اردبیل - ایرنا - پدافند غیرعامل به‌عنوان اقدامات پیشگیرانه و غیرمسلحانه در کاهش آسیب‌پذیری زیرساخت‌های حیاتی، حفظ سرمایه‌های انسانی و استمرار خدمات عمومی در شرایط بحرانی نقش اساسی دارد و با پیچیده‌تر شدن تهدیدات و افزایش وابستگی جوامع به زیرساخت‌های ارتباطی، انرژی و خدماتی اهمیت بیشتری می‌یابد.
به گزارش ایرنا، در استان اردبیل توجه به پدافند غیرعامل، از آمادگی دستگاه‌های اجرایی و تقویت زیرساخت‌های ارتباطی تا تامین سوخت جایگزین مراکز حساس، افزایش آمادگی بخش درمان و آموزش عمومی، در دستور کار قرار گرفته است و اجرای این اقدامات می‌تواند ضمن کاهش خسارت‌های احتمالی، زمینه مدیریت مؤثرتر شرایط اضطراری را فراهم کند.
تجربه بحران‌های مختلف نشان می‌دهد که آمادگی پیش از وقوع حادثه، هماهنگی میان دستگاه‌ها و آگاهی مردم از شیوه‌های صحیح مواجهه با شرایط اضطراری، از عوامل مهم کاهش پیامدهای بحران است از این رو، مشارکت شهروندان و نهادهای محلی در تحقق اهداف پدافند غیرعامل ضروری است.
از منظر مدیریت خطر و بحران، اثربخشی پدافند غیرعامل به شناسایی دقیق دارایی‌های حیاتی و نقاط آسیب‌پذیر وابسته است و تدوین سند جامع زمانی می‌تواند به ابزاری کارآمد تبدیل شود که بر ارزیابی‌های میدانی، اولویت‌بندی تهدیدها، تعیین مسئولیت دستگاه‌ها و شاخص‌های قابل سنجش برای میزان آمادگی استوار باشد.
تداوم خدمات عمومی در شرایط اضطراری نیز مستلزم وجود راهکارهای جایگزین و آزموده‌شده است و تامین سوخت دوم، پیش‌بینی مسیرهای ارتباطی پشتیبان، حفاظت از سامانه‌های اطلاعاتی و آماده‌سازی مراکز درمانی و خدماتی باید به‌صورت هماهنگ دنبال شود زیرا اختلال در یک زیرساخت ممکن است زنجیره‌ای از اختلالات دیگر را به دنبال داشته باشد.
در کنار اقدامات فنی و سازمانی، آموزش عمومی و مشارکت محله‌محور از ارکان مهم پدافند غیرعامل به شمار می‌رود و آشنایی مردم با مسیرهای امن، شیوه دریافت اطلاعیه‌های معتبر و اقدامات اولیه در زمان بحران، می‌تواند از سردرگمی و انتشار شایعات جلوگیری کند و ظرفیت جامعه برای مقابله با پیامدهای حادثه را افزایش دهد.
در مجموع، پدافند غیرعامل زمانی به سطحی مؤثر از آمادگی می‌رسد که از برنامه‌ریزی اداری فراتر رود و در زیرساخت‌ها، آموزش‌ها، مانورها و رفتار روزمره دستگاه‌ها و شهروندان نمود پیدا کند رویکردی که می‌تواند تاب‌آوری استان اردبیل را در برابر تهدیدات و بحران‌های احتمالی تقویت کند.
پناهگاه مهم‌ترین نیاز در برابر تهدیدات دشمنان است
سردار محمدحسین آل اسحاق معاون هماهنگ کننده سازمان پدافند غیرعامل کشور با اشاره به این که ایجاد پناهگاه و جان‌پناه مهم‌ترین نیاز در برابر تهدیدات دشمنان است، گفت: تامین نیازهای اساسی و استمرار خدمات در شرایط جنگی باید در اولویت دستگاه‌ها باشد.
وی اظهار کرد: با توجه به هدف قرار گرفتن مراکز غیرنظامی از جمله مدارس در حملات دشمن، باید برای تأمین فضاهای امن و حفاظت مردم برنامه‌ریزی شود و تحقق اهداف این حوزه نیازمند هماهنگی دستگاه‌های اجرایی و استفاده از ظرفیت‌های تخصصی است.
