حوزه/ حجت‌الاسلام شرفی با تأکید بر ضرورت تبعیت از رهبری الهی برای عبور از فتنه‌ها اظهار داشت: پایبندی به ولایت و حمایت از رهبر الهی، عامل حفظ عزت جامعه اسلامی و جلوگیری از انحراف در مسیر حق است.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، حجت‌الاسلام رحیم شرفی، کارشناس دینی و سخنران حرم مطهر رضوی، شامگاه جمعه ۹ آبان‌ماه در ویژه‌برنامه فرهنگی و تبلیغی حرم مطهر رضوی که در رواق امام خمینی(ره) برگزار شد، با تأکید بر ضرورت تقویت بصیرت در میان ولایتمداران و نیروهای جبهه حق، پنج راهکار اساسی برای دستیابی به بصیرت دینی را تشریح کرد و گفت: تفکر، تبعیت از رهبر الهی، فهم عمیق دین، شناخت عیوب فردی و انس با قرآن از مهم‌ترین عوامل تقویت بصیرت در زندگی فردی و اجتماعی است.
وی با اشاره به جایگاه بصیرت در قرآن کریم اظهار داشت: یکی از ویژگی‌های ضروری انسان‌های ولایتمدار و کسانی که در مسیر مبارزه با طاغوت و دفاع از دین گام برمی‌دارند، برخورداری از بصیرت است؛زیرا انسان بدون بصیرت نمی‌تواند حق را از باطل و حقیقت را از شبهه‌های آمیخته به حق تشخیص دهد.
سخنران حرم مطهر رضوی با استناد به آیه ۲۹ سوره انفال، تقوا را از عوامل دستیابی به فرقان و قدرت تشخیص حق از باطل دانست و افزود: خداوند وعده داده است هر اندازه انسان برای تقویت تقوای خود تلاش کند، به همان میزان از هدایت و بصیرت الهی بهره‌مند می‌شود و خداوند در مسیر تشخیص حقیقت او را یاری می‌کند.
حجت الاسلام شرفی با اشاره به روایتی از امام صادق(ع) درباره ارزش بصیرت بیان کرد: برخورداری از نعمت بصیرت، موهبتی بزرگ از جانب خداوند است؛ در مقابل، انسان بی‌بصیرت مانند کسی است که مسیر را اشتباه انتخاب کرده و هرچه سریع‌تر حرکت کند، از مقصد دورتر می‌شود.
وی با اشاره به آیات ۱۷۹ سوره اعراف، غفلت را از پیامدهای فقدان بصیرت دانست و تصریح کرد: خداوند در قرآن از کسانی سخن می‌گوید که قلب، گوش و چشم دارند، اما از ابزارهای شناخت خود برای درک حقیقت استفاده نمی‌کنند؛ چنین افرادی از چهارپایان نیز گمراه‌ترند، زیرا گرفتار غفلت شده‌اند. بنابراین، انسان فاقد بصیرت در تشخیص حق و باطل دچار انحراف می‌شود.
تفکر در سرنوشت گذشتگان، نخستین راه تقویت بصیرت
این کارشناس دینی نخستین راهکار تقویت بصیرت را تفکر و اندیشه دانست و گفت: امیرالمؤمنین حضرت علی(ع) می‌فرماید هرکس اندیشه و تفکر خود را گسترش دهد، بصیرتش نیکوتر می‌شود. انسان باید درباره تاریخ گذشتگان، سرنوشت اقوام پیشین، آینده، قیامت و مسئولیت خود در برابر اعمالش بیندیشد؛ زیرا توجه به هدف آفرینش و مسئولیت انسان در دنیا، قدرت تشخیص و بصیرت او را افزایش می‌دهد.
وی با اشاره به روایتی از امام رضا(ع) درباره حقیقت عبادت افزود: عبادت تنها به کثرت نماز و روزه محدود نمی‌شود، بلکه حقیقت عبادت در تفکر و شناخت است؛ انسان باید با اندیشه و شناخت، ولی خدا و نشانه‌های او را بشناسد و در مسیر اطاعت از حجت الهی گام بردارد.
