جوان آنلاین: تنگه راهبردی هرمز که تا پیش از دو جنگ اخیر برای همه شناور‌ها باز بود، با ماجراجویی‌های امریکا و رژیم صهیونی و برخی شرکای منطقه‌ای آنها اکنون به یکی از مهم‌ترین اهرم‌های ایران در معادلات جنگ و دیپلماسی تبدیل شده است؛ اهرمی که تهران تأکید دارد تا پیش از اجرای تعهدات اعلام‌شده از سوی امریکا، آن را کنار نخواهد گذاشت. دبیر شورای عالی امنیت ملی، در گفت‌و‌گو با «دراپ‌سایت» با اشاره به تجربه توافق قبلی و اجرا نشدن تعهدات طرف مقابل، اعلام کرد ایران هفت شرط جدید از طریق میانجی‌ها ارائه کرده و بازگشایی تنگه هرمز و بازگشت به مذاکرات را به اجرای این شروط وابسته می‌داند. او همچنین از آمادگی ایران برای ادامه پاسخ نظامی در صورت تداوم جنگ، ظرفیت‌های به‌کارگرفته‌نشده کشور و ضرورت شکل‌گیری ترتیبات امنیتی منطقه‌ای با مشارکت کشور‌های حاشیه خلیج فارس سخن گفت و نسبت به پیامد‌های طولانی‌شدن درگیری برای بازار‌های انرژی و کشور‌های منطقه هشدار داد.
سردار سرلشکر محسن رضایی، درباره شکست تفاهم‌نامه قبلی گفت ترتیب اجرای تعهدات اشتباه بود، زیرا ایران تنگه هرمز را باز کرد و رفت‌وآمد دریایی از سر گرفته شد، اما تعهدات سیاسی و اقتصادی طرف مقابل به شکلی که توافق را پایدار نگه دارد، اجرا نشد. به گفته وی، امریکا پس از دستیابی به آنچه فوراً نیاز داشت، با تغییر موازنه اهرم‌ها روبه‌رو شد.
شرط بازگشایی تنگه و بازگشت به مذاکره
دبیر شورای عالی امنیت ملی تأکید کرد ایران به دیپلماسی گذشته بازنمی‌گردد، اما دیپلماسی را نیز رها نمی‌کند. وی گفت تهران از طریق میانجی‌ها هفت شرط جدید ارائه کرده است و تا زمان اجرای این شروط، نه تنگه هرمز را باز خواهد کرد و نه به مذاکرات بازمی‌گردد. رضایی با اشاره به تفاهم با عمان درباره ایجاد یک کریدور دریایی جدید در تنگه هرمز اظهار داشت: بخش قابل‌توجهی از این مسیر از آب‌های تحت کنترل ایران عبور خواهد کرد. این کریدور به معنای بازگشایی اضطراری تنگه نیست و پس از اجرای شروط اعلام‌شده از سوی امریکا و تصمیم ایران برای بازگشایی هرمز عملیاتی خواهد شد. او تأکید کرد: ابتدا باید تعهدات اجرا شود، سپس ایران درباره بازگشایی تنگه تصمیم بگیرد و پس از آن کشتیرانی بر اساس ترتیبات جدید مورد توافق با عمان از سر گرفته شود. وی افزود: ایران اهرمی را که طرف مقابل را به میز مذاکره آورده است، پیش از اجرای تعهدات کنار نخواهد گذاشت. رضایی درباره رایزنی با کشور‌های شورای همکاری خلیج فارس گفت: گفت‌و‌گو‌ها بر ایجاد معماری امنیتی منطقه‌ای متمرکز است که مانع تبدیل دوباره خلیج فارس به صحنه تقابل ایران و قدرت‌های خارج از منطقه شود. به گفته دبیر شورای عالی امنیت ملی، بازگشایی تنگه هرمز و ایجاد معماری امنیتی گسترده‌تر برای خلیج فارس دو تصمیم جداگانه‌اند و گفت‌و‌گو با کشور‌های شورای همکاری نمی‌تواند جایگزین اجرای شروط ایران برای بازگشایی تنگه شود.
آمادگی ایران برای ادامه عملیات موشکی و پهپادی
دبیر شورای عالی امنیت ملی با تأکید بر توان ایران برای ادامه عملیات موشکی و پهپادی گفت: یکی از فرضیات کارزار علیه ایران این بود که حملات مستمر، سرانجام توان پاسخ‌گویی کشور را تحلیل خواهد برد، اما این فرضیه محقق نشده است. توان موشکی و پهپادی ایران در یک مکان واحد متمرکز نیست و به یک خط تولید واحد وابستگی ندارد. رضایی تصریح کرد: توان یک کشور در جنگ طولانی را نباید تنها با تعداد موشک‌های باقی‌مانده در انبار سنجید، بلکه حفظ چرخه مستمر تولید، استقرار و پاسخ اهمیت دارد. رضایی تأکید کرد ایران متناسب با شدت جنگ، توانمندی‌های بیشتری را وارد عملیات کرده و برای مرحله بعد نیز آمادگی دارد.
