حجت‌الاسلام والمسلمین مومنی با اشاره به مسئولیت خبرنگاران، اصحاب رسانه و فعالان فرهنگی و هنری در تبیین معارف اهل‌بیت(ع) تصریح کرد: دفاع از انقلاب، نظام و خون شهدا یک تکلیف اعتقادی است و مسئولیت هر فرد در پاسداری از دین و زدودن غربت از چهره ولایت، متناسب با جایگاه، توانمندی و حوزه فعالیت او تعریف می‌شود و هیچ‌کس نباید نسبت به این مسئولیت مهم بی‌تفاوت باشد.
به گزارش خبرگزاری حوزه، حجت‌الاسلام والمسلمین سیدحسین مؤمنی در مراسم عزاداری ایام شهادت حضرت فاطمه زهرا(سلام‌الله‌علیها) که صبح امروز با حضور خبرنگاران و اصحاب رسانه استان قم از سوی سازمان بسیج رسانه استان قم برگزار شد، با اشاره به ضرورت بررسی دقیق و تحلیلی حوادث تاریخی اظهار داشت: برای فهم درست هر واقعه تاریخی و جلوگیری از تکرار آسیب‌ها و انحرافات گذشته، باید سه پرسش اساسی درباره آن مطرح شود؛ نخست اینکه چرا آن حادثه اتفاق افتاد، دوم چگونه شکل گرفت و چه روندی را طی کرد و سوم اینکه چه پیامدها و آثاری بر جای گذاشت.
استاد حوزه علمیه قم افزود: بعثت پیامبر اکرم(ص)، واقعه غدیر و حادثه عاشورا از جمله رویدادهای مهم تاریخ اسلام هستند که باید با نگاهی تحلیلی و با توجه به زمینه‌ها، علل شکل‌گیری و نتایج و پیامدهای آن‌ها مورد مطالعه قرار گیرند.
بررسی بعثت، غدیر و عاشورا با نگاه تحلیلی ضروری است
حجت‌الاسلام والمسلمین مؤمنی با تأکید بر ضرورت شناخت فلسفه بعثت پیامبر اعظم(ص) و آثار آن در هدایت جامعه اسلامی تصریح کرد: در بررسی واقعه غدیر نیز باید به این پرسش اساسی پاسخ داد که چرا جامعه اسلامی به امام و ولی نیاز دارد و آیا وجود قرآن کریم به‌تنهایی برای هدایت جامعه کفایت می‌کند یا تحقق کامل اهداف دین، علاوه بر کتاب الهی، به حضور امام و رهبر الهی نیز نیازمند است.
عبور از ولایت از سقیفه آغاز شد
وی با تاکید بر این که عبور از ولایت از سقیفه آغاز شد، ادامه داد: از همان مقطع تاریخی، این تفکر مطرح شد که قرآن کریم برای هدایت جامعه کافی است و نیازی به ولی و امام وجود ندارد؛ در حالی که مسئله امامت و ولایت از موضوعات اساسی و بنیادین در معارف اسلامی به شمار می‌رود و نمی‌توان نقش امام را در تبیین، تفسیر و تحقق آموزه‌های دینی نادیده گرفت.
استاد حوزه علمیه قم با اشاره به جایگاه تاریخی و اعتقادی واقعه غدیر خاطرنشان کرد: واقعه غدیر در منابع تاریخی و حدیثی شیعه و اهل سنت با اسناد معتبر نقل شده است. پیامبر اکرم(ص) در روز غدیر و در اجتماع مسلمانان، مسئله امامت و ولایت حضرت امیرالمؤمنین علی(ع) را مطرح کردند و در خطبه‌ای که در منابع معتبر نقل شده است، جایگاه و منزلت آن حضرت را برای جامعه اسلامی تبیین فرمودند.
وی در ادامه افزود: واقعه غدیر از مهم‌ترین مستندات اعتقادی در اثبات ولایت و امامت امیرالمؤمنین علی(ع) است و باید ابعاد مختلف این واقعه، به‌ویژه پیام‌ها و مسئولیت‌هایی که برای جامعه اسلامی به همراه دارد، به‌درستی تبیین شود.
