تبریز- ایرنا- همزمان با افتتاح چند نمایشگاه نقاشی و خوشنویسی در تبریز، هنرمندان نسل دهه ۱۳۴۰ با روایت‌هایی از طبیعت، دغدغه‌های اجتماعی و تجربه‌های شخصی، آثار خود را در معرض دید شاگردان جوان این هنر قرار دادند.
به گزارش ایرنا، تبریز این روزها به رنگ هنر درآمده است و چه رنگی زیباتر از رنگ‌هایی که بر روی بوم خاطره‌ها، رویاها و دغدغه‌های هنرمندان نشسته است.
در گوشه‌ای، طبیعت روستای «اربطان» شهرستان مرند با رنگ روغن جان گرفته و در گوشه‌ای دیگر، ذهن و خیال نقاش، جهانی را پیش چشم مخاطب گشوده که شاید در نگاه نخست دیده نشود، اما در لایه‌های رنگ و خطوط پنهان مانده است.
گالری‌های سطح شهر تبریز، میزبان روایت‌هایی هستند که هرکدام از دریچه‌ای متفاوت به جهان نگاه می‌کنند و از آرامش طبیعت و زیبایی‌های زادبوم گرفته تا زخم‌های جامعه، اندوه‌های شخصی و پرسش‌هایی درباره زندگی و آفرینش سخن می‌گویند.
نقاشی، بازتاب چیزهایی است که در ذهن می‌گذرد، گاهی فریادی خاموش و گاهی تلاشی برای به تصویر کشیدن واقعیت‌هایی که در هیاهوی روزمرگی از نگاه‌ها دور می‌مانند. استادانی که چند دهه با رنگ و قلم زندگی کرده‌اند، نمایشگاه نقاشی در تبریز به راه انداخته‌اند تا به هنرمندانی که در آغاز راه هستند، نشان دهند که چگونه می‌توان جهان خود را با زبان هنر روایت کرد.
تبریز از روز گذشته میزبان سه نمایشگاه نقاشی است که همزمان در گالری یاسمی خانه فرهنگ این کهن شهر آغاز به کار کرده است.
نمایشگاه اساتید نقاشی تبریز با نگاه‌های متفاوت
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان شرقی در حاشیه این نمایشگاه، به ایرنا، گفت: در روزهای پایانی مهرماه، ۲ گالری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان، میزبان آثار هنرمندان و اساتید بزرگی است. در یکی از این نمایشگاه‌ها، داریوش امین افشار با نگاهی ویژه به موضوعات اجتماعی، طبیعت و مسائل انسانی، آثار خود و شاگردانش را به نمایش گذاشته است.
نعمت الله پایان افزود: نمایشگاه دیگر به آثار مجتبی نخجوانی اختصاص دارد که پس از مدتی، مجموعه‌ای از آثار خود را در معرض دید عموم قرار داده است. این هنرمند از استادان نقاشی است و در این نمایشگاه، نگاه ویژه خود به طبیعت روستای اربطان را به مخاطبان ارائه می‌کند و نمایشگاه سوم هم مربوط به آثار استاد امینی است که نگاه ویژه‌ای به بحث دغدغه‌ها و روایت‌های واقعیت‌های اجتماعی دارد.
وی ادامه داد: همزمان، در گالری پردیس هنر و رسانه شهرداری تبریز نیز نمایشگاهی از آثار یک بانوی هنرمند ۳۰ ساله برپا شده است که در آن، متن‌هایی با موضوعات تاریخی و با بهره‌گیری از شیوه نگارش قدیمی بازنویسی شده است و به نوعی پیوند میان هنر و تاریخ را به نمایش می‌گذارد.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان شرقی با اشاره به نقش آموزشی و اجتماعی استادان هنر، افزود: این هنرمندان در کنار آموزش هنر، درس اخلاق و مردم‌داری نیز به شاگردان خود می‌آموزند. این موضوع امروز اهمیت بسیاری دارد و می‌تواند در آینده به نسل‌های بعدی هنرمندان نیز منتقل شود و هنرمندانی اخلاق مدار تربیت شوند.
پایان با اشاره به حضور پررنگ بانوان در عرصه‌های هنری استان، اظهار کرد: در ۱۸ ماهی که در اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی حضور دارم، شاهد رونق و فعالیت چشمگیر بانوان در حوزه‌های مختلف هنر، به‌ویژه هنرهای تجسمی بوده‌ام. در عرصه تئاتر نیز از میان هفت اثر نمایشی که امروز در تبریز روی صحنه می‌رود، حضور و نقش بانوان برجسته است.
وی با بیان اینکه فعالیت بانوان ایرانی در عرصه هنر، ظرفیت‌های قابل توجهی را نشان می‌دهد، گفت: برخلاف برخی تبلیغات درباره محدودیت زنان در ایران، بانوان در حوزه‌های مختلف اجتماعی و هنری فعالیت دارند و در عرصه هنر نیز حضوری فعال و اثرگذار از خود نشان می‌دهند.
