می‌خواهید بدانید چرا معلمان و پرستاران استعفا می‌دهند؟ آقای مسئول؛ یک ماه همانند آن‌ها تمام وقت کار کنید و ۱۸ میلیون تومان حقوق ماهانه بگیرید، متوجه خواهید شد ستون‌های اقتصاد بر سر مردمی فروریخته که بدون سهمیه، بدون رانت و پارتی و با پول کارگری سال‌ها درس خوانده، کار کرده، در آزمون‌های دلهره‌آور قبول شده و شما ۱۸ الی ۲۲ میلیون تومان برای آن‌ها در نظر گرفته‌اید.
بورس نیوز:
با دلار ۲۷۰ هزار تومانی و تورم سه رقمی، مگر رفاهی برای مردم مانده که بخواهیم از آینده شغلی جوانان و انگیزه نخبگان صحبت کنیم؟ خانمی میانسال و پرستار، فرزند خود را به اجبار به سمت کنکور سوق می‌داد و از آینده شغلی مطلوب صحبت می‌کرد؛ در نهایت، فرزند که از مطالعه فشرده و شرایط جامعه خسته شده بود، کنکور را کنار گذاشت و به مادر خود گفت: آن همه درس بخوانم و در دانشگاه ملی قبول شوم که چه؟ مثل شما باشم؟ فلان قدر حقوق ناچیز بگیرم؟ این مسئله، درد است درد!
می‌دانید یک جوان ایرانی از چه ماراتنی عبور می‌کند تا به پایه حقوق وزارت کار برسد؟ یک جوان ایرانی، ۱۸ سال درس می‌خواند تا مدرک کارشناسی از دانشگاه دریافت کند، اگر بخواهد در آزمون استخدامی شرکت کند، باید با مسائلی مانند سهمیه کنار بیاید و اگر بخواهد در شرکت‌های خصوصی مشغول به کار شود، از تبعیض گرفته تا تعدیل نیرو، گریبان‌گیر آن جوان خواهند شد. همین موارد، آینده شغلی را زیر پا گذاشته، انگیزه نیروی جوان و متخصص را به صفر رسانده و نرخ بیکاری را در جامعه افزایش می‌دهند. آن وقت با این شرایط، برخی از مسئولین، خواستار بازگشت نخبگان به کشور خود هستند، در حالی که جوان مهاجرت کرده و با حقوق دلاری، مشغول به کار تخصصی است.
شکافی بین "تریبون‌داریِ مسئولین" و "شکم‌های خالی مردم"
تحریم‌ها بخشی از قصه پرغصه اقتصاد ایران است؛ نگاهی به فاصله طبقاتی، اختلاف حقوق و دستمزد‌ها و سفره خانوار بیندازید، به ناترازی فکری در سیستم مدیریتی پی خواهید برد. فرضا، جوان ایرانی با هزار سختی مشغول به کار شد؛ مگر با ۲۲ میلیون تومان پایه حقوق وزارت کار می‌توان زندگی کرد؟ از تعیین چنین حداقل‌های مضحکی برای مردم و قشر ضعیف خسته نشدید؟ با چه مبنا و معیاری چنین رقمی را مشخص کرده‌اید؟
فرامرز توفیقی، عضو پیشین شورای عالی کار، با اعلام اینکه هزینه سبد معیشت خانوار کارگری به ۹۱ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان رسیده است، می‌گوید حداقل دستمزد که هنگام تصویب در اسفند ۱۴۰۴ معادل هزینه ۱۵ روز زندگی یک خانواده بود، اکنون تنها هزینه ۸ روز را پوشش می‌دهد. عضو پیشین شورای عالی کار کشور، چنین عددی را اعلام کرده و حداقل دستمزد را ناکافی تلقی می‌کند، دیگر از مردم چه انتظاری دارید؟!