عنوان «امیرالمؤمنین» اختصاص به حضرت علی(ع) دارد
حجت‌الاسلام والمسلمین مؤمنی در ادامه با اشاره به جایگاه ویژه عنوان «امیرالمؤمنین» اظهار داشت: عنوان «امیرالمؤمنین» بر اساس تصریح پیامبر اکرم(ص)، جایگاه و ویژگی خاصی دارد و این عنوان در نصوص مربوط به واقعه غدیر برای حضرت امیرالمؤمنین علی(ع) مورد تأکید قرار گرفته است؛ ازاین‌رو نباید این عنوان را به سایر ائمه اطهار(ع) تعمیم داد.
شناخت غدیر نباید به بازگویی صرف یک واقعه تاریخی محدود شود
وی با بیان اینکه شناخت غدیر نباید به بازگویی صرف یک واقعه تاریخی محدود شود، گفت: باید پیامدهای پایبندی به حقیقت غدیر و همچنین نتایج فاصله گرفتن از این حقیقت اعتقادی مورد بررسی قرار گیرد؛ چرا که ولایت یکی از ارکان اساسی دین است و دور شدن از آن می‌تواند زمینه‌ساز انحرافات و آسیب‌های جدی در جامعه اسلامی شود.
این استاد حوزه علمیه قم با تأکید بر ضرورت تبیین آثار اجتماعی و اعتقادی غدیر افزود: مسئله مهم این است که بدانیم پایبندی به ولایت چه آثاری در مسیر حرکت جامعه اسلامی دارد و غفلت از این اصل بنیادین چگونه می‌تواند جامعه را از مسیر صحیح هدایت الهی دور کند.
برای شناخت چرایی وقوع عاشورا باید به حوادث پس از رحلت پیامبر(ص) بازگشت
حجت‌الاسلام والمسلمین مؤمنی با طرح این پرسش که چگونه جامعه‌ای که پیامبر اکرم(ص) در میان آن زندگی کرده و تعالیم اسلام را برای آن به ارمغان آورده بود، به نقطه‌ای رسید که در برابر امام زمان خود ایستاد و زمینه شهادت حضرت اباعبدالله الحسین(ع) را فراهم کرد، اظهار داشت: برای پاسخ به این پرسش، نمی‌توان واقعه کربلا را به‌صورت مستقل و بدون توجه به تحولات تاریخی پیش از آن تحلیل کرد.
لزوم فهم چرایی وقوع عاشورا
وی تصریح کرد: برای فهم چرایی وقوع عاشورا باید به حوادث و اتفاقاتی بازگشت که در فاصله گرفتن جامعه اسلامی از مسیر ولایت نقش داشتند. در این میان، واقعه غدیر و حوادث پس از رحلت پیامبر اکرم(ص) از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند و باید ارتباط این رویدادها با تحولات بعدی تاریخ اسلام به‌درستی بررسی شود.
این سخنران مذهبی ادامه داد: حوادث پس از رحلت پیامبر اکرم(ص)، واقعه فاطمیه و اتفاقاتی که درباره حضرت فاطمه زهرا(سلام‌الله‌علیها) رخ داد، در امتداد مسئله غدیر و فاصله گرفتن بخشی از جامعه اسلامی از حقیقت ولایت قابل بررسی است؛ چرا که غفلت از جایگاه امامت و ولایت، زمینه‌ساز شکل‌گیری اتفاقات تلخ و انحرافات بعدی در تاریخ اسلام شد.
وی با تأکید بر ضرورت مراجعه به منابع معتبر تاریخی خاطرنشان کرد: برای شناخت ابعاد این حوادث، باید گزارش‌ها و مستندات مربوط به دوران پس از رحلت پیامبر اکرم(ص) را با دقت مورد بررسی قرار داد و از منابع معتبر برای بازخوانی وقایع صدر اسلام بهره گرفت.
بررسی مستندات تاریخی شهادت حضرت زهرا(س) ضرورت دارد
حجت‌الاسلام والمسلمین مؤمنی با اشاره به گزارش‌های تاریخی درباره فاصله زمانی شهادت حضرت فاطمه زهرا(س) از رحلت پیامبر اکرم(ص) گفت: در برخی گزارش‌های تاریخی، این فاصله ۹۵ روز ذکر شده است و بررسی دقیق مستندات تاریخی این دوره، برای شناخت بهتر حوادث صدر اسلام و تبیین جایگاه حضرت زهرا(س) ضرورت دارد.
