ارزیابی‌های جدید آژانس اطلاعات دفاعی امریکا (DIA) نشان می‌دهد ایران، بر‌خلاف تمام فشار‌های همه‌جانبه نظامی و اقتصادی، نه‌تنها دچار فروپاشی ساختاری نشده، بلکه به‌عنوان یک «قدرت فضایی در حال ظهور» در جهان شناخته می‌شود

جوان آنلاین: در شرایطی که امریکا زیرساخت‌های حیاتی و فضایی ایران را آماج حملات نظامی خود قرار داده بود، نهاد‌های اطلاعاتی امریکا به شکست راهبردی خود در مهار برنامه فضایی ایران اعتراف کردند. بر اساس گزارش اخیر پایگاه آکسیوس، ارزیابی آژانس اطلاعات دفاعی امریکا نشان می‌دهد ایران با وجود حملات به تأسیسات مرتبط با برنامه فضایی خود، همچنان توانمندی‌های فضایی‌اش را توسعه می‌دهد. این ارزیابی تهران را قدرت فضایی نوظهور توصیف می‌کند و از نگرانی واشنگتن درباره تأثیر این توانمندی‌ها بر برتری فضایی امریکا حکایت دارد.

پژوهشگاه فضایی ایران و زیرساخت‌های مرتبط با صنعت هوا و فضا یکی از اصلی‌ترین اهداف دشمن امریکایی صهیونیستی در جنگ رمضان بود، اما با وجود تخریب بخش قابل‌توجهی از این تأسیسات و زیرساخت‌ها و خسارات مالی قابل‌توجهی که به آنها وارد شد، بنا به تأکید نادر مکاری، سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران، فعالیت‌های علمی و پژوهشی آن همچنان ادامه یافت و تخریب فیزیکی ساختمان پژوهشگاه فضایی کشورمان مانع اجرای برنامه‌های علمی و پروژه‌های صنعت هوا و فضا نشد. حالا گزارش آکسیوس از ارزیابی آژانس اطلاعات دفاعی امریکا، تعطیل‌پذیر نبودن توان و دانش فضایی ایران را تأیید می‌کند و نشان می‌دهد ایران با وجود حملات امریکا به تأسیسات مرتبط با برنامه فضایی خود، همچنان در حال گسترش توانمندی‌های فضایی است.

بر اساس این گزارش، ایران تلاش می‌کند با توسعه توان فضایی، قابلیت‌های نظامی و دقت هدف‌گیری خود را افزایش دهد.

قدرت فضایی نوظهور

سال‌هاست فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) برای تسلط بلامنازع بر فضای خاورمیانه در تلاش است تا از این برتری به عنوان اهرمی برای سرکوب کشور‌های مستقل استفاده کند.

حالا، اما در تاریخ ۵ نوامبر ۲۰۲۶، پایگاه خبری و تحلیلی «آکسیوس» با انتشار گزارشی نشان می‌دهد ایران، به‌خلاف تمام فشار‌های همه‌جانبه نظامی و اقتصادی، نه‌تنها دچار فروپاشی ساختاری نشده‌است، بلکه امروز به‌عنوان یک «قدرت فضایی در حال ظهور» در جهان شناخته می‌شود. بر اساس این گزارش، آژانس اطلاعات دفاعی امریکا (DIA - Defense Intelligence Agency) فاش کرد که ایران در جریان عملیات موسوم به «خشم حماسی»، اقدامات تهاجمی علیه توانمندی‌های فضایی ایالات متحده انجام داده‌است.

در ماه سپتامبر، وزارت حمل‌ونقل امریکا درباره اختلال «قابل‌توجه» در سامانه‌های ناوبری جهانی در تنگه هرمز هشدار داده‌بود.

بر اساس این گزارش، ایران چندین سامانه اخلالگر مستقر در زمین در اختیار دارد که می‌توانند عملکرد سامانه‌های موقعیت‌یابی جهانی (GPS) مبتنی بر ماهواره را مختل و تضعیف کنند.

به چالش کشیده‌شدن ادعای برتری فضایی امریکا بر ایران

در ماه مارس گذشته، دریاسالار برد کوپر، فرمانده سنتکام، در اظهاراتی متکبرانه مدعی شد که امریکا پس از حمله به برخی مراکز فرماندهی فضایی ایران، سرانجام به «برتری فضایی» (Space Superiority) در برابر تهران دست یافته‌است.

حالا، اما در گزارش آکسیوس که بر مبنای اسناد و ارزیابی‌های طبقه‌بندی‌شده آژانس اطلاعات دفاعی امریکا (DIA) تنظیم و منتشر شده، به عبور موفقیت‌آمیز ایران از مرحله ابتدایی «تلاش برای دسترسی فیزیکی به فضا» و ورود قدرتمندانه به فاز «استفاده راهبردی، شبکه‌محور و تهاجمی از فضا» برای ایجاد بازدارندگی پایدار اذعان شده‌است.

حالا نهاد‌های اطلاعاتی امریکا تأکید کرده‌اند که تهران در حال گسترش هم‌زمان برنامه‌های فضایی نظامی و غیرنظامی خود است تا توانمندی‌های نظامی، توسعه اقتصادی و اعتبار ملی خود را در عرصه جهانی تثبیت کند.

پایان توهم برتری فضایی واشینگتن

تاد هریسون (Todd Harrison)، از کارشناسان و تحلیلگران برجسته حوزه هوافضا در مؤسسه تحقیقاتی آمریکن انترپرایز، در مصاحبه با آکسیوس صراحتاً اعلام کرد که اگر ایران توانایی تضعیف قابلیت‌های فضایی ایالات متحده را دارد، به هیچ عنوان نمی‌توان از برتری فضایی واشینگتن سخن گفت.

