بر اساس یافتههای پژوهشی، گروه خونی افراد ممکن است با میزان خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ ارتباط داشته باشد. طبق یک مطالعه، افرادی که گروه خونی B مثبت یا منفی دارند، در مقایسه با افراد دارای گروههای خونی غیر از B، اندکی بیشتر در معرض ابتلا به دیابت نوع ۲ قرار میگیرند. میزان این
بر اساس یافتههای پژوهشی، گروه خونی افراد ممکن است با میزان خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ ارتباط داشته باشد.
طبق یک مطالعه، افرادی که گروه خونی B مثبت یا منفی دارند، در مقایسه با افراد دارای گروههای خونی غیر از B، اندکی بیشتر در معرض ابتلا به دیابت نوع ۲ قرار میگیرند.
میزان این افزایش خطر چقدر است؟ بهطور میانگین، حدود ۲۸ درصد. شاید این اختلاف چندان چشمگیر به نظر نرسد، اما در صورت وجود عوامل خطر دیگر، میتواند اهمیت بیشتری پیدا کند. تیمی از پژوهشگران به سرپرستی فانگهوا لیو، اپیدمیولوژیست بیمارستان شنگجینگ وابسته به دانشگاه پزشکی چین، در این باره نوشتند:
تاکنون بررسیهای نظاممند متعددی منتشر شدهاند که ارتباط میان گروههای خونی ABO و Rh را با پیامدهای مختلف سلامتی بررسی کردهاند. بااینحال، ارتباط این گروههای خونی با وضعیت سلامت انسان همچنان محل بحث و اختلاف نظر است. مطالعه حاضر، ۵۱ تحقیق نظاممند را در بر گرفت که در مجموع ۲۷۰ ارتباط را بررسی کرده بودند. ما هر یک از این ارتباطها را دوباره محاسبه کردیم و دریافتیم که تنها یک مورد از شواهد قانعکننده برخوردار است؛ ارتباط میان گروه خونی B و خطر ابتلا به دیابت شیرین نوع ۲ در مقایسه با گروههای خونی غیر از B.
گروههای خونی چگونه دستهبندی میشوند؟
خون انسان بر اساس وجود یا نبود قندها و پروتئینهای خاص در سطح گلبولهای قرمز، به هشت گروه اصلی تقسیم میشود.
گروههای خونی A، B و AB بر اساس وجود آنتیژنها مشخص میشوند؛ مولکولهای قندی که قابلیت تحریک پاسخ ایمنی بدن را دارند. در مقابل، خون گروه O فاقد آنتیژنهای A و B است. عامل Rh نیز به پروتئینهایی اشاره دارد که در سازگاری خون نقش دارند و مثبت یا منفی بودن گروه خونی را تعیین میکنند.
پژوهشهای پیشین احتمال دادهاند که این تفاوتهای ظریف در سلولهای خونی بتوانند با افزایش آسیبپذیری بدن در برابر برخی بیماریها ارتباط داشته باشند.
فانگهوا لیو و همکارانش پژوهش خود را با هدف ارزیابی نظاممند ارتباط گروههای خونی با بیماریهای مختلف آغاز کردند. آنها حدود ۲۷۰ پیامد متفاوت مرتبط با سلامت را در این بررسی گنجاندند.
بررسی نظاممند نوعی پژوهش است که مطالعات منتشرشده درباره یک موضوع مشخص را گردآوری میکند و نتایج آنها را بهصورت یکپارچه مورد ارزیابی قرار میدهد. بررسی فراگیر نیز مجموعهای از مرورهای نظاممند را تحلیل میکند و تصویری گستردهتر از شواهد موجود ارائه میدهد.
برای درک بهتر این تفاوت، میتوان مطالعات مستقل را به درختان یک جنگل تشبیه کرد. مرور نظاممند مانند ایستادن در کنار بخشی از جنگل و بررسی درختان آن است، درحالیکه بررسی فراگیر به پرواز یک پهپاد بر فراز مجموعهای از جنگلها شباهت دارد و نمایی گستردهتر از کل منطقه ارائه میدهد.
