تهران-ایرنا- یک رسانه هنگکنگی با بررسی توسعه هوشمصنوعی در چین، نوشت: پکن با تکیه بر ظرفیت عظیم صنعتی، توسعه رباتیک، زیرساختهای هوشمند و توانایی ادغام هوش مصنوعی در بخشهای مختلف اقتصادی و شهری، در حال آمادهسازی خود برای ایفای نقشی محوری در انقلاب «هوش مصنوعی فیزیکی» است.
به گزارش روز شنبه ایرنا از نشریه آسیا تایمز، چین در جهان کنونی که درحال عبور از عصر اطلاعات به سمت عصر اتوماسیون است، با وجود ظرفیت بالای تولید، زیرساختهای عظیم، فشارهای جمعیتی و توان هماهنگی دولتی، در موقعیت مناسبی برای رهبری تحول موسوم به «هوش مصنوعی فیزیکی» قرار گرفته است.
درهمین پیوند، بحث جهانی درباره آینده هوش مصنوعی عمدتا حول یک سناریوی بزرگ یعنی «تکینگی» میچرخد؛ لحظهای که یک هوش مصنوعی عمومی و غیرجسمانی در یک مرکز داده شکل میگیرد، از کنترل انسان خارج میشود و میتواند تمدن را متحول یا نابود کند.
محدودیتهای نظریه «تکینگی»
یک سامانه میتواند در انجام یک وظیفه خاص از انسان بهتر باشد، بدون آنکه اراده مستقلی داشته باشد اما همچنان نمیتواند اهداف خود را تغییر دهد.
در واقع، خطر اصلی لزوما ظهور ماشینهای دارای ذهن مستقل نیست، بلکه این است که انسانها، سامانههای هوش مصنوعی را به تعداد زیادی از زیرساختهای حیاتی متصل کنند و با اختیار بیش از حد به آنها،سازوکارهای نظارت و پاسخگویی لازم را ایجاد نکنند.
ترکیب «بدن و مغز»
هانس موراوک رباتیکدان برجسته در دهه ۱۹۸۰ به یک تناقض مهم یعنی ساخت رایانهای که در آزمونهای رسمی عملکرد خوبی داشته باشد، نسبتاً آسان است اما ایجاد تواناییهای حسی و حرکتی مشابه یک کودک خردسال برای ماشینها بسیار دشوار است، اشاره کرد.
در واقع، این مساله نشان میدهد که هوش مصنوعی فیزیکی، چالشی متفاوت از سامانههای نرمافزاری کنونی است، زیرا باید ادراک، حرکت، تصمیمگیری و سازگاری را در دنیای واقعی به یکدیگر متصل کند و محیطی که خطا در آن میتواند پیامدهای مادی داشته باشد.
درهمین راستا، آمریکا در زمینه رباتیک انبارها، خودروهای خودران، هوافضا، سامانههای رباتیک و هوش مصنوعی صنعتی ظرفیت بالایی دارد و شرکتهایی مانند انویدیا نیز درحال توسعه فناوریهای رباتیک هستند.
چین نیز در حوزه مدلهای پیشرفته هوش مصنوعی و پلتفرمهای مصرفی فعال است اما تمرکز آن بیش از پیش بر استفاده از هوش مصنوعی به عنوان زیرساخت یعنی ادغام این فناوری در کارخانهها، شبکههای حملونقل، بیمارستانها، سامانههای انرژی و مدیریت شهری قرار گرفته است
مزیت تولیدی چین
براساس دادهها، چین در سال ۲۰۲۴ حدود ۵۴ درصد از نصب رباتهای صنعتی جهان را به خود اختصاص داده و بیش از ۲ میلیون ربات صنعتی در این کشور فعال بوده است.
این درحالی است که آمریکا در این زمینه فعالیت ندارد. همچنین، برتری رباتیک چین خودکار و تضمینشده نیست.
با این حال، حجم و تنوع فعالیتهای فیزیکی در چین میدان بسیار بزرگی برای آزمایش و توسعه سامانههای خودکار در اختیار شرکتها و نهادهای این کشور قرار میدهد.