حجت الاسلام شرفی با استناد به آیات قرآن درباره سرنوشت اقوام گذشته خاطرنشان کرد: قرآن کریم پس از بیان سرگذشت اقوامی که پیامبران را آزار دادند و در برابر دعوت الهی ایستادند، به فقدان فهم و بصیرت در میان آنان اشاره می‌کند؛ همچنین در آیه ۷۵ سوره حجر، از وجود نشانه‌هایی برای اهل تفکر و تیزبینان سخن گفته شده است که امام صادق(ع) در تبیین مفهوم متوسمین، آنان را اهل تفکر و اندیشه معرفی می‌کنند.
وی دومین راهکار تقویت بصیرت را تبعیت از رهبر الهی برشمرد و با اشاره به سخنان امیرالمؤمنین(ع) درباره فتنه‌ها و شبهات اظهار داشت: انسان در مسیر زندگی با شبهات، بدعت‌ها و گرفتاری‌های گوناگون روبه‌رو می‌شود و راه نجات از این خطرها، تمسک به هدایت الهی و تبعیت از رهبری است که خداوند اطاعت از او را واجب کرده است.
سخنران حرم مطهر رضوی با تأکید بر اینکه همراهی با رهبر الهی باید بدون نفاق و تردید باشد، افزود: امیرالمؤمنین حضرت علی(ع) هشدار می‌دهد که اگر جامعه‌ای رهبر الهی خود را یاری نکند، خداوند عزت آن را به ذلت تبدیل می‌کند و این مسئولیت و جایگاه را به دیگران می‌سپارد؛حفظ پرچم عزت و هدایت جامعه نیز تنها از عهده کسانی برمی‌آید که از بصیرت، صبر و شناخت حق برخوردار باشند.
وی با اشاره به تفاوت شرایط مخالفان پیامبر اکرم(ص) و مخالفان امیرالمؤمنین حضرت علی(ع) در صدر اسلام گفت: امام باقر(ع) در پاسخ به پرسشی درباره سنگینی جرم کسانی که با امیرالمؤمنین حضرت علی(ع) جنگیدند، فرمودند گناه و جرم آنان از مخالفان پیامبر(ص) بیشتر بود؛ زیرا مخالفان پیامبر در دوران جاهلیت و ناآگاهی قرار داشتند، اما کسانی که در برابر امیرالمؤمنین حضرت علی(ع) ایستادند، قرآن را خوانده و جایگاه و فضیلت آن حضرت را شناخته بودند و پس از دستیابی به بصیرت، با رهبر الهی جنگیدند.
حجت الاسلام شرفی با بیان اینکه برخورداری از سابقه دینی و انقلابی به‌تنهایی تضمین‌کننده عاقبت‌به‌خیری نیست، تصریح کرد: ممکن است فردی سال‌های طولانی از دین، ولایت و انقلاب سخن گفته و سابقه درخشانی داشته باشد، اما در ادامه مسیر دچار انحراف شود؛ ازاین‌رو، بصیرت و پایبندی به حق باید همواره در انسان تقویت شود.
وی در ادامه با اشاره به فرازهایی از خطبه فدکیه حضرت زهرا(س)، بر ضرورت مطالعه و شناخت دقیق این خطبه تأکید کرد و گفت: حضرت زهرا(س) در این خطبه به یکی از ریشه‌های انحراف جامعه پس از رحلت پیامبر اکرم(ص)، یعنی آشکار شدن نفاق پنهان‌شده در دل برخی افراد اشاره می‌کنند.
این کارشناس دینی با بیان اینکه حضرت زهرا(س) از کنار رفتن پیامبر(ص) و آشکار شدن نفاق برخی افراد سخن می‌گویند، افزود: در فرازهایی از خطبه فدکیه، حضرت با اشاره به نقش شیطان در انحراف جامعه، از کسانی یاد می‌کنند که دعوت او را پذیرفتند و در مسیری برخلاف ولایت و هدایت الهی قرار گرفتند.