چرا می‌گوییم این مردم حتی یک سال بدون اخبار و تیتر‌های تاریک رسانه‌ای را تجربه نکردند؟ خب معلوم است؛ یک روز خبر امضای توافق با هزار و یک خسارت جانی و مالی و روز‌های استرس‌آفرین برای مردم می‌آید و روز بعد خبر شکست توافق؛ یک روز صحبت از گران شدن بنزین می‌شود؛ روز دیگر دارو پیدا نمی‌شود؛ روز بعد خسارات و زیان سنگین فلان کارخانه اعلام می‌شود؛ کنکور سهمیه‌ای و دفترچه آزمون‌های استخدامی، جوانان را به سمت افسردگی و ناامیدی سوق می‌دهد؛ هر بار اقلام خوراکی و آشامیدنی گران می‌شود؛ نرخ قطعات خودرو پرواز می‌کنند و...
در حال حاضر، با چهره‌هایی در خیابان‌ها رو به رو می‌شویم که صرفا تلاش برای بقا را نشان می‌دهند، نه رفاه، نه آسایش و نه حتی زیاده‌خواهی. تورم نقطه به نقطه مهر ماه به ۸۹ درصد رسیده، ریال به بی‌ارزش‌ترین ارز جهان تبدیل شده، میلیارد‌ها دلار نفت مردم را تراستی‌ها برده‌اند، دارو کمیاب شده، آمار قتل، طلاق و فقر سر به فلک کشیده و به دستمزد یک روز کار، یک کیلو گوشت نمی‌دهند؛ آن وقت برخی از مسئولین، پشت تریبون میلتون فریدمن (اقتصاددان برجسته) شده و پشت بازو می‌گیرند که دلار به جای ۲۸۰ هزار تومان به ۲۷۵ هزار تومان رسید یا ۵۰۰ هزار تومان به کالابرگ اضافه کرده‌اند.
خجالت در ترازوی اقتصاد؛ وقتی حقوق کارمندان، مایه تاسف است!
حقوق و دستمزد‌ها هم که خدا را هزار مرتبه شکر، از نظر برخی مسئولین استاندارد بوده و هر کس تقاضای حقوق بالاتر کند، پرتوقع است! شما بگویید؛ یک معلم، پرستار و یا نظامی، با ۱۸ میلیون تومان حداقل حقوق چطور باید زندگی کند و تکیه‌گاه خانواده باشد؟ از ابتدای سال با اعتماد به نفس کاذب و به طور فرمالیته می‌گویند، حقوق یک کارمند دولتی نباید از حداکثر ۱۳۰ میلیون تومان در ماه عبور کند، در حالی که همان ۱۳۰ میلیون تومان در شرایط فعلی، یک حقوق ساده و متوسط است. البته مردم تقاضای ۱۳۰ میلیون تومان حقوق را ندارند؛ اما دیگر ۱۸ میلیون تومان حقوق پایه نیز، مایه خجالت است!
می‌خواهید بدانید چرا معلمان و پرستاران استعفا می‌دهند؟ یک ماه همانند آن‌ها تمام وقت کار کنید و ۱۸ میلیون تومان حقوق ماهانه بگیرید، متوجه خواهید شد ستون‌های اقتصاد بر سر مردمی فروریخته که بدون سهمیه، بدون رانت و پارتی و با پول کارگری سال‌ها درس خوانده، کار کرده، در آزمون‌های دلهره‌آور قبول شده و شما ۱۸ الی ۲۲ میلیون تومان برای آن‌ها در نظر گرفته‌اید. در کشوری زندگی می‌کنیم که پایه حقوق پاکبانان زحمت‌کش ۲۵ میلیون تومان است، اما کارمندان ساده برخی شرکت‌ها و وزارت‌خانه‌ها بیش از ۶۰ میلیون تومان حقوق می‌گیرند.
