یورونیوز: سازندهٔ «کلود» می‌خواهد سرمایه‌گذاران ارزش آن را بیش از ۱ تریلیون دلار (۹۰۹ میلیارد یورو) بدانند، با وجود زیان‌های دفتری ده‌ها میلیاردی و ساختاری که سهام‌داران را تقریباً بی‌اختیار می‌گذارد.

انتظار می‌رود شرکت آنتروپیک روز چهارشنبه ۱۸ نوامبر قیمت نهایی سهام خود را تعیین کند و روز بعد، با نماد ANT، معامله این سهام در بازار نزدک در نیویورک آمریکا آغاز شود.

این شرکت قیمت هر سهم را بین ۷۰ تا ۷۸ دلار (۶۴ تا ۷۱ یورو) پیشنهاد کرده است؛ قیمتی که در میانه این بازه، ارزش آنتروپیک را حدود ۱.۲ تریلیون دلار (۱.۱ تریلیون یورو) برآورد می‌کند. این عرضه در بازار سهام بزرگ‌ترین آزمون تاکنون خواهد بود برای این که روشن شود سرمایه‌گذاران باور دارند هوش مصنوعی در بلندمدت می‌تواند سودآور باشد یا نه.

همه متقاعد نشده‌اند. در یک نشست خبری که توسط مرکز بین‌ادیان مسئولیت شرکتی (Interfaith Center on Corporate Responsibility)، گروه سرمایه‌گذاری اس‌او‌سی (SOC Investment Group) و صندوق آموزش اصلاح مالی آمریکایی‌ها (Americans for Financial Reform Education Fund) برگزار شد، کارشناسان حاکمیت شرکتی و حقوقی نسبت به «نشانه‌های هشداردهنده» در اسناد ثبت این شرکت هشدار دادند.

مارک لوین، مسئول مالی و حسابرسی شهر نیویورک، گفت: «آنتروپیک بدون پاسخ دادن به پرسش‌های بنیادی درباره آمادگی خود برای فعالیت به‌عنوان یک شرکت سهامی عام، به سمت عرضه اولیه شتاب می‌کند.» او گفت که این شرکت هنوز نشان نداده است چگونه با آنچه خود «ریسک‌های بالقوه فاجعه‌بار یا موجودیتی برای بشریت» ناشی از هوش مصنوعی خوانده، برخورد می‌کند.

در ادامه پنج نکته مهم که پیش از عرضه اولیه باید بدانید، می‌آید.

۱. جدایی از اوپن‌ای‌آی

آنتروپیک اوایل سال ۲۰۲۱ میلادی توسط گروهی از پژوهشگرانی تأسیس شد که از اوپن‌ای‌آی، سازنده چت‌جی‌پی‌تی، جدا شدند؛ جایی که آن‌ها با کار روی ایمنی هوش مصنوعی نام خود را مطرح کرده بودند.

داریو آمودی سال ۲۰۱۶، زمانی که اوپن‌ای‌آی هنوز یک نهاد غیرانتفاعی بود، به آن پیوست. او هدایت تیم ایمنی و تحقیقات مربوط به «قوانین مقیاس‌پذیری» را بر عهده داشت؛ الگوهایی که نشان می‌دهند مدل‌های هوش مصنوعی هرچه روی داده‌های بیشتری آموزش ببینند، توانمندتر می‌شوند. خواهر کوچک‌تر او، دانیلا آمودی، سال ۲۰۱۸ به اوپن‌ای‌آی ملحق شد و تا جایگاه معاون ایمنی و سیاست‌گذاری ارتقا یافت.

این دو خواهر و چندین همکارشان پس از اختلاف با رهبران اوپن‌ای‌آی بر سر نحوه ساخت هوش مصنوعی، در دسامبر ۲۰۰۰ آن شرکت را ترک کردند. آن‌ها حدود چهار هفته بعد آنتروپیک را راه‌اندازی کردند. این دو شرکت که هر دو در سان‌فرانسیسکو مستقر هستند، از آن زمان رقبای سرسخت یکدیگر بوده‌اند.

۲. حمایت غول‌های فناوری

پرونده ثبت آنتروپیک نشان می‌دهد آمازون و شرکت مادر گوگل، آلفابت، در میان بزرگ‌ترین حامیان آن قرار دارند. مایکروسافت، انویدیا و صندوق سرمایه‌گذاری فاندرز فاند نیز در این شرکت سرمایه‌گذاری کرده‌اند؛ نهادی که پیتر ثیل آن را بنیان گذاشته است. در ماه مه، آنتروپیک ۶۵ میلیارد دلار (۵۹ میلیارد یورو) از سرمایه‌گذاران جذب کرد؛ سرمایه‌گذارانی که ارزش این شرکت را ۹۶۵ میلیارد دلار (۸۷۷ میلیارد یورو) برآورد کردند. این نخستین بار بود که یک دور تأمین مالی، ارزش آنتروپیک را بالاتر از اوپن‌ای‌آی قرار داد.