زیرساخت‌های انرژی و پیامد‌های تداوم جنگ
دبیر شورای عالی امنیت ملی این را هم گفت که ایران سیاستی برای حمله به زیرساخت‌های غیرنظامی انرژی با هدف آسیب‌زدن به اقتصاد منطقه ندارد، اما اگر این زیرساخت‌ها مستقیماً برای ادامه جنگ علیه ایران، پشتیبانی از عملیات نظامی، جایگزینی عرضه ازدست‌رفته نفت یا ادامه محاصره اقتصادی استفاده شوند، در محاسبات راهبردی ایران وضعیت متفاوتی خواهند داشت. وی تأکید کرد: نمی‌توان تأسیسات نفتی، بنادر و کشتیرانی ایران را هدف قرار داد و هم‌زمان انتظار داشت زیرساخت‌های اقتصادی پشتیبان این حملات مصون بمانند. راه‌حل مطلوب، ایجاد ترتیبات امنیتی دوطرفه‌ای است که تأسیسات انرژی، مسیر‌های کشتیرانی و زیرساخت‌های غیرنظامی را از جنگ خارج کند.
رضایی در واکنش به احتمال ادامه جنگ تا سال ۲۰۲۹ گفت تاب‌آوری راهبردی ایران را نمی‌توان صرفاً با شاخص‌های فصلی اقتصاد یا تعداد موشک‌های شلیک‌شده در یک ماه محاسبه کرد. وی با اشاره به تجربه جنگ هشت‌ساله ایران اظهار داشت که با طولانی‌شدن جنگ، توان ایران افزایش خواهد یافت، هرچند تهران خواهان چنین وضعیتی نیست. او افزود: جنگ طولانی هزینه‌های جدی برای امریکا، کشور‌های خلیج فارس، بازار‌های جهانی انرژی و ذخایر تسلیحاتی کشور‌های درگیر به همراه خواهد داشت. رضایی همچنین تأکید کرد ایران از محاصره طولانی آسیب خواهد دید، خانواده‌ها هزینه خواهند پرداخت و سرمایه‌گذاری و بخش‌هایی از اقتصاد با دشواری مواجه خواهند شد، اما درد اقتصادی و فروپاشی راهبردی یکسان نیستند. هدف ایران رسیدن به سال ۲۰۲۹ نیست، بلکه پایان‌دادن به جنگ تحت شرایطی است که احتمال وقوع جنگ دیگری را کاهش دهد.
مدیریت تنگه هرمز و مقابله با قاچاق دریایی
دبیر شورای عالی امنیت ملی درباره وضعیت تردد نفتکش‌ها و ادعای بازبودن تنگه هرمز گفت: ایران این تنگه را کنترل و مدیریت می‌کند. در دو تا سه ماه گذشته، به‌طور متوسط هر شب پنج شناور مرتبط با آنچه قاچاقچیان خواند، هدف قرار گرفته‌اند. رضایی با اشاره به انتقال محموله‌ها میان قایق‌های کوچک‌تر و کشتی‌های بزرگ‌تر در آب‌های ساحلی و صخره‌ای عمان، این فعالیت‌ها را قاچاق توصیف کرد و گفت: قیمت نفت نیز واقعیت وضعیت تنگه را نشان می‌دهد. وی مدیریت هرمز را سرمایه‌ای ملی دانست و تأکید کرد: اهمیت آن صرفاً به دریافت عوارض محدود نیست، بلکه امنیت در اولویت قرار دارد و ایران از این موضع کوتاه نخواهد آمد.
احتمال گسترش دامنه پاسخ ایران
رضایی در پایان با اشاره به هشدار سپاه درباره به‌کارگیری توانمندی‌های تازه در صورت ازسرگیری جنگ گفت: ایران در مراحل قبلی همه توانمندی‌های خود را به کار نگرفته است و متناسب با شدت جنگ، قابلیت‌های بیشتری وارد میدان کرده است. وی با اشاره به دارایی‌های امریکا در منطقه افزود در صورت وقوع جنگ، کابل‌ها، مراکز داده و تأسیسات هوش مصنوعی نیز می‌توانند در تیررس قرار بگیرند و اگر درگیری دوباره آغاز شود، ایران برنامه گسترده‌تری خواهد داشت.