رمان «جشن کلاه شاپو» نوشته هادی حکیمیان با بازخوانی واقعه مسجد گوهرشاد در تیرماه ۱۳۱۴، اعتراض مردم مشهد به سیاست تغییر پوشش در دوره پهلوی اول از سوی انتشارات بهنشر منتشر شد.
به گزارش خبرگزاری مهر، مان «جشن کلاه شاپو» نوشته هادی حکیمیان، روایتی داستانی از یکی از رویدادهای مهم تاریخ معاصر مشهد است که در بستر اعتراض مردم به سیاست تغییر لباس در دوره پهلوی اول شکل میگیرد. این اثر با محوریت واقعه مسجد گوهرشاد، مخاطب نوجوان را به روزهایی میبرد که مردم مشهد در برابر سیاستهای تحمیلی حکومت درباره پوشش ایستادگی کردند و اعتراضشان با سرکوب و کشتار پاسخ داده شد.
ماجرای کتاب به تابستان سال ۱۳۱۴ بازمیگردد؛ زمانی که حکومت پهلوی اول سیاست تغییر پوشش مردان و استفاده اجباری از کلاه پهلوی را دنبال میکرد. این دستور با مخالفت گروهی از مردم روبهرو شد؛ مردمی که حاضر نبودند به اجبار از پوشش سنتی و باورهای فرهنگی و مذهبی خود دست بکشند. در پی این سیاست، مخالفان با برخورد مأموران حکومتی و توقیف اموال مواجه میشدند و اعتراضها بهتدریج گسترش پیدا کرد.
در ۲۱ تیرماه همان سال، مسجد گوهرشاد به محل تجمع و اعتراض مردم مشهد تبدیل شد؛ اما این اعتراض با ورود نظامیان به حرم مطهر رضوی و کشتار مردم سرکوب شد. حکیمیان در این رمان، این واقعه تاریخی را از مسیر زندگی شخصیتهای داستانی دنبال میکند و دو شخصیت نوجوان را در مرکز روایت قرار میدهد.
نویسنده برای بازآفرینی فضای تاریخی داستان، علاوه بر مطالعه کتابهای تاریخ شفاهی واقعه گوهرشاد، از منابع اسنادی و خاطرات نیز بهره گرفته است.
در کنار شخصیتهای واقعی مانند شیخ بهلول، پاکروان، استاندار وقت خراسان و نواب رضوی، دو شخصیت نوجوان این رمان حاصل تخیل نویسنده هستند. داستان از زاویه دید یکی از این دو شخصیت روایت میشود. کوچیک، پسر یک درشکهچی است که در پی درگیری با مأموران، اسب و درشکهاش را از دست داده و در بیمارستان بستری میشود. کوچیک همراه حسینعلی باید فکری به حال امورات خانواده کند! اما روزگار به او هم مانند پدرش روی خوش نشان نداده و با پلمپ مغازه آشفروشی روبرو میشود.
مواجهه با شخصیتهای حکومتی در ادارات مختلف و در جریان پیگیری بازگشایی آشفروشی، حوادث نفسگیر و گاه طنز، آشنایی با شیخ بهلول و نامه به امام رضا(ع)، شماری از اتفاقات پیش روی این دو نوجوان است که آنها را تا قیام مسجد گوهرشاد سوق میدهد.
مسجد گوهرشاد در این رمان، نقطه کانونی تحولات داستان به شمار میرود؛ جایی که شخصیتهای نوجوان از موقعیتی حاشیهای و منفعل خارج میشوند و در جریان حوادث، به شخصیتهایی پویا و اثرگذار تبدیل میشوند.
یکی از ملاحظات نویسنده در نگارش این اثر، توجه به گروه سنی مخاطبان نوجوان بوده است. حکیمیان تلاش کرده ضمن روایت یک واقعه تلخ تاریخی، از نمایش صحنههای بسیار خشن و فضاهای یأسآور دوری کند. به همین دلیل، رگههایی از طنز شخصیت و موقعیت و همچنین عناصر جستوجوگری و کشف فضاهای تازه را در داستان به کار گرفته است تا روایت برای نوجوان امروز جذاب و قابلدنبالکردن باشد.
کتاب «جشن کلاه شاپو» ویژه رده سنی نوجوان با تصویرگری سمیه رحمتیخواه، در قطع رقعی و 200 صفحه به تازگی توسط انتشارات بهنشر منتشر شده است.