وی با اشاره به تأکید حضرت زهرا(س) بر شتاب‌زدگی برخی افراد در ایجاد فتنه پس از رحلت پیامبر(ص) اظهار داشت: حضرت در این خطبه یادآور می‌شوند که هنوز زخم مصیبت رحلت پیامبر(ص) التیام نیافته بود که انحراف و فتنه دیگری در جامعه شکل گرفت؛ درحالی‌که برخی افراد با بهانه جلوگیری از فتنه، خود زمینه‌ساز وقوع آن شدند.
حجت الاسلام شرفی با اشاره به شرایط کنونی جامعه و حضور مردم در تجمعات شبانه، این حضور را جلوه‌ای از بصیرت و پایبندی به ولایت دانست و گفت: مردم با وجود مشکلات اقتصادی و فشارهای مختلف، با حضور در صحنه اعلام می‌کنند که پشت سر رهبر خود را خالی نمی‌کنند.
وی با اشاره به شهادت رهبر شهید، فرماندهان و دانشمندان کشور و همچنین جان‌باختن کودکان و مردم بی‌گناه در حملات دشمن، افزود: جامعه با فشارهای نظامی، فرهنگی و رسانه‌ای گسترده‌ای روبه‌روست و دشمن تلاش می‌کند با تهاجم فرهنگی و تأثیرگذاری بر افکار جوانان، باورها و ارزش‌های دینی را تضعیف کند.
این سخنران حرم مطهر رضوی با اشاره به هشدارهای مکرر رهبر شهید درباره شبیخون و تهاجم فرهنگی خاطرنشان کرد: در کنار تهدیدهای خارجی، نباید از کوتاهی برخی مسئولان در انجام وظایف خود غافل شد؛ با این حال، حضور مردم در صحنه و اعلام حمایت از رهبری، نشان‌دهنده بصیرت و شناخت آنان از شرایط جامعه است.
وی سومین راهکار تقویت بصیرت را دین‌شناسی و تعمیق فهم دینی عنوان کرد و با استناد به روایتی از امام کاظم(ع) اظهار داشت: تفقه و فهم عمیق دین، کلید بصیرت و زمینه‌ساز کمال عبادت است؛ ازاین‌رو، انسان باید برای شناخت معارف دینی و دستیابی به فهم صحیح از آموزه‌های اسلام تلاش کند.
حجت الاسلام شرفی با اشاره به روایتی از امیرالمؤمنین حضرت علی(ع) درباره ویژگی انسان بصیر بیان کرد: انسان بصیر کسی است که سخن حق را می‌شنود، درباره آن می‌اندیشد و از تجربه‌ها و عبرت‌ها برای اصلاح مسیر زندگی خود بهره می‌گیرد.
وی با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری از مجالس موعظه و سخنان عالمان دینی افزود: حتی رهبر شهید با وجود جایگاه علمی و شخصیت برجسته خود، در مجالس وعظ حضور می‌یافتند و به موعظه گوش می‌دادند؛ بنابراین، انسان همواره به شنیدن تذکر و موعظه نیاز دارد و نباید خود را از این فرصت بی‌نیاز بداند.
این کارشناس دینی با اشاره به نقش روشنگری و تبیین در افزایش بصیرت گفت: هدایتگری و آگاه‌سازی دیگران نیز از عواملی است که به گسترش بصیرت در جامعه کمک می‌کند و از این جهت، موعظه، تذکر و جهاد تبیین از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
وی در ادامه با اشاره به آیه ۱۰ سوره ملک درباره اعتراف دوزخیان به نشنیدن سخن حق و نیندیشیدن، بر اهمیت شنیدن موعظه و توجه به تذکرات دینی تأکید کرد.
حجت الاسلام شرفی همچنین با نقل روایتی از شرح ابن‌ابی‌الحدید بر نهج‌البلاغه درباره یکی از حاضران در جنگ صفین گفت: در جریان جنگ صفین، جوانی نزد امیرالمؤمنین حضرت علی (ع) آمد و درباره حقانیت دو جبهه پرسید؛ زیرا هر دو گروه نماز می‌خواندند، ذکر می‌گفتند و قرآن تلاوت می‌کردند.
