آژانس بین الملیی انرژی می گوید تداوم بحران در تنگه هرمز می تواند جریان نفت عبوری از آن را تا یک دهه آینده به 2 میلیون بشکه در روز کاهش دهد. با این حال، آژانس بین‌المللی انرژی تاکید کرد که این یک سناریوی افراطی است و نه پیش‌بینیِ محتمل‌ترین نتیجه.

آژانس بین‌المللی انرژی (IAE) می گوید ادامه جنگ علیه ایران و اختلال در تنگه هرمز، می‌تواند وابستگی به این آبراه حیاتی را به‌طور دائمی و چشمگیر کاهش دهد و اگر اختلالات شدید در تنگه هرمز ادامه یابد، حجم نفت عبوری از آن ممکن است تا سال ۲۰۳۵ به کمتر از ۲ میلیون بشکه در روز برسد.

به گزارش عصرایران به نقل از وال استریت ژورنال، آژانس بین‌المللی انرژی اعلام کرد که اختلال در کشتیرانی ناشی از جنگ علیه ایران، اعتماد به "تنگه هرمز" را از بین برده و موجب تحولی پرهزینه در تجارت جهانی انرژی شده است؛ روندی که می‌تواند طی دهه آینده، وابستگی جهان به این آبراه را به‌شدت کاهش دهد.

پیش از آغاز جنگ علیه ایران، روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز - آبراهی باریک که خلیج فارس را به بازارهای جهانی متصل می‌کند - عبور می‌کرد.

این آژانس مستقر در پاریس، در گزارش "چشم‌انداز جهانی انرژی" خود آورده است که در صورت تداوم اختلالات شدید در این تنگه، حجم نفت عبوری ممکن است تا سال ۲۰۳۰ به ۸.۵ میلیون بشکه در روز و تا سال ۲۰۳۵ به کمتر از ۲ میلیون بشکه در روز کاهش یابد.

گزارش وال استریت ژورنال

این آژانس بین المللی اعلام کرد که جهان می‌تواند با سرمایه‌گذاری حدود ۲۴۰ میلیارد دلار در خطوط لوله جایگزین نفت و تاسیسات تولیدی، وابستگی شدید خود به تنگه هرمز را کاهش دهد.

"فاتح بیرول"، مدیر اجرایی آژانس بین‌المللی انرژی، گفت: "از نظر تئوری، جهان می‌تواند بدون استفاده از این تنگه امور خود را مدیریت کند. کار دشواری است، اما شدنی است."

طبق برآورد این آژانس، تحقق چنین تغییری نیازمند حدود ۴۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های جدید خط لوله و ۲۰۰ میلیارد دلار دیگر برای سرمایه‌گذاری در میادین نفتی خارج از مسیرهای عرضه تحت تاثیر این بحران است.

پیش از آغاز درگیری‌ها، حدود ۲۰ درصد از نفت و گاز طبیعی مایع (LNG) جهان از طریق تنگه هرمز جابه‌جا می‌شد؛ موضوعی که این تنگه را به یکی از حیاتی‌ترین مسیرها برای تجارت جهانی انرژی تبدیل کرده است.

اختلالات ناشی از جنگ علیه ایران منجر به پدیده‌ای شده که این آژانس آن را یکی از بزرگ‌ترین شوک‌های عرضه انرژی در تاریخ توصیف کرده است.

به گفته آژانس بین‌المللی انرژی، احداث خطوط لوله جدید در عربستان سعودی، امارات متحده عربی و عراق می‌تواند ظرفیت انتقال نفت را - به‌گونه‌ای که نیازی به عبور از تنگه هرمز نباشد - به حدود ۱۵ میلیون بشکه در روز افزایش دهد.

این آژانس به خط لوله "شرق-غرب" عربستان سعودی اشاره کرد که امکان صادرات نفت به دریای سرخ را بدون عبور از تنگه هرمز فراهم می‌کند.

بر اساس گزارش آژانس بین‌المللی انرژی، این خط لوله به عربستان سعودی کمک کرد تا در ماه‌های نخست جنگ، حدود ۶۰ میلیارد دلار از درآمدهای نفتی خود را حفظ کند.

در سناریویی که شامل تداوم خطرات برای کشتیرانی در تنگه هرمز باشد، عواملی همچون سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های جایگزین، افزایش تولید نفت در سایر مناطق و تغییرات در میزان تقاضا می‌توانند جریان نفت عبوری از این تنگه را تا سال ۲۰۳۰ به حدود ۸.۵ میلیون بشکه در روز کاهش دهند.

تا سال ۲۰۳۵، این حجم ممکن است به کمتر از ۲ میلیون بشکه در روز برسد.

با این حال، آژانس بین‌المللی انرژی تاکید کرد که این یک سناریوی افراطی است و نه پیش‌بینیِ محتمل‌ترین نتیجه.

این آژانس همچنین هشدار داد که حتی در چنین شرایطی، خاورمیانه همچنان بزرگترین منطقه صادرکننده نفت در جهان باقی خواهد ماند.

اما در مورد گاز طبیعی مایع (LNG)، وضعیت پیچیده‌تر است.

برخلاف صادرات نفت، محموله‌های LNG قطر هیچ مسیر صادراتی جایگزینی ندارند که از تنگه هرمز نگذرد؛ موضوعی که یکی از منابع اصلی تامین گاز طبیعی در سطح جهان را در برابر اختلالات احتمالی و مداوم، آسیب‌پذیر می‌سازد.
گزارش آژانس هشدار داد که مدت زمان درگیری در منطقه خلیج فارس و تنگه هرمز، نقش تعیین‌کننده‌ای در تعیین چگونگی تغییر دائمی استراتژی‌های انرژی کشورها خواهد داشت.

بیرول گفت: "من هیچ مسیر معتبری برای بازگشت جهان انرژی به وضعیت قبل نمی‌بینم."

آژانس بین‌المللی انرژی اعلام کرد که کشورهای واردکننده به طور فزاینده‌ای در حال بازنگری وابستگی خود به نفت و گاز طبیعی خارجی هستند و برخی منابع انرژی داخلی را در اولویت قرار می‌دهند، مسیرهای تامین را متنوع می‌کنند و برق‌رسانی را تسریع می‌کنند.

این تغییر می‌تواند به نفع انرژی‌های تجدیدپذیر، به ویژه انرژی خورشیدی، و همچنین انرژی هسته‌ای باشد که انتظار می‌رود هر دو در سناریوهای آژانس به طور قابل توجهی گسترش یابند.

با این حال، نگرانی‌های مربوط به امنیت انرژی همچنین می‌تواند وابستگی به زغال سنگ را در بخش‌هایی از آسیا، جایی که چندین واردکننده بزرگ نفت و گاز دارای ذخایر زغال سنگ داخلی قابل توجهی هستند، طولانی‌تر کند.

این آژانس خاطرنشان کرد که یک راه‌حل پایدار برای این درگیری در نهایت می‌تواند به بهبود عرضه نفت و گاز کمک کند و به طور بالقوه فشار نزولی بر قیمت‌ها ایجاد کند.

در عین حال، تغییرات ساختاری در تقاضای انرژی می‌تواند چشم‌انداز سوخت‌های فسیلی را به طور دائم تغییر دهد.