کارشناس مسائل منطقه گفت: اگر اقدام اخیر در کویت را در کنار نشست سه‌جانبه مکه قرار دهیم، مشخص می‌شود که یکی از مسائل اصلی و نگرانی‌های کشورهای همسایه و حوزه خلیج فارس، ناتوانی آمریکا در تأمین امنیت و دفاع نظامی از آن‌ها است.

سیدرضا صدرالحسینی، کارشناس مسائل منطقه در تحلیل علل استقرار فرماندهی نظامی شورای همکاری خلیج فارس در کویت در گفت‌وگو با ایلنا اظهار کرد: اخیراً در کویت تصمیمی مطرح شده که به نظر می‌رسد پیشینه آن به دوحه و بحرین بازمی‌گردد. بر اساس این تصمیم، کشورهای حوزه خلیج فارس و اعضای شورای همکاری خلیج فارس درصدد هستند در حوزه تمهیدات امنیتی و نظامی، مجموعه‌ای جدید را طراحی و تأسیس کنند اما نکته مهم این است که این نخستین بار نیست که شورای همکاری خلیج فارس چنین تصمیمی اتخاذ می‌کند.

وی ادامه داد: پیش از این، در سال ۱۹۸۱، این موضوع مطرح شد و کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس، از زمان شکل‌گیری این شورا، در حوزه پشتیبانی نظامی، هیچ کمکی را از صدام در تقابل با ملت ایران دریغ نکردند. در سال ۲۰۱۳ نیز بار دیگر این مسئله مطرح شد و کشورهای مذکور به دنبال آن بودند که به‌نوعی ظرفیت‌هایی برای مقابله با تهدیدات جمهوری اسلامی ایران ایجاد کنند؛ موضوعی که در ارتباط با جزایر سه‌گانه نیز مطرح شد، اما در نهایت به نتیجه نرسید.

این تحلیلگر مسائل سیاسی تصریح کرد: در تحولات اخیر، به‌ویژه پس از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ملت ایران و شکست آن‌ها در این جنگ، همچنین وارد شدن ضربات غیرقابل جبران به زیرساخت‌های نظامی کشورهای منطقه که در واقع تحت مدیریت و حمایت آمریکا و پایگاه‌های نظامی این کشور قرار داشتند، بار دیگر موضوع بازنگری در ساختار دفاعی این کشورها مطرح شده است. این مسئله نشان می‌دهد که کشورهای مذکور به این واقعیت پی برده‌اند که آمریکا توانایی لازم برای دفاع از آن‌ها را ندارد.

وی افزود: البته این نخستین نشانه از چنین برداشتی نیست. اگر اقدام اخیر در کویت، مبنی بر تشکیل یک مجموعه نظامی و دفاعی مستقل برای کشورهای منطقه، را در کنار نشست سه‌جانبه مکه قرار دهیم، کاملاً مشخص می‌شود که یکی از مسائل اصلی و نگرانی‌های کشورهای همسایه و حوزه خلیج فارس، ناتوانی آمریکا در تأمین امنیت و دفاع نظامی از آن‌ها است. بنابراین، می‌توان گفت خلأ امنیتی و نظامی ایجادشده در منطقه، این کشورها را به اتخاذ چنین تصمیماتی واداشته است. از سوی دیگر، نگرانی نسبت به آینده حضور نظامی آمریکا و احتمال خروج کامل این کشور از منطقه نیز یکی از عوامل مؤثر در شکل‌گیری این رویکرد به شمار می‌رود.

صدالحسینی گفت: نکته دوم این است که به نظر می‌رسد پشت این طرح‌ها، دو کشور آمریکا و عربستان سعودی نقش اساسی دارند. البته با توجه به اینکه این طرح‌ها در چارچوب دیدگاه‌ها و سیاست‌های آمریکا دنبال می‌شوند، بعید نیست که رژیم صهیونیستی نیز در پشت صحنه این تحولات حضور داشته باشد. هرچند در خصوص اتفاقات و مواضع مطرح‌شده تاکنون، نشانه مشخصی از حضور مستقیم رژیم صهیونیستی وجود ندارد، اما نمی‌توان احتمال نقش‌آفرینی آن را به‌ویژه در پشت صحنه، در حوزه‌های امنیتی، تأمین برخی اقلام و تجهیزات راداری و همچنین فراهم‌سازی زیرساخت‌های موردنیاز برای این اقدام نظامی و امنیتی نادیده گرفت.

وی اضافه کرد: ممکن است این سؤال مطرح شود که اساساً این اقدامات در مقابل چه قدرت یا کشوری طراحی شده‌اند؟ به نظر می‌رسد به‌صورت تلویحی، جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان طرف مقابل این طرح‌ها در نظر گرفته شده است. طبیعتاً جمهوری اسلامی ایران نیز نمی‌تواند نسبت به چنین تحرکاتی بی‌تفاوت باشد و باید واکنش‌های لازم را در قبال آن‌ها در نظر بگیرد.

این کارشناس مسائل خاورمیانه خاطرنشان کرد: باید توجه شود که در روزهای منتهی به جنگ، هم‌زمان با افزایش تهدیدات آمریکا، جمهوری اسلامی ایران تعاملات و هشدارهایی را خطاب به کشورهای منطقه در پیش گرفت. همچنین، پس از جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه، پذیرش هیئت‌های سه کشور ترکیه، پاکستان و عربستان سعودی در ایران و نیز اعلام این موضوع از سوی دبیر شورای عالی امنیت ملی مبنی بر اینکه جمهوری اسلامی ایران طرح‌های فراگیر و بومی برای تأمین امنیت منطقه در اختیار دارد، از جمله موضوعات مهمی است که باید مورد توجه قرار گیرد.

وی گفت: به نظر می‌رسد این اقدامات را می‌توان نوعی واکنش زودهنگام و پیش‌دستانه در برابر تحرکات فعلی دانست و بر همین اساس، ضرورت دارد تعاملات منطقه‌ای جمهوری اسلامی ایران با کشورهای همسایه افزایش یابد و این روند با جدیت بیشتری دنبال شود.

صدرالحسینی در پایان عنوان کرد: در همین راستا، به نظر می‌رسد در آخرین مصاحبه دبیر شورای عالی امنیت ملی نیز بار دیگر بر این موضوع تأکید شده است. ایشان در اظهارات خود طی ۷۲ ساعت گذشته و در روزهای اخیر، آمادگی جمهوری اسلامی ایران را برای گفت‌وگو و تعامل در حوزه امنیت و ترتیبات امنیتی منطقه اعلام کرده و بر وجود طرح‌های روشن و شفاف ایران برای تحقق امنیت بومی در منطقه تأکید داشته‌اند.