وی افزود: امیرالمؤمنین حضرت علی (ع) در پاسخ، او را به شناخت عمار یاسر و بهره‌گیری از راهنمایی وی ارجاع دادند و یادآور شدند که پیامبر اکرم(ص) عمار را بر حق معرفی کرده و حق را همراه او دانسته‌اند؛ عمار نیز با تبیین پیشینه پرچم جبهه مقابل و مقایسه آن با پرچم مشرکان در جنگ‌های بدر، احد و احزاب، به آن جوان در تشخیص مسیر حق کمک کرد.
این سخنران حرم مطهر رضوی با اشاره به اهمیت این روایت اظهار داشت: این ماجرا نشان می‌دهد که در شرایط فتنه، صرف مشاهده ظواهر دینی برای تشخیص حق کافی نیست و انسان باید با شناخت معیارهای حق، بهره‌گیری از موعظه و مراجعه به راهنمایان آگاه، مسیر صحیح را تشخیص دهد.
وی چهارمین راهکار تقویت بصیرت را شناخت عیوب و کاستی‌های فردی دانست و گفت: بر اساس روایتی از امیرالمؤمنین حضرت علی(ع)، بصیرترین انسان کسی است که عیوب خود را بشناسد و در اصلاح آن‌ها بکوشد.
حجت الاسلام شرفی با تأکید بر ضرورت خودشناسی و محاسبه نفس افزود: انسان باید پیش از توجه به عیوب دیگران، رفتار و اخلاق خود را بررسی کند و با رذایلی مانند کینه، حسادت، بداخلاقی و چشم‌چرانی مبارزه کند و از مال حرام دوری جوید؛ چراکه شناخت و اصلاح این آسیب‌ها، زمینه رشد معنوی و افزایش بصیرت را فراهم می‌کند.
این کارشناس دینی پنجمین راهکار تقویت بصیرت را انس مستمر با قرآن کریم عنوان کرد و اظهار داشت: قرآن کتاب هدایت، شفا و رحمت برای مؤمنان است و کسی که با این کتاب الهی مأنوس باشد، مسیر زندگی را گم نخواهد کرد.
وی با اشاره به آیات قرآن درباره جایگاه اهل‌بیت(ع) و ضرورت اطاعت از خداوند، پیامبر اکرم(ص) و اولی‌الامر بیان کرد: آیه تطهیر و آیه اطاعت، از جمله آیاتی هستند که جایگاه اهل‌بیت(ع) و ضرورت پیروی از اولی‌الامر را تبیین می‌کنند؛ چنان‌که پیامبر اکرم(ص) در معرفی مصادیق اولی‌الامر، نام امیرالمؤمنین حضرت علی(ع)، امام حسن(ع)، امام حسین(ع) و دیگر امامان تا حضرت مهدی(عج) را بیان کردند.
حجت الاسلام شرفی با اشاره به فرازهایی از خطبه فدکیه حضرت زهرا(س) درباره جایگاه قرآن افزود: حضرت زهرا(س) قرآن را کتابی گویا، راستین و روشنگر معرفی می‌کنند که حقایق و نشانه‌های هدایت را برای انسان آشکار می‌سازد؛ بنابراین، انس با قرآن و توجه به معارف آن، نقش مهمی در افزایش بصیرت دارد.
وی با انتقاد از فاصله گرفتن برخی افراد از آموزه‌های قرآن در دوران پس از رحلت پیامبر(ص) گفت: حضرت زهرا(س) در خطبه فدکیه به این انحراف اشاره می‌کنند که چگونه برخی افراد با وجود در اختیار داشتن کتاب خدا، از آن روی گرداندند و برخلاف تعالیم قرآن عمل کردند.
این سخنران حرم مطهر رضوی با اشاره به تأثیر شگرف آیات قرآن در تحول انسان‌ها خاطرنشان کرد: در تاریخ نمونه‌هایی وجود دارد که شنیدن یک آیه قرآن، مسیر زندگی افراد را به‌کلی تغییر داده است؛ از جمله فردی که با وجود سابقه دزدی و راهزنی، هنگام شنیدن آیات قرآن در خانه‌ای که قصد سرقت از آن را داشت، متحول شد، توبه کرد و در شمار زاهدان زمان خود قرار گرفت.