اندیشه‌های داریو آمودی تحت تأثیر دو جریان همپوشان شکل گرفته است. یکی عقل‌گرایی است که با نویسنده حوزه هوش مصنوعی، الیزر یودکفسکی، گره خورده؛ کسی که مدت‌هاست هشدار می‌دهد هوش مصنوعی پیشرفته می‌تواند برای بشریت ریسکی فاجعه‌بار به همراه داشته باشد. جریان دیگر «نوع‌دوستی مؤثر» است که با استفاده از شواهد می‌کوشد مشخص کند پول و زمان در کجا می‌تواند بیشترین اثر مثبت را داشته باشد.

اهدا‌کنندگان مرتبط با جریان نوع‌دوستی مؤثر بخش زیادی از سرمایه اولیه آنتروپیک را تأمین کردند. داستین موسکوویتس، هم‌بنیان‌گذار فیس‌بوک، و یان تالین، هم‌بنیان‌گذار اسکایپ، در کنار اریک اشمیت، مدیرعامل سابق گوگل، در نخستین دور سرمایه‌گذاری از این شرکت حمایت کردند.

۳. سهام‌داران در سود شریک می‌شوند، نه در کنترل

آنتروپیک قصد دارد در عرضه اولیه ۸۲۵ میلیون سهم را با قیمت هر سهم ۷۰ تا ۷۸ دلار (۶۴ تا ۷۱ یورو) به عموم عرضه کند. از این تعداد، حدود ۸۰۱ میلیون سهم جدید است که خود شرکت می‌فروشد و حدود ۲۴ میلیون سهم را سهام‌داران فعلی عرضه می‌کنند. در میانه این بازه قیمتی، این عرضه حدود ۶۱ میلیارد دلار (۵۵ میلیارد یورو) پول جذب خواهد کرد و آن را به یکی از بزرگ‌ترین عرضه‌های اولیه تاریخ بازار سهام تبدیل می‌کند.

به‌طور جداگانه، هفت شرکت از جمله انویدیا، گوگل و مایکروسافت توافق کرده‌اند ۲۶ میلیارد دلار (۲۴ میلیارد یورو) سهام بدون حق رأی را در قالب یک معامله خصوصی هم‌زمان با عرضه اولیه خریداری کنند.

آنچه خریداران عمومی به دست نخواهند آورد، نفوذ قابل‌توجه است. آنتروپیک یک «شرکت منفعت عمومی» است؛ نوعی شرکت آمریکایی که از نظر قانونی موظف است در کنار سودآوری، هدفی اعلام‌شده را نیز دنبال کند. هدف این شرکت «توسعه و نگه‌داری مسئولانه هوش مصنوعی پیشرفته برای منافع بلندمدت بشریت» عنوان شده است.

بنیان‌گذاران ۵۰.۱ درصد از حق رأی سهام‌داران را در اختیار دارند، در حالی که یک نهاد مستقل به نام «صندوق منافع بلندمدت» چهار نفر از هفت عضو هیئت‌مدیره شرکت را انتخاب می‌کند.

این صندوق پنج امین دارد که از جمله آن‌ها می‌توان به بن برنانکی، رئیس پیشین بانک مرکزی آمریکا، اشاره کرد. هیچ‌یک از آن‌ها سهم مالی در این شرکت ندارند.

منتقدان می‌گویند نتیجه این ساختار، بی‌قدرت شدن سرمایه‌گذاران بیرونی است. جاش زینر، مدیرعامل مرکز بین‌ادیان مسئولیت شرکتی، گفت: «آنتروپیک ساختار حاکمیتی ساخته است که برای سهام‌داران تقریباً هیچ صدایی باقی نمی‌گذارد.» او افزود: «آنتروپیک خود را در برابر پاسخ‌گویی بیرونی سپر کرده، در حالی که تصمیم‌هایی که در داخل شرکت گرفته می‌شود بر تک‌تک انسان‌های روی زمین اثر خواهد گذاشت.»

۴. تکیه بر یک قمار بزرگ زیرساختی

آنتروپیک متعهد شده است طی حدود یک دهه دست‌کم ۵۱۸ میلیارد دلار (۴۷۱ میلیارد یورو) به شش تأمین‌کننده برای تأمین تراشه‌ها، مراکز داده و برق مورد نیاز هوش مصنوعی خود بپردازد. حدود ۸۰ درصد این تعهدات قابل فسخ نیست و باید پرداخت شود، صرف‌نظر از این که ظرفیت خریداری‌شده واقعاً مورد استفاده قرار بگیرد یا نه.