طبیعتا مالکان و مسئولین اقتصاد که تورم سه رقمی و دلار ۲۷۰ هزار تومانی را لمس نمی‌کنند؛ این بیماران و بیکاران و والدین هستند اشک می‌ریزند و برای بقای خود و نزدیکان خود می‌جنگند. در سال ۱۳۹۵ یعنی ۱۰ سال قبل با ۹۷۰ هزار تومان پایه حقوق وزارت کار می‌شد ۱۰ گرم طلا خرید، اما با همین پایه حقوق ۲۲ میلیون تومانی سال ۱۴۰۵ بیش از یک گرم طلا دستمان را نمی‌گیرد. در این ده سال، حداقل دستمزد‌ها ۲۲ برابر شده و هر گرم طلا ۱۷۳ برابر! تو خود حدیث مفصل بخوان از این مجمل.
مسئولین خوشبین به اقتصاد؛ مردم در پی یک لقمه نان
مردم هر کیلو گوشت گوسفندی را در سال ۱۴۰۰ به قیمت ۱۳۰ هزار تومان تهیه می‌کردند، اما اکنون، با قیمت ۱ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان به فروش می‌رسد. گوشت که همان گوشت است، قصاب هم همان قصاب؛ پس چرا مردم باید افزایش ۱۱.۵ برابری قیمت را در این پنج سال تحمل نمایند؟ ۱۰۵۴ درصد کم نیست! آیا با این روند، افزایش ۲۰ درصدی حقوق‌ها کفاف زندگی را خواهد داد؟
تورم نقطه به نقطه مهر ماه نان و غلات به ۹۸ درصد، گوشت مرغ و گوسفندی ۱۱۴ درصد، لبنیات و تخم مرغ ۱۵۵ درصد و پوشاک و کفش به ۱۰۴ درصد رسیده است. نرخ نان و غلات که مایحتاج ضروری یک انسان به حساب می‌آید، تنها در یک سال اخیر دو برابر شده، آن وقت صحبت از تاب‌آوری اقتصاد می‌کنند! خواهران و برادران؛ باور بفرمایید اقتصاد زمانی تاب می‌آورد که مردم لحظه خرید قرص به قرص نان، خشمگین و ناراحت نشوند؛ اقتصاد زمانی تاب می‌آورد که قشر ضعیف جامعه به عنوان یک انسان توان خرید گوشت و برنج و روغن را داشته باشد؛ اقتصاد زمانی تاب می‌آورد که جوانان انگیزه‌ای برای تلاش داشته باشند.
باید جمع کرد آن اقتصادی را که در نیم کره بالاشهر، خودرو فراری و رنجرور داد و ستد می‌شود، در نیم کره پایین شهر و مناطق محروم کشور، نیمرو غذای لاکچریست. آیا به مدارس و دانشگاه‌ها سر زده‌اید؟ بسیاراند دانش آموزانی که گرسنه به مدرسه رفته و توان خرید حتی یک کیک را ندارند. توان خرید یک دفتر و یا کرایه سرویس را ندارند. چگونه می‌توان به چهره معصوم این کودکان از دنیا بی‌خبر نگاه کرد؟ چگونه می‌توان از رشد اقتصادی و کنترل تورم صحبت کرد، در حالی که افراد بسیاری در مناطق محروم به دنبال یک لقمه نان هستند؟! از این افراد چه انتظاری می‌توان داشت؟ جوانی که با دلار ۲۷۰ هزار تومانی، دغدغه خرید یک موتور هوندا را دارد، می‌تواند اقتصاد کشور را برای آیندگان بسازد؟
در نهایت؛ شاید این مقاله پر درد و رنج، پس از مدتی فراموش شود، اما بدانید پشت هر عدد و رقمی که با خجالت و شرمساری نوشته شده، پدری با دستان تاول زده، مادری با چشمانی پر از اشک و فرزندی با هزار حسرت و آرزو وجود دارد.
هادی بهرامی، تحلیل‌گر بازار سرمایه