بررسی ارتباط گروههای خونی با بیماریها
پژوهشگران درباره روش گردآوری اطلاعات توضیح دادند:
ما بهصورت نظاممند پایگاههای اطلاعاتی پابمد، وب آو ساینس، امبیس، اسکوپوس، کتابخانه کاکرین و چندین پایگاه اطلاعاتی منطقهای را از زمان آغاز فعالیت آنها تا ۱۶ فوریه ۲۰۲۴ جستوجو کردیم. هدف ما شناسایی مرورهای نظاممند همراه با فراتحلیل مطالعات مشاهدهای بود که ارتباط گروههای خونی ABO و Rh را با طیف گستردهای از پیامدهای سلامتی بررسی کرده بودند.
برای ارزیابی ۲۷۰ ارتباط گزارششده میان گروههای خونی و بیماریها، پژوهشگران مجموعهای از آزمونهای آماری دقیق را به کار گرفتند تا یافتههای ضعیف یا غیرقابلاعتماد را کنار بگذارند. آنها قدرت شواهد، میزان سازگاری نتایج میان مطالعات مختلف و کافی بودن حجم دادهها برای دستیابی به نتایج قابلاعتماد را بررسی کردند.
همچنین نشانههای احتمالی سوگیری را مورد ارزیابی قرار دادند؛ از جمله مواردی که در آنها مطالعات کوچک ممکن است اثر یک عامل را بیش از اندازه واقعی نشان دهند یا تعداد نتایج مثبت بهشکلی غیرعادی بالا باشد.
نکته مهم دیگر این بود که آیا ارتباطهای شناساییشده در پژوهشهای آینده نیز احتمالاً تأیید خواهند شد یا خیر. بیشتر ارتباطهای بررسیشده نتوانستند از این ارزیابیهای سختگیرانه عبور کنند. در نهایت، تنها یک ارتباط توانست بالاترین سطح شواهد را به دست آورد: ارتباط میان گروه خونی B و دیابت نوع ۲.
این یافته نشان میدهد که احتمالاً ارتباطی واقعی میان این گروه خونی و بیماری موردنظر وجود دارد، هرچند میزان افزایش خطر نسبتاً محدود و در حدود ۲۸ درصد بیشتر از خطر پایه گزارش شده است. این اختلاف در مقایسه با برخی عوامل دیگر، مانند رژیم غذایی، وزن بدن و سبک زندگی، بسیار کمتر به نظر میرسد.
برای مثال، مصرف روزانه تنها ۵۰ گرم گوشت فرآوریشده میتواند خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را ۳۷ درصد افزایش دهد. سبک زندگی کمتحرک نیز با افزایش ۱۱۲ درصدی این خطر ارتباط دارد. اضافهوزن هم یکی از مهمترین عوامل خطر شناختهشده برای ابتلا به این بیماری محسوب میشود.
پژوهشگران در این مطالعه علت احتمالی افزایش خطر مرتبط با گروه خونی B را بررسی نکردند. بااینحال، یک مطالعه در سال ۲۰۲۵ احتمال داده است که میکروبیوم روده در این ارتباط نقش داشته باشد؛ موضوعی که برای تأیید آن به تحقیقات بیشتری نیاز خواهد بود.
در مجموع، نتایج از وجود ارتباطی قابلتوجه میان گروه خونی و دیابت نوع ۲ حمایت میکنند؛ عاملی که میتوان آن را هنگام ارزیابی خطر ابتلای فرد در نظر گرفت.
بااینحال، گروه خونی بهتنهایی تعیینکننده ابتلا یا عدم ابتلا به دیابت نیست. رژیم غذایی، میزان فعالیت بدنی و وزن بدن تأثیر بسیار مهمتری بر این خطر دارند. گروه خونی صرفاً یکی دیگر از قطعات پازلی محسوب میشود که دانشمندان همچنان در تلاش برای تکمیل آن هستند.
نتایج این پژوهش در نشریه علمی BMC Medicine منتشر شده است.