معاون هماهنگ‌کننده سازمان پدافند غیرعامل کشور با اشاره به ضرورت استمرار خدمات عمومی بیان کرد: تامین آب، برق، گاز، نان، سوخت، ارتباطات و دارو باید در اولویت برنامه‌های دستگاه‌های اجرایی قرار گیرد و برای شرایط بحرانی راهکارهای جایگزین پیش‌بینی شود.
آل‌اسحاق با قدردانی از اقدامات مسئولان اردبیل در تامین نیازهای مردم طی جنگ اخیر گفت: بیش از ۵۰ درصد نانوایی‌های استان به تجهیزات دوگانه‌سوز مجهز شده که در صورت اختلال در تامین انرژی، به استمرار پخت نان کمک می‌کند.
وی همچنین بر ضرورت ذخیره دارو برای تامین حداقل نیاز یک ماهه و نگهداری کالاهای اساسی در انبارهای راهبردی تاکید کرد و افزود: برنامه‌ریزی‌ها باید به‌گونه‌ای باشد که در شرایط دشوار جوی و انسداد راه‌ها نیز دسترسی مردم به اقلام ضروری مختل نشود.
آل اسحاق با بیان اینکه پدافند غیرعامل نباید به یک هفته در سال محدود شود، اظهار کرد: آموزش، رزمایش، تمرین‌های عملیاتی و ارزیابی آمادگی دستگاه‌ها به صورت مستمر انجام شود تا در زمان بحران خدمات‌رسانی به مردم با کمترین اختلال ادامه یابد.
وی پدافند غیرعامل را دانشی بین‌رشته‌ای دانست و گفت: شناسایی تهدیدها، مصون‌سازی زیرساخت‌های حیاتی و پیش‌بینی راهکارهای جایگزین، از الزامات افزایش تاب‌آوری کشور است.
معاون هماهنگ‌کننده سازمان پدافند غیرعامل کشور همچنین با اشاره به شهادت فرماندهان، دانشمندان و شهروندان در حملات دشمن، بر ضرورت حفظ سرمایه‌های انسانی و تقویت ظرفیت‌های علمی کشور تأکید کرد.
طرح پدافند غیرعامل انتخابات استان اردبیل تدوین شد
مسعود امامی یگانه استاندار اردبیل از تدوین طرح پدافند غیرعامل انتخابات در استان خبر داد و گفت: در قالب این طرح اجرای ۲۶ رزمایش تخصصی در حوزه‌های مختلف از جمله زیرساخت‌ها، حمل‌ونقل، تخلیه امن، تهدیدات زیستی و امنیت سایبری از سوی دستگاه‌های مرتبط برنامه‌ریزی شده است.
وی با اشاره به این که هماهنگی بین‌بخشی و بین‌دستگاهی از اهداف مهم این رزمایش‌ها است ، افزود: دستگاه‌های اجرایی، نظامی، انتظامی و امدادی باید در شرایط بحران از حداکثر ظرفیت‌های خود برای مدیریت شرایط استفاده کنند.
امامی یگانه با تاکید بر ضرورت تقویت آموزش‌های پدافند غیرعامل در سطح ملی اظهار کرد: همه وزارتخانه‌ها باید زیرمجموعه‌های خود را برای حفظ زیرساخت‌ها، صیانت از منابع و سرمایه انسانی و آموزش جامعه هدف در شرایط بحرانی آماده کنند.
استاندار اردبیل با اشاره به پیچیدگی و تغییر ماهیت تهدیدات در جنگ‌های اخیر از جمله جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه، بر ضرورت به‌روزرسانی آموزش‌ها و افزایش آمادگی دستگاه‌ها متناسب با انواع تهدیدات تاکید کرد.
امامی یگانه همچنین خواستار تقویت اقدامات خودحفاظتی در تاسیسات زیرساختی، مراکز حساس و محل نگهداری کالاهای اساسی و آمادگی دستگاه‌های اجرایی برای مواجهه با شرایط اضطراری شد.
