شبکه نسیم در رویکرد ستایش‌آمیز خود در دوره جدید خود از مرحله اتکا صرف به سوپراستارها عبور کرده و به سمت "ایده‌محوری" و "تنوع ساختاری" سوق یافته است.
به گزارش خبرگزاری حوزه، "محمدرضا خوشرو"، مدیر شبکه نسیم اخیراً در گفتگویی به نکته مهمی درباره الزامات تولید و پخش برنامه‌های تلویزیونی در حوزه طنز و کمدی اشاره کرده و بیان داشته است: "مفاهیم انقلاب اسلامی را می‌توان در قالب‌های سرگرم‌کننده و متناسب با ظرفیت هر برنامه روایت کرد به‌نحوی که «پیام» بر «فرم» غلبه نکند و مخاطب پیش از هر چیز با یک برنامه جذاب مواجه باشد. "
تغییر رویکرد با تکیه بر فرهنگ‌های بومی
در صحبت از رویکرد سال‌های اخیر این شبکه تلویزیونی باید گفت که شبکه نسیم در دوره‌های گذشته بیشتر متکی بر چند "برند بزرگ" و "مجری‌محور" همچون خندوانه و دورهمی بوده و حال آن‌که در رویکرد اخیر، تحولی در چند عرصه و بُعد مهم را نظاره‌گر هستیم که از آن جمله تمرکز بر فرهنگ‌های بومی و اقلیمی، همچنین خروج از انحصار فضای آپارتمانی و استودیوییِ پایتخت‌محور و نیز توجه به اقوام و شهرستان‌ها در تولید برنامه از جمله برنامه‌هایی چون "بگوبخند" و "بی‌حاشیه" بوده است.
به اذعان کارشناسان و اهالی فن، از دیگر ویژگی‌های رویکرد جدید همچنین باید به بحث تنوع‌بخشی به فرم‌های برنامه‌سازی اشاره کرد، ضمن آن‌که حرکت به سمت استندآپ‌های گروهی و با بهره‌گیری از ظرفیت طنز مطبوعاتی، استفاده از آیتم‌های کوتاه و چالش‌های تعاملی و نیز تمرکز بر دغدغه‌های روزمره و نقد اجتماعی از دیگر مشخصه‌های همین رویکرد بوده که اتفاقاً اشتیاق و استقبال خوب مخاطبان عام و همچنین نظر مساعد منتقدین و تحلیلگران را به همراه داشته است.
در همین راستا و برای توضیح بیشتر این نکات در ادامه، نگاهی اجمالی به دو برنامه شاخص این شب‌های شبکه نسیم می‌اندازیم؛
مدل نوین استعدادیابی و کمدیِ چندلایه
برنامه "بگوبخند" را بی‌شک می‌توان یکی از مهم‌ترین پروژه‌های جریان‌ساز اخیر شبکه نسیم توصیف کرد که بنا دارد جای خالی برنامه‌های استعدادیابی محورِ گذشته همچون بخش "خنداننده‌شو" را با نگاه و فرمولی جدید پُر کند.
برخلاف مسابقات قبلی که صرفاً بر "استندآپ کمدی" تمرکز داشتند، برنامه طنز "بگوبخند" دایره شمول خود را توسعه بخشیده و رشته‌های مختلفی همچون نمایش-تئاتر کمدی، شعر طنز، موسیقی طنز و استندآپ را پوشش می‌دهد.
همین تنوع نیز موجب شده تا ذائقه‌های مختلف مخاطبان در نظر گرفته شود و برنامه از یکنواختی خارج گردد. از سوی دیگر تمرکز بر استعدادهای استانی و کشف چهره‌های تازه، رویکرد مهم دیگر این برنامه بوده است چه آن که کوشیده تا فضایی را فراهم کند هنرمندان کمترشناخته شده از سراسر کشور بتوانند ظرفیت‌های طنز بومی خود را ارایه دهند. در بحث ارتباط با مخاطب نیز تا حدودی این برنامه موفق بوده منتهای مراتب در ادامه کار باید مراقب چالش افت کیفیت و خلاقیت باشد.