وی به نمونه‌ای از تاثیر هنر بر زندگی افراد اشاره کرد و ادامه داد: ۲ هفته پیش نمایشگاهی داشتیم که در آن، یک استاد جوان و دهه هشتادی، شاگردانی بالای ۷۰ سال داشت و آثار این شاگردان در گالری به نمایش درآمده بود. این هنرمند جوان، از طریق نقاشی توانسته بود امید به زندگی و شادابی را به این بانوان سالخورده بازگرداند و زاویه تازه‌ای پیش رویشان بگشاید.
طبیعت از دریچه نگاه یک استاد نقاش
استاد مجتبی نخجوانی، نقاشی که آثارش را بعد از سال‌ها در معرض نمایش قرار داده است، در گفت‌وگو با ایرنا، با اشاره به مجموعه آثاری که از طبیعت روستای «اربطان» خلق کرده است، اظهار کرد: در طول ۶ سال، ۳۵ تابلو با موضوع طبیعت اربطان کار کرده‌ام که ۲۰ اثر از این مجموعه در نمایشگاه فعلی به نمایش درآمده است.
وی با بیان اینکه طبیعت آذربایجان برای او ویژگی‌های متفاوتی دارد، افزود: همه جای ایران زیبا است اما طبیعت آذربایجان برای من بسیار متفاوت است. عجیب این طبیعت را دوست دارم. سعی کرده‌ام با نگاهی تازه به طبیعت بنگرم. اگرچه موضوع تابلوهایم طبیعت است، اما آنچه در آثار دیده می‌شود، حاصل نگرش شخصی من به این موضوع است.
این هنرمند ادامه داد: مخاطبان متناسب با درک و نگاه خود، برداشت‌های متفاوتی از نمایشگاه خواهند داشت، اما هدف من این بوده است که طبیعت را از دریچه نگاه خودم نشان دهم و به مخاطب بگویم که من چگونه به آن نگاه می‌کنم.
نخجوانی با اشاره به تکنیک مورد استفاده در آثارش، گفت: این تابلوها با رنگ روغن روی بوم اجرا شده‌اند و نقاش همواره اندیشه و تفکر خود را در فرایند خلق اثر دخالت می‌دهد به همین دلیل، حتی وقتی موضوع نقاشی طبیعت است، اثر نهایی بازتابی از نگاه و ذهنیت هنرمند خواهد بود و مخاطبان هم با نگاه خودشان به آثار نگاه می‌کنند.
نقاش باید فرزند زمانه‌اش باشد
استاد داریوش امین افشار، دیگر نقاش نیز در گفت‌وگو با ایرنا، با تاکید بر اینکه نقاشی برای او فراتر از بازنمایی زیبایی‌های بصری است، اظهار کرد: آنچه را که می‌بینم، پیش از آن در ذهنم کشیده‌ام. آنچه در برابر چشمانم قرار دارد، در واقع نوعی تمرین است چراکه تلاش می‌کنم رویاها، اندیشه‌ها و افکارم را به تصویر بکشم و ۹۹ درصد آثارم حاصل فکر و ذهن من و نه چشم و دیده‌هایم است.
وی افزود: صرف اینکه تصویری زیبا خلق کنم، به معنای انتقال پیام نیست. اثر هنری باید در کنار ارائه زیبایی، فکر و پیامی را نیز به جامعه منتقل کند. از نظر من، مهم است که نقاش، فرزند زمانه خود باشد و اتفاقات پیرامونش را در آثارش بازتاب دهد.
این هنرمند با اشاره به تاثیر رویدادهای اجتماعی بر آثارش، گفت: هر اتفاقی که در زمانه برایم رخ داده، می‌تواند در نقاشی‌هایم بازتاب پیدا کند. برای نمونه، در سال ۱۳۵۳ قتلی اتفاق افتاد و من در واکنش به آن، تابلویی کشیدم که در آن، راهی تاریک، طولانی و رو به آسمان به تصویر کشیده شده بود و لکه‌های خون در بخش‌هایی از این مسیر دیده می‌شد. این نقاشی انتقاد من به ریختن خون بود درحالی که همه ما باید این مسیر را طی کنیم.
امین افشار ادامه داد: برای اینکه قلم هنرمند به حرکت درآید، باید از جامعه تاثیر بگیرد و تحولات و اتفاقات پیرامون در وجود او حرکتی ایجاد کنند. اگر نتوانم جامعه و زمانه خود را به تصویر بکشم، نمی‌توانم خودم را فرزند زمانه بدانم.
وی افزود: برگزاری نمایشگاه امروز می‌گوید که نقاشی را نمی‌توان دست کم گرفت و باید آن را زمینه‌ای برای تحول درونی انسان دانست. من سیاستمدار نیستم بلکه یک نقاش هستم و به عنوان یک هنرمند باید پایم مراقبت از هنرمندان را به جامعه القا کنم. نقاشان با احساس و منطق خود، از درونشان اثری خلق می‌کنند و می‌توانند در شکل‌گیری انسانی آگاه تر نقش داشته باشند.