وی اعلام برتری فضایی امریکا در این درگیری را با این تشبیه به انتقاد گرفت: «برتری فضایی امریکا دقیقاً شبیه آن است که نیروی هوایی مدعی برتری هوایی مطلق شود، در حالی که سامانه‌های پدافندی دشمن به‌طور مستمر و روزانه قادرند پیشرفته‌ترین جنگنده‌های آن را رهگیری کنند!» سرتیپ تاد بنسون (Todd Benson)، فرمانده نیرو‌های فضایی سنتکام هم در یکی از وبینار‌های مؤسسه میچل اعتراف کرد که فضا دیگر در انحصار ابرقدرت‌های سنتی بلوک شرق و غرب نیست. بنا به تأکید وی، دسترسی به فضا امروز برای کشور‌هایی نظیر ایران مقرون‌به‌صرفه و امکان‌پذیر شده است و دیگر نیازی نیست که یک کشور حتماً دارای اقتصاد تریلیون دلاری باشد تا بتواند ناوگان مداری خود را توسعه دهد.

کری بینگن (Kari Bingen)، عضو ارشد مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی (CSIS)، هم در این‌باره این‌گونه اظهار‌نظر کرده‌است: «هر چند حجم دارایی‌های فضایی ایران با امریکا، چین و روسیه قابل قیاس نیست، اما تهران به قابلیت‌هایی دست یافته‌است که به‌طور جدی استفاده ایالات متحده از فضا را به چالش می‌کشد.» این اظهارات از موفقیت راهبرد جمهوری اسلامی در بومی‌سازی فناوری پیچیده فضایی و شکست انحصارطلبی دانش هوا و فضا حکایت دارد.

رویکرد تهاجمی ایران علیه زیرساخت‌های فضایی واشینگتن

در گزارش آژانس اطلاعات دفاعی پنتاگون (DIA) ادعا‌هایی در خصوص توانمندی‌های آفندی و پدافندی ایران در حوزه جنگ الکترونیک فضایی وجود دارد. بر اساس ادعای این اسناد اطلاعاتی، جمهوری اسلامی ایران در جریان جنگ اخیر، رویکردی تهاجمی علیه زیرساخت‌های فضایی ایالات متحده اتخاذ کرده‌است.

آکسیوس به نقل از ارزیابی‌های پنتاگون ادعا کرده‌است که ایران با استقرار و بهره‌گیری از سیستم‌های پیشرفته اختلال‌گر (Jamming) زمین‌پایه، موفق شده‌است سیگنال‌های ماهواره‌ای و سیستم موقعیت‌یاب جهانی (GPS) را که شریان حیاتی عملیات‌های نظامی امریکا محسوب می‌شوند، دچار اخلال و افت کیفیت کند. 
بر اساس این گزارش، این اختلالات صرفاً یک اخلال موضعی نبوده‌است، بلکه در سپتامبر ۲۰۲۶، وزارت حمل‌ونقل ایالات متحده مجبور شد یک هشدار رسمی مبنی بر وجود اختلالات «بسیار معنادار» در سیستم‌های ناوبری جهانی در محدوده تنگه هرمز صادر کند. 

در کنار ادعا‌های نهاد‌های اطلاعاتی امریکا، مؤسسات بین‌المللی و تخصصی در حوزه ناوبری و ریسک دریایی نظیر «ویندوارد» (Windward) نیز با انتشار داده‌هایی به بررسی ابعاد این رویداد‌ها پرداخته‌اند. بر اساس گزارش‌ها و ادعا‌های این مؤسسه، در جریان رویداد‌های اخیر، سیستم‌های شناسایی خودکار (AIS) و ناوبری ماهواره‌ای شناور‌ها به‌طور گسترده‌ای فریب داده شده‌اند. داده‌های ویندوارد نشان می‌دهد که در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶، بیش از ۳ /۳۵ میلیون مورد جعل سیگنال (Spoofing) و برخورد‌های کشتی‌به‌کشتی غیرواقعی در سیستم‌های راداری جهانی ثبت شده‌است. این گزارش‌ها، به‌همراه هشدار‌های پیاپی نهاد‌هایی مانند سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) درباره حوادث و کوری راداری کشتی‌ها در تنگه هرمز، توسط ناظران غربی به عنوان نشانه‌ای از پیشرفت دکترین نظامی ایران تفسیر شده‌است.

با استناد به مجموع این ادعا‌ها و گزارش‌های منتشر شده از سوی نهاد‌های معتبر غربی، پنتاگون هم‌اکنون با این چالش اساسی روبه‌رو است که سرمایه‌گذاری‌های نجومی امریکا در تجهیزات فضایی، در برابر توانمندی‌های نامتقارن و جنگ الکترونیک ایران در منطقه به‌شدت آسیب‌پذیر شده‌است.

صنعتی که با تخریب چند ساختمان متوقف نخواهد شد

گزارش اخیر آکسیوس در خصوص قدرت فضایی ایران در کنار تصاویر ساختمان سوخته و تخریب‌شده پژوهشگاه فضایی کشورمان، به نمایشی روشن از ناکامی دشمن در توقف علم و دانشی است که در اذهان جوانان و دانشمندان این سرزمین ریشه کرده و با روحیه جهادی و ایمان آنها در هم آمیخته‌است. صنعت فضایی ایران دانشی بومی است و با تخریب چند سوله یا ساختمان متوقف نخواهد شد.

گزارش‌های جدید آژانس اطلاعات دفاعی امریکا (DIA) صراحتاً بیان می‌کنند که به رغم بمباران گسترده تأسیسات کلیدی فضایی، ایران همچنان یک قدرت نوظهور و زنده در این عرصه است و روند توسعه توانمندی‌های آن متوقف نشده‌است.