درهمین حال، محدودیتهای آمریکا علیه صادرات نیمهرساناهای نوین نیز همچنان یک مانع مهم برای چین محسوب میشود و میتواند آموزش گسترده مدلهای پیشرفته را محدود کند.
در عین حال، این محدودیتها ممکن است شرکتهای چینی را به سمت مدلهای کممصرفتر، تراشههای داخلی، پردازش لبهای و سامانههای تخصصی سوق دهد.
هوش مصنوعی و جوامع سالخورده
بر اساس گزارشهای رسمی چین، شمار افراد بالای ۶۰ سال این کشور در حدود سال ۲۰۳۵ از ۴۰۰ میلیون نفر فراتر خواهد رفت و نسبت جمعیت در سن کار به بازنشستگان کاهش مییابد
درهمین پیوند، هوش مصنوعی فیزیکی از رباتهای کمکرسان گرفته تا آمادهسازی خودکار غذا، مراکز مراقبتی هماهنگشده با هوش مصنوعی و وسایل نقلیه خودران، یکی از معدود راهکارهایی است که قابلیت اجرا در مقیاس بسیار بزرگ را دارد.
در این شرایط، ساختار متمرکز دولت چین میتواند اجرای یک راهبرد ملی رباتیک را هماهنگ کند و بازار داخلی بزرگ این کشور نیز به شرکتها امکان میدهد فناوریهای جدید را در مقیاس بالا توسعه دهند.
جامعه خودکار
اتوماسیون لزوما به معنای ساخت رباتهای انساننما برای تقلید از کارگران امروز نیست، بلکه در بسیاری از موارد، محیط فیزیکی به گونهای بازطراحی خواهد شد که اساسا برای فعالیت ماشینها مناسبتر باشد.
درواقع، فرایندها ممکن است ساده شوند، ساختمانها تغییر کنند و خدمات از نو طراحی شوند.
سپس رباتها در چنین شرایطی میتوانند غذا را برداشت و منتقل کنند، هوش مصنوعی ترافیک و حملونقل عمومی را هماهنگ کند و چراغهای راهنمایی را پیش از شکلگیری ترافیک تنظیم کند.
همچنین، صنعت هوشمصنوعی در بیمارستانها و مراکز نگهداری سالمندان میتواند برنامهریزی، لجستیک، نظارت و تخصیص منابع را هماهنگ کند و رباتهای کمکرسان بخشی از مراقبتهای فیزیکی روزمره را بر عهده بگیرند.
در چنین جامعهای، انسانها بیش از آنکه اپراتور دائمی ماشینها باشند، به سمت نظارت، مداخله و حکمرانی حرکت خواهند کرد.
حکمرانی هوش مصنوعی
درهمین پیوند، یک جامعه خودکار الزاما به یک هوش مصنوعی همهتوان نیاز ندارد. بلکه میتواند از لایههای مختلفی تشکیل شود که در آنها فناوریهای تخصصی متعدد با یکدیگر ارتباط برقرار کرده و اقدامات را هماهنگ میکنند اما ماهیت سیاسی چنین جامعهای به این بستگی دارد که چه کسی اهداف آن را تعیین و چه کسی عملکرد سامانهها را کنترل میکند.
درواقع، زیرساخت هوش مصنوعی فیزیکی میتواند در خدمت حکمرانی دموکراتیک، نظام تکنوکراتیک یا قدرت پلتفرمهای بزرگ خصوصی قرار گیرد.
همچنین، حکمرانی در هر نظامی، مستلزم تعیین قانونی حدود فعالیت سامانهها، حسابرسی مستقل، شفافیت درباره معیارهای بهینهسازی و حفظ اختیار انسان برای متوقف کردن سامانهها یا بازگرداندن آنها به حالت دستی است.
این سازوکارها خودبهخود شکل نخواهند گرفت و باید همانند حسگرها و نرمافزارها، آگاهانه در ساختارهای نهادی تعبیه شوند.