"بی‌حاشیه"؛ کمدی صمیمی، ساده و پرمعنا
برنامه طنز "بی‌حاشیه" به تهیه‌کنندگی و کارگردانی سعید مظاهری و اجرای مهدی صبایی، تجلی بخش رویکردی متفاوت از طنز در رسانه ملی است؛ رویکردی که به‌جای دکورهای عریض‌وطویل، بر صمیمیت، ایجاز و زبان ساده تکیه دارد.
استفاده از ظرفیت طنز و کمدی برای تبیین مفاهیم اجتماعی و دینی از جمله مهم‌ترین ویژگی‌های این برنامه است به نحوی که با استفاده از همین ظرفیت، تلاش می‌کند تا مفاهیم اجتماعی، اخلاقی و سبک زندگی را بدون لحن رسمی یا نصیحت‌گونه انتقال دهد.
سازندگان برنامه نیز هدف آن را بازآفرینی صمیمیت منبرهای سنتی در قالبی مدرن و تلویزیونی عنوان کرده‌اند که در جای خود نکته مهمی است، به ویژه آن‌که با رویکرد کاهش فاصله مجری و مخاطب این برنامه تولید شده است.
فضاسازی صمیمانه به دور از تمسخر و لودگی
توضیح بیشتر هم این که؛ حضور مهدی صبایی و فضاسازی صمیمی برنامه موجب شده تا مخاطب حس کند با یک گفت‌وگوی هم‌سطح و بی‌تکلف روبه‌روست، نه یک بیانیه رسمی تلویزیونی، ضمن آن که چنین برنامه ای حقیقتاً به دور از تسمخر و لودگی است که متأسفانه این روزها آفت برخی برنامه‌های پرطرفدار در پلتفرم‌های شبکه‌های اجتماعی شده است.
البته باید توجه داشت که خطر اصلی انتخاب چنین فرمی در برنامه سازی، کُند شدن ریتم یا کشیده‌شدن به سمت شعارزدگی است، چه آن‌که حفظ تعادل میان «پیام اخلاقی/اجتماعی» و «عنصر سرگرمی و خنده» مرز بسیار باریکی است که سازندگان باید همواره به آن توجه داشته باشند.
لزوم توجه به اصل صداقت در عین جذابیت
در خصوص تولید و پخش چنین برنامه‌هایی نکته حائز اهمیت دیگر این که مخاطب باید احساس کند طنزپردازان و برنامه سازان خود درگیر همان مشکلاتی هستند که مردم عادی در زندگی روزمره با آن‌ها دست‌وپنجه نرم می‌کنند و به این طریق با آن‌ها همذات‌پنداری می‌نمایند.
در عین حال باید توجه داشت که ذائقه مخاطب امروز به فرم‌های کوتاه و سریع شبکه‌های اجتماعی عادت کرده و لذا برنامه‌های طنز استودیویی با آیتم‌های طولانی دیگر چندان جواب نمی‌دهد، در عین حال باید از اُفتادن در دام شوخی‌های دست‌چندمِ اینترنتی که امروز به آفت فضای مجازی تبدیل شده، برحذر بود.
از سوی دیگر در کنار این برنامه ها باید به پروژه‌های عروسکی و ترکیبی همچون "قصه‌های هومن و جناب‌خان" اشاره کرد که در رویکرد جدید بیشتر بر نکات داستانی و آیتمی آن تمرکز شده است.
با این حال باید دانست که حفظ سرمایه‌های نمادین شبکه نسیم باعث باقی ماندن حس آشنایی و خاطره‌انگیزی نزد مخاطب می‌شود، مشروط بر آن که سناریوی جدیدی برای عرضه داشته باشند و از نگاه و رویکرد خلاقانه فاصله نگیرند.
و در پایان؛ نکته امیدوارکننده اینجاست که شبکه نسیم در مسیر جدید خود از مرحله اتکا صرف به سوپراستارها عبور کرده و به سمت "ایده‌محوری" و "تنوع ساختاری" سوق یافته است و با این وجود برای تثبیت این توفیق لازم است که این شبکه آستانه تحمل نقدپذیری را بالا برده و به نویسندگان و کمدین‌های جوان اجازه خلاقیت و جسارت بیشتری در پرداختن به مسائل روز جامعه البته در چارچوب های پذیرفته شده سازمان صداوسیما بدهد.
گزارش از: سید محمدمهدی موسوی