وی همچنین با اشاره به گسترش مراسم فاطمیه دوم در سال‌های پس از پیروزی انقلاب اسلامی اظهار داشت: توسعه و برگزاری گسترده‌تر مراسم فاطمیه دوم در سال‌های پس از انقلاب اسلامی، به برکت خون شهدا و تلاش مراجع تقلید به‌ویژه رهبر شهید انقلاب اسلامی مورد توجه بیشتری قرار گرفت و این حرکت باید به‌عنوان بخشی از تحولات فرهنگی و اعتقادی جامعه مورد توجه قرار گیرد.
عقلانیت، حماسه و عاطفه؛ سه رکن انتقال صحیح پیام عاشورا
حجت‌الاسلام والمسلمین مؤمنی با اشاره به ضرورت انتقال صحیح پیام قیام امام حسین(ع) به جامعه اظهار داشت: برای تبیین درست پیام عاشورا باید سه عنصر عقلانیت، حماسه و عاطفه و عشق را در کنار یکدیگر مورد توجه قرار داد؛ چرا که هر یک از این مؤلفه‌ها بخشی از حقیقت قیام سیدالشهدا(ع) را برای مخاطبان روشن می‌کند.
استاد حوزه علمیه قم افزود: عقلانیت حاکم بر واقعه کربلا باید بر اساس منطق الهی و معارف دینی تبیین شود و در کنار آن، حماسه، شور و جنبه‌های عاطفی قیام نیز مورد توجه قرار گیرد تا مخاطب بتواند ابعاد مختلف این نهضت بزرگ را به‌درستی درک کند.
حجت‌الاسلام والمسلمین مؤمنی با تأکید بر اهمیت استفاده از روضه‌های مستند در مجالس اهل‌بیت(ع) تصریح کرد: جایگاه روضه‌های مستند در انتقال معارف اهل‌بیت(ع) بسیار مهم است و در بیان مصائب آن بزرگواران نباید به نقل مطالب غیرمستند و گزارش‌های فاقد اعتبار روی آورد.
وی ادامه داد: منابع معتبر تاریخی و مقاتل قابل استناد، ظرفیت فراوانی برای تبیین ابعاد مظلومیت اهل‌بیت(ع) و انتقال پیام‌های معرفتی، اعتقادی و بصیرتی دارند و اگر از این منابع به‌درستی استفاده شود، می‌توان بسیاری از معارف عمیق دینی را در قالب بیان مصائب و روضه به مخاطبان منتقل کرد.
روضه‌های مستند سرشار از معارف اعتقادی، تربیتی و بصیرتی‌اند
استاد حوزه علمیه قم با بیان اینکه نباید در مجالس عزاداری تنها به جنبه عاطفی مصائب توجه شود، خاطرنشان کرد: روضه‌های مستند سرشار از نکات اعتقادی، معرفتی و تربیتی و بصیرتی هستند، اما گاهی مخاطب در جریان بیان مصائب، چنان تحت تأثیر جنبه عاطفی قرار می‌گیرد که از پیام‌های عمیق و بصیرتی آن غافل می‌شود.
وی افزود: سخنرانان و خطیبان باید در کنار برانگیختن عواطف و احساسات مردم، معارف و درس‌های نهفته در حوادث تاریخی و مصائب اهل‌بیت(ع) را نیز برای مخاطبان تبیین کنند تا مجالس عزاداری علاوه بر ایجاد شور و احساس، زمینه ارتقای معرفت و بصیرت دینی را نیز فراهم سازد.
حجت‌الاسلام والمسلمین مؤمنی با اشاره به تأکید رهبر شهید انقلاب اسلامی بر استفاده از روضه‌های مستند گفت: رهبر شهید همواره بر خواندن اصل روضه و استفاده از روضه‌های مستند تأکید و توصیه داشتند و این مسئله نشان‌دهنده اهمیت حفظ اصالت و اعتبار مطالب مطرح‌شده در مجالس عزاداری است.