این نقاش به یکی از آثار خود با عنوان «مهبانگ» اشاره کرد و گفت: تابلوی «مهبانگ» یا انفجار بزرگ را بر اساس خوابی که دیده بودم، خلق کردم. این اثر به لحظه آفرینش می‌پردازد و از سال ۱۳۷۸ کار روی آن را آغاز کرده‌ام، اما هنوز به پایان نرسیده است. فکر می‌کنم تا پایان عمرم برای تکمیل آن فرصت داشته باشم.
امین افشار با اشاره به برنامه خود برای آینده آثارش، افزود: این نمایشگاه شاید آخرین نمایشگاه انفرادی من باشد و پس از آن، می‌خواهم موزه‌ای راه بیندازم. تابلوهایم را نفروخته‌ام تا بتوانم آن‌ها را در اختیار جامعه قرار دهم و از آن‌ها نگهداری شود. پس از مرگم نیز این آثار را به دخترم خواهم سپرد.
دغدغه‌های شخصی و اجتماعی در آثار یک استاد
احمد ایمانی، دیگر استاد نقاشی حاضر در نمایشگاه گالری استاد یاسمی خانه فرهنگ تبریز نیز در گفت‌وگو با ایرنا، اظهار کرد: من متعلق به نسل قدیم نقاشان هستم. در سال ۱۳۴۸ هنرستان را به پایان رساندم و در سال ۱۳۵۵ دانشگاه را تمام کردم. سپس درجه هنری ۲ گرفتم و از سال ۱۳۸۰ آموزشگاه هنری دارم.
وی افزود: هیچگاه با هدف فروش اثر، نقاشی نکرده‌ام، بلکه می‌خواهم به مردم آگاهی بدهم و آن‌ها را به فکر وادارم. اگر در جامعه، ایراد یا مشکلی وجود داشته باشد یا نکته مثبتی دیده شود، نقاش وظیفه دارد آن را نشان دهد. هنرمند در جامعه مسئولیت دارد و از نظر من، نقاشی صرفا به تصویر کشیدن گل و بلبل و دریافت تحسین مخاطب محدود نمی‌شود.
ایمانی در خصوص هدف از برگزاری این نمایشگاه، ادامه داد: ما از نسلی از نقاشان تبریز هستیم که برخی از آن‌ها امروز درگذشته و برخی دیگر در کشورهای دیگر زندگی می‌کنند. با برپایی این نمایشگاه خواستیم نشان دهیم نقاشان دهه‌های ۴۰ و ۵۰ با چه سبک و نگاهی کار می‌کردند.
وی اظهار کرد: هنرمندان امروز از جامعه فاصله بسیاری گرفته‌اند در حالی که باید در فاصله‌ای نزدیک با مردم و همسو با جامعه حرکت کنند تا واقعیت‌های آن را نشان دهند به گونه‌ای که مخاطب بتواند با آثارشان ارتباط برقرار کند و آن‌ها را بفهمد.
این هنرمند، سبک آثار خود را نیمه‌مدرن و مفهومی توصیف کرد و افزود: تلاش کرده‌ام آثارم شبیه کار هیچ هنرمند دیگری نباشد و هرکدام از آن‌ها مفهومی داشته باشند. همچنین نقاشی‌هایم را از روی عکس نکشیده‌ام، بلکه آن‌ها را از حفظ و بر اساس ذهنیت خود خلق کرده‌ام.
ایمانی خاطرنشان کرد: امروز نقاشان جدیدی داریم که با هوش مصنوعی نقاشی را می‌گیرند و چند ضربه قلم می‌زنند و سپس آن را به نام خود وارد بازار می‌کنند، این به هنر آسیب می‌زند.
وی درخصوص دلیل تیرگی نقاشی‌هایش، گفت: نقاشی‌های من بیشتر زمینه‌ای تیره دارند که بخشی از آن به زندگی شخصی و غم‌ها و سختی‌هایی که پشت سر گذاشته‌ام، بازمی‌گردد. در زندگی دشواری‌های زیادی داشته‌ام. پدر و مادرم از یکدیگر جدا شده بودند و با وجود ثروتمند بودن پدرم، دوران رشد و زندگی سختی را گذراندم و کودکی شادی نداشتم. امروز علاوه بر غم‌ها و تجربه‌های شخصی، رنج‌ها و غصه‌های دیگر انسان‌ها نیز بر آثارم تاثیر می‌گذارد و در رنگ‌ها، فضا و مفاهیم نقاشی‌هایم بازتاب پیدا می‌کند.
به گزارش ایرنا، افتتاح این نمایشگاه‌ها در تبریز، فرصتی برای تماشای جهان از دریچه نگاه‌های متفاوت است و از طبیعتی که در ذهن یک نقاش بازآفرینی می‌شود تا آثاری که از دل تجربه‌های شخصی و دغدغه‌های اجتماعی شکل می‌گیرند، فضای نوستالژیکی بین آثار هنرمندان نسل قدیم و هنرآموزان جوان رقم زده است.
نمایشگاه این سه استاد نقاشی تا ۳۰ مهرماه از ساعت ۱۷ تا ۲۰ در نگارخانه استاد یاسمی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان شرقی برپا است.