این تعهدات از نظر رسمی بدهی محسوب نمی‌شود، اما در عمل شبیه بدهی عمل می‌کند. در مقابل، بسیاری از بزرگ‌ترین مشتریان آنتروپیک می‌توانند هر زمان که بخواهند هزینه‌های خود را کاهش دهند یا به‌طور کامل متوقف کنند. این شرکت روی این فرض حساب باز کرده است که تقاضا برای هوش مصنوعی همچنان از توان محاسباتی لازم برای اجرای آن پیشی خواهد گرفت.

آنتروپیک همچنین به‌شدت به چند شریک اصلی وابسته است. تقریباً نیمی از درآمد سال ۲۰۲۵ آن از طریق آمازون و گوگل به دست آمد؛ شرکت‌هایی که دسترسی به هوش مصنوعی آنتروپیک را از طریق خدمات ابری خود می‌فروشند. همان شرکت‌ها بخش بزرگی از توان محاسباتی آن را نیز تأمین می‌کنند و در اسناد ثبت آمده است که آن‌ها حاضر نشدند تمام ظرفیتی را که آنتروپیک درخواست کرده بود در اختیارش بگذارند. در این اسناد همچنین هشدار داده شده است که یک حادثه فاجعه‌بار مرتبط با هوش مصنوعی می‌تواند خساراتی ایجاد کند که برای آن اصلاً امکان بیمه‌کردن وجود نداشته باشد.

۵. رقبایی در واشنگتن، سان‌فرانسیسکو و چین

در ماه ژانویه، وزارت دفاع آمریکا در دولت دونالد ترامپ خواستار استفاده بدون محدودیت از مدل کلود شد. آنتروپیک اجازه دو نوع استفاده را نداد: نظارت گسترده بر شهروندان آمریکایی و به‌کارگیری سلاح‌های کشنده کاملاً خودمختار.

در فوریه، ترامپ به نهادهای فدرال دستور داد استفاده از فناوری آنتروپیک را متوقف کنند. پس از آن، پیت هگست، وزیر دفاع، این شرکت را به‌عنوان «ریسک زنجیره تأمین» معرفی کرد؛ برچسبی که معمولاً برای دشمنان خارجی به کار می‌رود.

رقیب مستقیم اوپن‌ای‌آی عرضه سهام خود را دست‌کم تا سال ۲۰۲۷ به تعویق انداخته و طبق گزارش‌ها اخیراً در یک دور خصوصی تأمین مالی، حدود ۱.۲۵ تریلیون دلار (۱.۱۴ تریلیون یورو) ارزش‌گذاری شده است؛ رقمی نزدیک به برآورد ارزش آنتروپیک.

اوپن‌ای‌آی یک شرکت خصوصی است؛ بنابراین ارقام آن توسط حسابرسان مستقل بررسی نشده و دو شرکت نیز فروش‌های انجام‌شده از طریق شرکای ابری را به‌گونه‌ای متفاوت محاسبه می‌کنند. به همین دلیل ممکن است شکاف واقعی بین آن‌ها کمتر از چیزی باشد که به نظر می‌رسد.

جنگ قیمتی می‌تواند از سوی مدل‌های هوش مصنوعی چینی مانند دیپ‌سیک، کووِن متعلق به علی‌بابا، کیمی محصول مون‌شات و مدل جی‌اِل‌اِم متعلق به زد.آی آغاز شود. هر کسی می‌تواند این مدل‌ها را به‌طور رایگان دانلود کند و اجرای آن‌ها بسیار ارزان‌تر است؛ به‌طوری که برخی استارت‌آپ‌های آمریکایی کارهای روتین خود را به آن‌ها منتقل کرده‌اند. مدل‌های باز چینی تا اوایل سال ۲۰۲۶ حدود ۳۰ درصد استفاده در بازار هوش مصنوعی اوپن‌راؤتر (OpenRouter) را به خود اختصاص داده بودند.

آنتروپیک چند آزمایشگاه چینی را متهم کرده است که با استفاده از ده‌ها هزار حساب جعلی، پاسخ‌های مدل کلود را برای آموزش مدل‌های خود کپی کرده‌اند. تحلیل‌گران می‌گویند خطر اصلی در این است که رقبای ارزان‌تر آنتروپیک را وادار کنند قیمت‌های خود را کاهش دهد و به سودهای کمتر تن بدهد، نه این که در لبه بالای بازار از آن پیشی بگیرند.