولتی و حرکت به سمت «دولت یکپارچه، تعامل‌پذیر و خدمت‌محور» در دست اجرا قرار دارد؛ طرحی که بر مبنای ظرفیت‌های قانونی، به‌ویژه بند «ت» ماده ۱۰۷ قانون برنامه هفتم پیشرفت در دستور کار قرار گرفته است.
طرح ایران‌بوم به عنوان بستر حکمرانی یکپارچه و هوشمند دیجیتال از چند جنبه مختلف کمک‌کننده است و در حال حاضر در مرحله شناسایی، احصای داده‌ها و ارزیابی ساختاری قرار دارد.
یکی از مشکلات فعلی این است که هر دستگاه و سازمان دولتی،سامانه‌های پراکنده و جزیره‌ای خودشان را دارند و همین تعدد سامانه‌ها باعث شده ارائه خدمات یکپارچه به مردم و کسب‌وکارها با چالش مواجه شود، از این جهت طرح ایران بوم به دنبال آن است که به این موازی کاری ها پایان دهد و از ایجاد سامانه‌های تکراری و مشابه در دستگاه‌های مختلف جلوگیری کند.
طرح «ایران‌بوم» قرار است با همکاری وزارتخانه‌ها و سازمان برنامه و بودجه دنبال شود. در این پروژه، بیش از ۱۶ زیست‌بوم کلیدی در حوزه‌هایی مانند لجستیک، سلامت، آموزش، امور مالی و مالیاتی شناسایی شده‌اند تا خدمات و فرایندهای مرتبط در بسترهای یکپارچه مدیریت شوند.
هدف ایران بوم آن است که ساختارهای جزیره‌ای و کنترل‌محور به سمت دولت پلتفرمی حرکت کنند و سامانه‌های متعدد و متکثری که طی دهه‌های گذشته در کشور توسعه یافته‌اند، یکپارچه شوند.
اخیرا سید ستار هاشمی – وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات – در نشست هوش مصنوعی و تحول دیجیتال دولت در سازمان برنامه و بودجه، تعدد سامانه‌ها، اختلال در ارائه خدمات و دیجیتالی‌کردن فرایندهای سنتی بدون بازطراحی آنها را از چالش‌های دولت دیجیتال عنوان کرد و با اشاره به مشکلات مردم در استفاده از خدمات الکترونیکی گفت که مردم در جنگلی از سامانه‌ها گم شدند و کارشان پیچیده‌تر هم شده و مرتب می‌شنوند که سامانه قطع است.
چرا مردم از تعدد سامانه ها شاکی اند؟
وی از اجرای پروژه ملی «ایران‌بوم» با همکاری وزارتخانه‌ها و سازمان برنامه و بودجه خبر داده و گفته که مراحل طراحی و نهایی‌سازی این پروژه در حال اتمام است و قرار است فراخوانی برای مشارکت بخش خصوصی منتشر شود.
وزیر ارتباطات همچنین با یادآوری رتبه ۱۱۰ ایران در شاخص دولت الکترونیک اعلام کرده که کشور در حوزه زیرساخت و نیروی انسانی وضعیت مناسبی دارد اما کیفیت خدمات ارائه‌شده به مردم همچنان با مشکلاتی روبه‌رو است.
بر اساس اعلام سازمان فناوری اطلاعات ایران تا مهر ماه امسال،اطلاعات حدود ۳۲۰۰ سامانه عمومی و مشترک متعلق به بیش از ۲۳۰ دستگاه و سازمان احصا، ۱۲۹۱ سامانه تخصصی در سطح وزارتخانه‌ها و نهادهای بالادستی شناسایی شده و ۱۰۰ سامانه دولتی نیز به‌طور ویژه زیر ذره‌بین رفته است.
به اذعان کارشناسان، با اجرای طرح ایران بوم یکپارچه‌سازی سامانه‌ها و تجمیع سامانه‌های عمومی و مشترک در قالب یک چارچوب واحد صورت می گیرد و ارائه خدمات بر اساس نیاز مردم و کسب‌وکارها و فارغ از مرزبندی‌های سازمانی انجام می شود تا افراد بتوانند خدمت را از هر نقطه‌ای و بدون مراجعه به چند دستگاه دریافت کنند.
بر اساس اعلام سازمان فناوری اطلاعات ایران، تا مهر ماه امسال اطلاعات حدود ۳۲۰۰ سامانه عمومی و مشترک متعلق به بیش از ۲۳۰ دستگاه و سازمان احصا و تحلیل شده است.همچنین ۱۲۹۱ سامانه تخصصی در سطح وزارتخانه‌ها و نهادهای بالادستی شناسایی شده و ۱۰۰ سامانه دولتی نیز به‌طور ویژه زیر ذره‌بین رفته‌اند تا ضرورت ایجاد آنها بررسی شود، ظرفیت‌های مشابهشان شناسایی و جلوی موازی‌کاری آنها گرفته شود.
کارشناسان معتقدند طرح‌هایی مثل «ایران‌بوم» یا «پنجره ملی خدمات دولت هوشمند» باید به معنای واقعی معضل تعدد سامانه ها و سردرگمی شهروندان را برطرف کنند.
اگر قرار باشد یک سامانه دیگر فقط به فهرست ۳۲۰۰ سامانه اضافه شود، گرهی باز نمی‌شود بنابر این راه‌حل واقعی این است که به سمت حذف فیزیکی سامانه‌های تکراری یا ادغام آنها برویم.به جای اینکه هر اداره برای خودش یک نرم‌افزار و سامانه جداگانه بخرد یا بسازد، باید سامانه‌های زائد و موازی حذف و امکاناتشان در سامانه‌های مادر ادغام شود.
در راستای خدمت محوری به جای سازمان محوری مردم باید در یک دسترسی آسان بتوانند خدمت موردنظر خود را دریافت کنند.یعنی وارد یک درگاه واحد شوند، یک‌بار احراز هویت کنند و خدمت مورد نظرشان مثل درخواست مجوز یا تغییر نشانی را ثبت کنند.باقی هماهنگی‌ها و استعلام‌ها باید در هماهنگی بین دستگاه‌ها انجام شود بدون اینکه مردم درگیر پاس‌کاری بین این سامانه و آن سامانه شوند.
منبع: ایسنا