معاون بهداشت وزارت بهداشت با اعلام بازنگری و انتشار سومین نسخه رهنمودهای غذایی ایران، گفت: در این نسخه «بشقاب غذایی» به جای «هرم راهنمای غذایی» معرفی شده و در کنار آن، توجه به فعالیت بدنی، کاهش دورریز مواد غذایی، پرهیز از مصرف غذاهای بسیار فرآوریشده و ملاحظات زیستمحیطی بیش از گذشته مورد تأکید قرار گرفته است.
علیرضا رئیسی با بیان اینکه یکی از وظایف مهم نظام سلامت در هر کشور، تبدیل نتایج پژوهشهای علمی به توصیههای ساده، کاربردی و قابل فهم برای مردم است، اظهار کرد: رهنمودهای غذایی از مهمترین ابزارهای ترجمان استانداردهای تغذیهای به شمار میروند و با هدف ارتقای سلامت جامعه، پیشگیری از بیماریها و کاهش کمبودهای تغذیهای تدوین میشوند.
وی افزود: این رهنمودها علاوه بر آموزش عمومی تغذیه سالم، مبنایی برای سیاستگذاری در حوزه غذا و تغذیه، برنامهریزی تولید و عرضه مواد غذایی، اجرای برنامههای ارتقای سلامت و همچنین تدوین سیاستهای آموزشی در کشور هستند.
بیش از 100 کشور دارای رهنمود غذایی ملی هستند
معاون بهداشت وزارت بهداشت با اشاره به گزارشهای سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO) گفت: تاکنون بیش از 100 کشور جهان رهنمودهای غذایی اختصاصی خود را تدوین و منتشر کردهاند. در ایران نیز از سال 1385 این رهنمودها بر پایه شواهد علمی و با استفاده از دادههای ملی تهیه شده و هر پنج تا شش سال یک بار متناسب با تغییرات الگوی مصرف غذایی و وضعیت بیماریهای مرتبط با تغذیه مورد بازنگری قرار میگیرد.
وی خاطرنشان کرد: سومین نسخه رهنمودهای غذایی ایران در سال 1404 با مشارکت متخصصان و پژوهشگران حوزه تغذیه بازنگری و تدوین شد.
بشقاب غذایی جایگزین هرم شد
رئیسی با اشاره به مهمترین تغییرات نسخه جدید رهنمودهای غذایی کشور اظهار کرد: در مقایسه با نسخه سال 1394، شکل تصویری رهنمود غذایی از هرم به بشقاب غذایی تغییر یافته است. این تغییر با هدف تسهیل درک پیامهای تغذیهای و کمک به انتخابهای غذایی سالمتر برای عموم مردم انجام شده است.
وی افزود: با توجه به روند رو به افزایش اضافه وزن و چاقی و همچنین شیوع کمتحرکی در جامعه، تصویر فعالیت بدنی نیز به بشقاب غذایی افزوده شده تا اهمیت تحرک و ورزش در حفظ سلامت بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد.
توجه ویژه به آب، روغنهای گیاهی و محیط زیست
معاون بهداشت وزارت بهداشت ادامه داد: اضافه شدن آب به عنوان یکی از اجزای اصلی الگوی غذایی سالم و حذف گروه متفرقه و جایگزینی آن با روغنهای مایع گیاهی از دیگر تغییرات مهم این رهنمود است که بر اساس شواهد علمی و نظر کارشناسان انجام شده است.
وی تأکید کرد: در تدوین نسخه جدید، علاوه بر نیازهای تغذیهای جامعه، ملاحظات زیستمحیطی نیز مورد توجه قرار گرفته و موضوعاتی همچون کاهش ردپای آب و کربن، کاهش دورریز مواد غذایی و ترویج الگوهای غذایی پایدار در آن لحاظ شده است.
سیبزمینی به گروه نان و غلات منتقل شد
رئیسی با اشاره به برخی اصلاحات در طبقهبندی گروههای غذایی گفت: در نسخه جدید، سیبزمینی که در دو نسخه قبلی در گروه سبزیها قرار داشت، به گروه نان و غلات منتقل شده است. این تصمیم با توجه به سهم بالای مصرف سیبزمینی در سبد غذایی مردم و شباهت ارزش تغذیهای آن به سایر مواد نشاستهای اتخاذ شده است.
وی افزود: همچنین دو توصیه جدید شامل کاهش دورریز مواد غذایی و مدیریت آن در سطح خانوار و پرهیز از مصرف غذاهای بسیار فرآوریشده به مجموعه توصیههای تغذیهای کشور افزوده شده است؛ موضوعی که مطالعات علمی متعدد بر آثار نامطلوب آن بر سلامت تأکید دارند.
ترویج گسترده رهنمودهای غذایی در جامعه
معاون وزیر بهداشت ضمن قدردانی از دفتر بهبود تغذیه جامعه و اعضای کمیته راهبردی تدوین رهنمودهای غذایی، اظهار کرد: این سند حاصل همفکری گسترده متخصصان کشور و تلاشی ارزشمند برای کاهش آثار زیانبار رژیمهای غذایی ناسالم بر سلامت انسان و محیط زیست است.
وی در پایان از متخصصان تغذیه، بهویژه کارشناسان شاغل در نظام سلامت، خواست با جدیت در ترویج این راهنمای ملی مشارکت کنند و افزود: انتظار میرود مفاهیم و توصیههای مطرحشده در این رهنمودها از طریق نظام آموزشی کشور و رسانههای جمعی به شکلی جذاب، کاربردی و قابل فهم در اختیار مردم قرار گیرد و زمینه ارتقای سلامت جامعه بیش از پیش فراهم شود./پایگاه اطلاعرسانی دولت