وی اظهار کرد: تامین سوخت دوم مراکز حساس، واحدهای خدماتی و اقتصادی، ادارات و اماکن دولتی و تجهیز آنها به امکانات اضطراری به‌صورت مستمر در جلسات مختلف استان پیگیری می‌شود.
امامی یگانه با اشاره به آمادگی بخش بهداشت و درمان، افزود: تکمیل ساختمان‌ها و بیمارستان‌های نیمه‌تمام، توسعه و آماده‌سازی تخت‌های بیمارستانی و تامین اقلام دارویی برای شرایط اضطراری در اولویت قرار دارد.
استاندار اردبیل همچنین با اشاره به ظرفیت نانوایی‌های استان بیان کرد: ظرفیت نانوایی‌ها بیش از ۵۰ درصد نیاز واقعی است و پراکنش این واحدها در شهرستان‌ها نیز به‌گونه‌ای انجام شده که امکان ارائه خدمات مطلوب در شرایط بحرانی فراهم باشد.
امامی یگانه افزود: برای تجهیز نانوایی‌ها به سوخت دوم، تسهیلات بانکی معرفی شده و تعدادی از نانوایان نیز با استفاده از تسهیلات بانک‌های عامل تجهیزات مورد نیاز را در واحدهای خود نصب کرده‌اند.
وی آموزش تخصصی و عمومی و استفاده از ظرفیت تشکل‌های اجتماعی را از محورهای مهم پدافند غیرعامل دانست و بیان کرد: آموزش نیروهای دستگاه‌های اجرایی و ارتقای آگاهی عمومی با محوریت محلات و در راستای اجرای طرح محله‌محوری برای افزایش تاب‌آوری محلات دنبال می‌شود.
تحقق پدافند غیرعامل نیازمند مشارکت مردم
طاهر براتچیان مدیرکل پدافند غیرعامل استانداری اردبیل گفت: پدافند غیرعامل مجموعه‌ای از اقدامات غیرمسلحانه برای کاهش آسیب‌پذیری، افزایش آمادگی و حفظ پایداری جامعه در برابر تهدیدهاست و تحقق آن به مشارکت مردم نیاز دارد.
وی با بیان اینکه پدافند غیرعامل ابعاد اجتماعی، فرهنگی، روان‌شناختی، پزشکی و مهندسی را در بر می‌گیرد، افزود: آموزش عمومی باید از سنین پایین آغاز شود تا افراد در مواجهه با شرایط غیرعادی، تصمیم‌های درست و آگاهانه بگیرند.
مدیرکل پدافند غیرعامل استانداری اردبیل، انسجام اجتماعی، تقویت پیوندهای خانوادگی، توجه به استانداردهای ایمنی و ایجاد زیرساخت‌های تاب‌آور را از عوامل مؤثر در افزایش توان جامعه برای عبور از بحران‌ها دانست.
براتچیان بیان کرد: فرهنگ پیشگیری، آمادگی و مسئولیت‌پذیری باید به بخشی از زندگی روزمره مردم تبدیل شود تا جامعه در برابر تهدیدها آسیب‌پذیری کمتری داشته باشد.
به گزارش ایرنا، طرح جامع پدافند غیرعامل با مشارکت و همکاری دستگاه‌های مرتبط در استان اردبیل تدوین می‌شود تا در راستای نهادینه کردن اصول پدافند غیرعامل و انجام اقدامات عملی و موثر در زمان وقوع حوادث بکار گرفته شود.
اجرای این طرح موجب شناسایی نقاط ضعف و قوت در بحث پدافند غیرعامل در حوزه‌های مختلف تامین انرژی ، ارائه خدمات شهری مناسب به مردم در زمان وقوع حوادث ، اصلاح نقاط آسیب‌پذیر و نیز افرایش تاب‌آوری و پایداری استان در برابر تهدیدات و بحران‌های احتمالی خواهد شد.
استان اردبیل با بیش از یک میلیون و ۲۸۰ هزار نفر جمعیت و ۱۲ شهرستان در شمال غرب ایران، هم مرز با جمهوری آذربایجان و در همسایگی استان های آذربایجان شرقی، گیلان و زنجان قرار دارد.